Page images
PDF
EPUB

quibus regem ipfum iis temporum rationibus antecellebant , vt adeo exigua tum eosdem vi, et armis fub iugum mittendi fpes appa.

Tereta

S. y.

Carolus tertium iam , consueta diademate ine

auguratur. Sub idem tempus non leuia in legatum pontificium F Gentilem exorta fuere per Hungariam murniura: non nobiles folum feruientes, sed barones quoque multi acerbius tu. lere, facri diadematis fui , quo inde a D. Stepbano I. rege, per trecentos, et amplius annos omnes ante Carolum reges inaugurati fuerant, adeo exiguam a legato pontificio, et clero Hungarico habitam fuiffe rationem, vt illud omni religione exuere, profanum pronunciare, aliud autem recens curatum eidem fufficere, ac iisdem plane praerogatiuis instruere aufi fuerint. Hoc eodem velut scuto yli refractarii, negabant , fe Carolum, nisi folita corona redimiretur , pro rege suo agnituros. Haec, et alia his consimi. lia, cum iactari accepiffet Thomas Strigonienfis archiepiscopus , vt feditioni, quae inde enasci poterat, fontem obstrueret, molestir fimum fane, ac periculi plenum iter in Translil, vaniam fufcepit,ac Ladislaum WayuodamTranffiluanum qua precibus, quæ promissis eo demum permouit, vt is non modo lacrum diadema cum ceteris regalibus infignibus Thomae manibus resignarit, verum etiam tota cum prouincia

[ocr errors]
[ocr errors]

bus ad amuslim obseruatis,

legitimi sui principis obfequium sit amplexus.
Sacrosancto illo pignore domum reưecto
etsi Carolus coronationem fuperioris - anni
pro legitima , et sufficiente haberet, tamen
vt, quemadmodum ipfe loquitur, opinioni gen-
tis Hungaricae satisfieret, et vt scandalum de

medio vulgi tolleretur , eamdem repeti voluit. 1310 Itaque adulta aestate A. 1310, rurfum regni

ordines ad generalia regni comitia in campo
Rakofienfi conuenere; hic prior legatus pon-
tificius verba fecit, quibus fingulos fidei
toties iam nouo regi obligatae admonuit: hunc
excepit F. Augustinus Gazottus ex ordine S.
Dominici ad Zagrabiensem ecclesiam aliquot
abhinc annis promotus, et cum a doctrina
et virtute, tum vero ab eloquentiae vi ma-
gpum nomen consecutus, Soluta concione
praelati, barones, atque nobiles superato Das
nubio

recta Albamregiam cețendere, vbi 1310 demum Carolus dię XXVII. Augusti eodem

anno.veteri diademate, quinque fupra viginti
regum inaugutatioue consecrato , folitis riti,

.
goniepsem coronatus, fpe certa omnes resti-
tuendae poftliminio, quietis., et securitatis
domesticae compleuit (a),

[ocr errors][ocr errors]

(a) Hoc ex diplomate Caroli, Thomae Strigoniensi

A. 1375. dato, quod vide in histor, episcop.

Quinquéeccles. Tom. II. pag. 315.” Item Chronici & Turotziani cap. LXXXLX.

S. VI.

Refractarios in Hungaria compescit, sed Dale

matiam amittit. Coronationi huic omni prorsus ex parte legitimae vnicus iam obftitit Mattbaeus Tren. rfiniensis, qui vt fe in facrilega cum regalium, tum ecclesiasticis ereptorum bonorum, possessione porro tueretur, numerosas alebat copias, ' mandatisque regiis arma oppofuitas vnde cruentum domi bellum ; enatum fuit ;

i fauit quidem causae aequitati caelum : Mat. tbaeres enim die XV, lunii A. 1312. aperto 1312 marte, prope vicum Rozgony, cum rege suo congredi ausus, poft multam vtrinque caedem victus, multas ditiones amisit (a), ferociam nihilominus non deposuit, quin potius et viribus, et arcium , quas magno numero tenebat, firmitati coptisus, porro etiam infamibus latrociniis, et caedibus vi. ciniam omnem laçellebat, Caroló rege non fatis adhuc-ad potentissimum hominem penitus edomandum a militia instructo. Cum omnes regi fideles, tum vero maxime 'praelaţi Hungariae, ac inter hos nominatim F. Ioannes Nitriensis episcopus barbaram effe. rati hominis crudelitatem , et rapiendi licentiam funt experti. Malo huic, vt ex parte sua obicem ponerent praelati, remotislimo

