Page images
PDF
EPUB

S. XXVI.

Ludouici obitus, funeratio, et indoles. Polonicis comitiis Zolii terminatis , Ludouicus Tyrnauiam delatus adeo aegre habere coepit , vt eodem anno 1382. XI. Septem- 1382 bris ibidem vitam clauferit, poftquam Hun.. garis praefuiffet annos XL. menfem vnum , dies XXII. Erat illi statura plus quam mediocris, elati citra faftum oculi, barba , et crines crispi, prominentia aliquantum labia, curui nonnihil humeri : vultus grauiffimas inter curas semper aequalis , et renidens (a); moribus vero ita temperatis fuit , vt foris bella acriter, et excesso animo gereret, domi placabilitate, et iustitia pacem coleret: vtrobique prudentia , et animi moderatione fingulari effet: in contumaces seuerus, in supplices clemens, maleficio iuxta , ac beneficio superari fe non patiebatur : in doctos viros propensior fuit, quod ipfe etiam bonarum artium , ac literarum ftudia libenter coleret (6). Corpus tanti principis Albamregiam deuectum inter vberrimas concurrentium procerum sacrimas , et lugubres populi vociferationes in facello , quod pone B. V. Mariae bafilicam viuens erexerat, honorificis iuxta, ac triftiffimis exequiis tumulatum

fuit (c).

Chronicon cap. LV, (6) Haec ad verbum Martin. Cromerus de rebus Po! lonorum lib. XIII. pag. 229. Chronicon loc. cit,

H%

1

S. XXVII,

[ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Religionis , et pietatis ftudiuin. Talem lane diuturni regni fui tempore fe se exhibuit Ludouicus , vt merito eum fexus, aetas, et ordo omnis ereptum lugerent; adolescens adhuc rerum potitus pia fane aemulatione, fanctos Stephanum, Ladislaum, et Emericum fibi imitandos proposuerat, (a) eo successu , vt nemo ante eum ad illustrium horum gentis noftrae fiderum virtutem propius accelferit, Religioni facrofanctae ex animo addiccus, nullam illius apud subditos propagandae neglexit opportunitatem, non de temporali solum , verum et aeterna funrum falute follicitus. Ludouici zelo, et induftriae debemus Cumanos gentiles sesqui altero prope seculo Hungariae incolas inte. gre demum ad Chrifti fidem adductos : qui. bus, vt conftans praefto effet cultura , S. Francisci Seraphici filios probante pontifice, parochos dedit (6). In Graecis deinde ad ecclefiae Romano - Catholicae gremium reuocandis multum desudauit, quod religionis vni. tatem pacis, et concordiae inter fubditos bà. fim effe, nec immerito, exiftimauerit. Hos inter fuere Boffnenses, Bulgari, Valachi, et Rusfi non ritu modo, et opinionibus, ve

[ocr errors]

(a) In literis fundationis capellae Aquisgranensis a

pud cl. Schmitt epp. Agriens, Tom. I. pag. 323. (5) Chronicon cap. XLVI.

rum et animis diffidentes a Latinis, quorum plurimos ad ecclesiae vnionem adduxit. Ad Hungaricae iuuentutis institutionem speciatim pertinet eximia Ludouici in Deiparam virginem pietas, et filialis plane fiducia, cui secundos vbique fueceffus fuos publico diplomate non dubitauic Marianus rex adfcri. bere (a). Hujus honori aedes facra in cel. lis Marianis in Stiria exftrucra, maximique pretii donis hodiedum exftantibus ditata (b); altera item Aquisgrani collocata , ac perpetuo facrificiorum pro regni Hungarici salute Deo offerendorum ftipendiis dotata, Ludauici magni memoriam etiamnum tuentur (c). Denique vt et illud addam, ordo S. Pauli 1. eremitae in Hungaria natus, ac ad eum diem nonnifi IV. caenobiis constans, maxima sub Ludouico accepit incrementa (d).

