Page images
PDF
EPUB

du ad vltimam delapfa calamitatem , 'breui humanae fortunae ludibrium fuit: a Polonis enim , apud quos turbas ciere coeperat, pariter paulo post eiecta , Regino Hradecium in Bohemiam le recepit , vbi XII. poft anno vitam finit II. Februarii A. C. 1451, (a). 1451

S. III.

Alberti quaedam constitutiones. Haec inter Hungariae ordines peculiari Alberti regis in gentem fuam propensione, et fincero quodam in fubditorum commoda ftu. dio luculentis indiciis comperto, in spem venere fore, vt multa ex iis, quae Elisabetbae olim, ac Mariae reginarum imprudentia, quae item Sigismundi tempore , aduersus praerogatiuas , regnique confuetudines per vim

introductaque meminerant , Alberti regis autoritate abrogarentur. Itaque nonnulla communis reformationis capita in ordinem redacta, communi nomine ad eum deculere, orantes, vt eadem fuo, coniugisque nomine probare, atque gentem Hungaram deinceps non aliis legibus, et placitis, quam quibus immortalis memoriae Ludouicus M. feliciffi. me vsus erat, gubernare vellet. Albertus vbi fingula maturo iudicio expendiflet , alia quidem, vt oblata fibi erant, alia autem ar

acta ,

(a) Aeneas Syluius epist, 130,

bitrio suo ad vtilitatem publicam correcta 1439 folenni diplomate die XXIX. Maii A. 1439.

roborauit. Nos pauca, atque ea folum capi. ta huc transferemus, ex quibus potior que. relarum, quae contra Sigismundum iactatae olim erant, pars luculenter innotefcit. Illud cumprimis fancitum, ne suprema in regno comitis palatini dignitas a solius regis voluntate penderet, ad eiusque electionem ordi. num quoque regni consensus expeteretur (a). Ex aduerto ceteros regni baronatus, et magistračus omnes rex non folum pro arbitrio cui vellet conferre, veruin etiam , fi ita ei videretur, libere poffet aufferre (6), id vnum exceptum, ne, quodSigismundo familiare fuir, feu ad episcopatus, et maiora fàcerdotia, feu ad profanas dignitates homines alienigenas liceret admouere (c). Iidem li aduenae bonorum feu indipiscendorum, seu retinendorum incapaces ellent: idmodi autem vacantia, ac ad manus regias, vt aiunt , deuoluta bona , Hungaris, qui de principe, et patria insigniter meriti fuillent, non iam emptione, quod Sigismundus faciebat , sed per regiam donationem, absque litro conferrentur (d). Ne autem regii redditus poffent diminui , interdictum, ne bona , aut iura

facrae

(a) Alberti decret. art. II.
() Ibidein art. XV. et XXIV..
(c) Ibidein art. V.
(d) Ibidem art, XVI.

facrae coronae vllo vnquam praetextu venderentur , aut exteris, quod ante factum, in censum locarentur (a). Reginae Elisabet bat ceu heredi regvi poteftas facca, ea, quae fia. bi e lacrae coronae dominiis placerent, pro vlibus suis deligendi, ea tamen lege, ne ile lis administrandis alios , quam Hungaros via ros idoneos poffet praeficere (6); eadem bonorum Hungaricorum administrationem folis Hungaris credendi lege obftricti fuere Georgius Ralciae delpora, Viricus comes Cileiae, ac ceteri denique facri non minus, quam profani Hungariae dynaftae, qui Sigismundi fortalle regis imitatione, rem suam oeconomic cam exteris hominibus curandam confidere coeperant (c). Cum Sigismundo imperante non raro monetae valor, atque probitas variata fit, cautum , ne deinceps citra ordinum regni fcitum , eadem mutaretur (d). Tribua ta, quae a Sigismundo aucta meminimus aliquantum relaxata, et ad vfitatam fub L16douico M. consuetudinem funt reuocata (e). Vluuenerat non raro, vt fifcus regius fpecie iuris regii , bona priuatis dominis per vim eriperet, quae fubinde iudicio conuictus reddebat quidem , non tamen damnum illatum farciebat ; illud itaque pro nobilium indeminitate fancitum, vt fifcus iudicum regni

[merged small][ocr errors]

sententia damnatus, iisdem omnino mulctis. effet obnoxius, quibus alii bonorum alienorum occupatores (a). Vt facrum inter, ac profanum ordinem omnis aemulationis, difli. diorumque tolleretur occafio, quemadmodum cautum fuit, ne ecclesiastici baronatus regni obtinerent, ita etiam ex aduerso prohibitum, ne rex facerdotiorum bona pro certa pecuniae fumma secularibus in cenfum , quocumque demum titulo locaret quod Sigismundum cum Zagrabienfi episcopatu, pluribusque aliis facerdotiis lucri caufa feciffe compertum habemus (6). Questi olim fuere, fub Carolo I. praesertim, Hungariae praelati, quod ad quoduis bellum proficisci, ficque non fine graui animarum fibi creditarum iactura, longiore tempore a dioecesi sua abesse cogeren. tur: iuftae huic querelae ita obuiatum erat, Vt militandi officium certa aeris fumma redimerent verum onus hoc Sigismundo imperante eoufque increuerat, vt iam militare rallent, quam pendere, Albertus itaque sublata ea taxa , praelatos veteri rursus more, et consuetudine, cum bellum emergeret , caftra fequi iuffit (c). Quae de milite stipendiario, et ordinum reg: 'i insurrectione a Sigismundo fapienter conftituta erant, noua iterum lege confirmata funt (d). Id folum

(a) Ibidem art, XXIV. (6) Ibidem art. VIII. et XXI. Vide hiftor. ecclor, Zagrab. pag. 169.

Ibidem art. XIX. d) Ibidem art. II.

ad inflammandum apud milites pugnandi ardorem decretum fuit, vt fpolia omnia victori militi cederent , neque, nisi maioris notae captiuos, pro vfitato apud Hungaros more regi offerrent(a). Illa etiam cura Hungaros vehementer follicitos habuit: cum non ignorarent vicinos Austriacos in eo constanter elaborare , vt fines prouinciae fuae in agrum Hungaricum proferrent , verebantur, ne Ala berti regis. Auftriaci conviuentia aliquid a ditionibus Hungariae auullum Auftriae accederet. Verum hac eos follicitudine abfoluit aequissimus rex, fide data, limites regni Austriani versus ita, vt tum erant, permansuros, neque eos vnquam infciis regni ordinibus immutandos (6). Denique, vt de beneuolentia fua eo fecuriores redderet Hungaros, non modo fe ftabile in Hungaria domicilium habiturum (c), verum etiam gentem vniuerfam aduersus quofuis hoftes totis viribus tuiturum pollicitus fuit (d). Haec fere funt praecipua Aiberti conftitu. tionum capita , cetera enim, quae ex Sigismundi decretis eo translata fuere, non tam recens introducta

quam renouata funt.

(a) Ibidem art. XIII. (6) Ibidem art. XVI.

Ibidem art, XXH. (d) In decreti epilogo si I.

« PreviousContinue »