Page images
PDF
EPUB

dominis fuis auferendas (a). Exaggeratas ante pro literis regiis donationalibus cancellariorum taxas ita moderatus fuit, vt hoc nomine nonnifi decima pars annuorum redditu. • um e donatis bonis prouenientium cancellariae regiae penderetur (b). Illud porro in donationibus per Ludouicum M. peculiariter fancitum fuit, ne deinceps bonorum cuicumque collatorum Euictio , vt iurisperiti loquuntur ,, regem maneret, atque idcirco illis, qui ftatutioni contradixissent, non iam rex , sed donatarii ipfi coram iudicio re{ponderent (c). Diplomatum regiorum fidei, et legitimorum poffefforum securitati insigni prorsus prouidentia prospexit ; iuuat rem paulo altius repetere : tria fuere Caroli I. figilla, primum illud, quod A. 1309. coro. 1303 nationis tempore curatum fuit, quo quia aulicorum fraude plurimae literae citra regis conscientiam fignatae emanarunt,

eidem confracto aliud fuffici oportuit , quod poftquam bello Valachico A. 1330. periit, ne hoc quo- 1330 que forte reperto quis abuti poflet, certium ab vtroque diftinctum Carolus confici cura. uit, iuffitque diplomata fua omnia alterutro fi, gillo priori fignata ad se referri, quaeque fincerae fidei effe compererat, nouo figillo suo roborari. Confimile fatum fubiit Ludouicus bello A. 1359. in Bofsnia conftra Pata- 1359

(a) Ibidem art, XIII,

Ibidem art. VII.
Ibidem art, XIV.

renos gesto , quo durante Nicolai de Monoszlo archiepiscopi Strigonienfis, summi aulae cancellarii, et sigillorum regiorum cuftodis familiares geminum sigillum regium maius furco luftulerant , eodem per fummum fcelus abusuri. Ne quis itaque fraudi locus effe poffet , Ludouicus nouum figillum curare coactus, eodem non suas folummodo lis teras priores, verum etiam Carolinas, nifi tertio, ac poftremo sigillo munitae eflent, renouari, confignari voluit, atque huius ipfius contirmationis teftem clausulam diplomatibus omnibus apponi, fecus nullum omnino robur habituris (a). Vt illi, qui res suas lite quaerebant , eo celerius iuribus fuis reftituerentur, mandatum iudicibus, vt caufas omnes de iuribus poffeffionum agentes tres intra cermi. nos absoluerent (b). Nonnulli ecclesiasticí, vt nobilibus fecularibus fecum litigantibus moleftiam' crearent , tum recte eosdem, quamquam fortaffe delicti grauioris reos, excommunicationis, aut interdicti fententia feriebant, Ludouicus jus suum cuique faluum elle volens, vetuit idmodi lite pendente , seculares nobiles, nili se priús consulto , et annuente, censuris ecclefiafticis affici, quin illud quoque cum decreuit , vt fi ecclefiafti

4

(a) Chronicon Turotzii cap. XXXI. Memorata av.

tein clausula videri potest ante decrecum Ludoui.
ci M. in codice iur. patrii. Verbörzi tripartiti P.-

11. tit. XIV. S.XXH.
(6) Decreti Ludouici M. art. XXV.

ci in iudicio fuccumberent, eidem omnino mulctae qua aduerfarium suum plecti voluere, fubiaceant (a). Tidem ecclesiastici poftquam triplici inquisitione peracta, ius fuum edocuerant, illico bonorum sub lite positorum poffeffionem adire folebant , morem hunc ita reftrinxit Ludouicus, vt non prius idmodi bona per ecclesiasticos apprehendi voluerit , quam poftquam rex ipfe per delectos arbitrio suo viros probos rei veritate comperta, id indulffset (b). Vniuerlim autem vt in peragenda de iuribus, poffeffionariis inquisitione, fraus omnis profligaretur , conftituit, vt haec citra regias , palatini, aut iudicis curiae literas suscipi , aut aliter, quam coram eiusdem comitatus nobilibus vna congregatis peragi nequiret. (c) Ex bullae aureae Andreae II. Ierofolymi. tani articulo IV. quo nobilibus libera de rebus suis disponendi facultas conceffa erat , is fubinde abusus inuectus fuit nobiles fobole deftituti , auica bona , et poffefsiones fuas in fratrum, ac propinquorum fuorum iniuriam , hominibus extraneis, auc etiam piis locis, et ecclefiis pro arbitrio legauerint. Noxiam hanc confuetudinem fuf. tulit Ludouicus, interdictisque idmodi testamentis , feuero edito fanxit, vt auita bona nobilium absque liberis decedentium