[ocr errors]

(2) Literae virginibus S. Clarne Veterobudne data.

A.C. 1366. in episcop. Agri. Tom. I. pag. 118. (6) Chronicon cap. XLV. Dona porro enumerata le

ge in opere Cell. S. R. I. principis'R. H. palatini Pauli Eszterházi de Galancha , cui titulus Menyei Korona,

Capellae Aquisgranensis restaurationem per Hun. garos A. C. 1758. factam vide ia episcop. Agri. Tom. I. pag. 326. Inspice reges Hung. Maria,

nos cl. Fridualski a pag. 75.
(d) Chronicon cap. XLII. et XLIII.

(c)

[merged small][ocr errors]

S. XXVIII. Infignis in gubernando prudentia. Poft religionis ftudium , ob raram in gubernandis subditis prudentiam, praecipuum inter reges noftros locum fibi vendicat Ludouicus. Etfi enim ea, quae summae funt maieftacis ad amusfim exegerit, adeo tamen excelfam gentis Hungaricae indolem tractare nouerat, vt eam difficillimis in rebus obsequentem semper , neque vllo vnquam tempore contrariam fit expertus. Nonnullas illius in gubernando artes, cum e diplomatibus, tum ę fide dignis scriptoribus erutas, paucis huc adferemus. Cum gentem Hungaram, tum vniuersos lingua, moribusue differentes coronae fuae subditos, sincera quadam , ac vere paterna beneuolentia complexus ita hos inter, ac varios regni ordines amorem, fiduciamque ex aequo partiri folebat, vt finguli se peculiariter diligi sentirent: quo id consecutus fuit, vt nulla vnquam aemulatione fiue praelati a baronibus', fiue ab vtris. que nobiles, ceterique subditi dillentirent, arctissimaque fingula inter monarchici corporis membra pax, et animorum in commune bonum confenfio constanter vigeret (a). Praerogatiuas a decelloribus suis,

aut a le concellas integras , inuiolatasque effe voluit (6), proprio edoctus experimento, nil ab eis

[ocr errors][merged small][merged small]

(a) Chronicon cap. LIII.

Bullain Andreae II. a Ludouico M. A.C. 1351 renouatain vide in codice iuris patrii.

maiestati S. coronae imminere periculi, modo princeps ea vicillim, quae in fauorem, securitatemque suam conftituta erant a maioribus, vrgere, tueriue nouerit. In homini. bus ad munia publica , ad sacras aeque, ac profanas dignitates promouendis, fingulari delectu vtebatur : illi, quos virtus, scientia, fides, et in agendo dexteritas commendabat, e tenui fortuna per omnes honorum gradus ad prima regni fubfellia eo imperante eluctati sunt (a,. Ad eum diem magnum inter feruientes regni nobiles , ac conditionarios, vi. delicet Tobbagiones castri, et V duarnicos dilcrimen intercedebat , hi enim oneribus, ec seruitiis quibusdam adftricti,altiorum honorum domi gerendorum incapaces erant. Ludouicus eorum in fe fidem, virtutemque bello imprimis teftatam remuneraturus, quamplurimos ex illis, sublato discrimine, veris regni nobilibus accensuit, ficque viam aperuit pau. peribus etiam, ad summos honores, et opes aspirandi (6). Circa magistratus legem Andreae II. fancte obseruatam voluit, vt nullus ompino effet perpetuus, sed triennio fere definiretur: nil tum noui erat Wayuodas Transsiluaniae ad banatum Dalmatiae, et Croatiae, banos vicissim in Transsiluaniam , aut Rufliae gubernationem transferri: quo id fapienter praecauebatur , ne in officio ipsa diu.

(a) Chronici continuatio Turotzjana cap. I. edit.

Tyrnav. pag. 324. (6) Chronicon cap. LL. decreti Ludouici M. Artio. XI.

« PreviousContinue »