(6) Chronicon Turotzii cap. XC. Analecta Scepu:

fii facri, et profani Tom. I. pag. 121. ct 199,

ac idcirco a Matthaei Trentfiniensis vi tutil1318 simo in loco, Colocenfi in ciuitate A. 1318.

conuenere, atque ibidem folenni iuramente, fe se obstrinxere ad res fuas communibus semper viribus, ac non fpiritualibus folum verum etiam temporalibus armis aduersus iniquos "raptores defendendas (a). Mifera profecto monarchiae conditio , in qua principi vires desuit, ad fubditos aduersus vim, et oppressionem tuendos. Eodem prorfus auno die II. Martii praelentibus fex episcopis, in D. Petri basilica Colocensi, promulga

ta fuit fententia excommunicationis in Mat!1tbaeum Trentfiniensem, ac eiusdem fequa

ces (b).... Ex quo tempore Matthaei res in. clinare coeperunt, quod mulii ex clientibus et neceffariis conscientiae ftiinulis compuncti, a nefario homine pedetentim fecetlerint:ipfe quoque contracto Iethali morbo, corpore to

to in putredinem abeunte consumtus, anno 1319 insequente 1319. interiit, patciamque diutur.

(a) Aderant illic. Thomas Strigon. archiepiscopus ,

Ioannes Nitriensis, Martinus Agriensis, Stephanus
Vefprirnienfis, Nicolaus Lauridensis Ladislaus
Quinqueecclefienfis. Tum vero . Ladislaus Co.
locensis archiepiscopus aulae regiae cancellarius, F.
Auguftimus Zagrabienfis, Benedictus Tlanadienfis, :
F. Benedictus Transliluanus. Georgius de Kiwi
et S Irenei , seu Sirmiealis, f. Petrus Bolnensis,
et Juanka Varadinensis epi copi. Vide hiftor.

piscop. Quinqueeccles. Tom II pag. 320.
(b) Tenemus apographum excommunicationis huius

a cl. viro Carolo' Wagner nobiscum communica

nis calamitátibus penitus liberauit (a). Sic dum Hungari ad legitimi principis fui obe-' dientiam poftliminio redeunt',' mirá rerum humanarum viciflitudine euenit, vc Dalmatini, qui viuente adhuc Andrea III. rege , primi Carolum Robertum fipu fuo excepe. rant, pluribusque annis fumma constancia fouerant, commutata repente voluntate, prini ab eiusdem obfequio semet fubduxerint, Venetorum clientelam, focietatemque ample.; xi(6). Diuturno nempe interregni tempore, cum Carolus titulo folum, non item poteftas te rex effet , atque banorum , dypastarum , atque vrbium Dalmatige gratiam contra ad-> vertantes libi Hungaros aucuparetur, hi pyeas To regi dominari, cuncta pro libidine age. re, bona, prouentusque S. coronae in privatas fuas ytilitates comuertere, iura denique regalia diripere alsueci, , minime nunc e re fua fore, existimabant, illius pleno iam jure Hungariae regno pociti iugo fe fubmirtere, a quo iura regum ad pristinum ftatum reuocanda, se repetundarum postulandos, cu ' piditates denique, et potenciam coercendam, ignorare nec poterant , nec debebant, Itaque Carolus eos ipfos, quos ab Andreae III. regis fide largitionibus, atque prumislis abf

fibi

quoque periuros, et infideles experiri debuit. lactura Dalmatiae eo ex capite Carolo toleranda fuit , quod ad iura sua

traxerat ,

(a) Cl ronicon cap. XCI.
(h) Lucins de regn. Dalmat, et Croat. lib. IV.

« PreviousContinue »