, vt multi

(a) Ibidem art. I.
(6) Ibideni arr. XX.

Ibidem art, XXIII.

illico ad fratres, aliosue fuperftites heredes
necessarios deuoluerentur(a). Illud autem
ad iuftitiae , et humanitatis leges quam ma.
xime exactum fuit , quod ob parentis quan-
tumuis graue delictum noluerit deinceps
coniugem , liberos, et propinquos culpae
omnis expertes poena mulctari, cum antea
de crimine damnatorum cognatos, et agnatos
omnes nullo sexus, aut aetatis difcrimine
ad tertium vfque gradum capite , et forcunis
fpoliari mos fuerit ib) quemadmodum
Feliciani in Elisabetbam reginam facit a
Carolo I. rege vindicatum fuille suo lo-
co narrauimus. Atrox ille ferri candentis,
et aquae ad probandam in iudicio innocen-
tiam, vsus , lub Ludouico demum finem ac-
cepit (c), duella nihilominus, quae partes de
iuribus poffeffionariis litigantes feu per le,
seu per delectos pugiles inire cogebantur ,

aboleri tum adhuc nequibant, quamuis Clea 1344 mens VL. papa iam A. 1344. datis ad Chana

dinum de Telegd Strigoniensem, et Ladisla-
um de Kobol Colocenlem archiepiscopos li.
teris, maiorem in modum vrferit, vt ad

ceterarum

[ocr errors]

1

(a) In conclusione confirmationis bullae aureae S.

XI. in codice iuris patrii.
(6) Deoreti Ludouici M. art. X. XIX.

Lege dissertat. Cl. Belij de ritu explorandae ve.
ritatis , item ill. Kollar Historiae iurisque publici
regni Hungariae amoenitatum volumen II.

[ocr errors]

céterarum Europae gentium imitationem barbarus hic mos in Hungaria desineret (a). Ludouicus fortaffe, vt erat princeps bellico. fus , medium hoc peropportunum censuit, ad fouenduin apud suos armis congrediendi ardorem, vel plurimi ex Hungaris, qui idmodi certamine fingulari victores effecti, non contemnendam bonorum suorum accessionem fecerant, ab inueterata ea consuecudine nolebant tum adhuc discedere, vt adeo moris huius ex Hungaria proferipri gloria Matthiae Coruino referuata fuerit, qui eum publica regni constitutione A. 1486. profligauit (b). 1486 Ludouico M. debuit noua Buda non quidem Datales suos, sed sumnum, ad quem eo imperante euecta fuit, fplendorem, et amplitudi. pem. Is enim collem Budensem fubiecto Danu. bio , diffusisque quaquauersum campis fuperbe dominantem suo vna cum territorio, ae. qua permutatione facta, a praepofiti Veterobudensis iuribus redemptum, regiis vsibus alleruit , atque hic aulam e VissegradenfiBus angustiis patri suo Carolo tantopere amatis traductam collocauit; quo autem ci. uitas cum in monte, cum in ripa Danubii diffufa, eo celerius optata caperet incrementa, monopolium Budae erexit, fanxitque, ne exterae merces per Hungaros mercatores ,

(a). Cị, Schnitt in episcop. Agriensibus Tom. I. pag.

291. (6) Mathiae decret. VI. art, XVIII,

[blocks in formation]
« PreviousContinue »