Page images
PDF
EPUB

dem totis viribus opitulari, quia tamen Stri: gonienfi archiepifcopo duce tota superior Hungaria in Casimiri Poloni erat potestate, negabant citra intestinum bellum, copiofumque ciuium fanguinem feditionem eam polse opprimi , nisi Ioannes Vitézius ad obfequi. um prius reuocaretur, cuius si animum rex lucrifaceret, ceteros nullo negotio illius ex emplum secuturos.

[merged small][ocr errors][merged small]

In consilium hoc quamquam et fibi, et regoo vtilissimum aegre admodum, ac nonnisi necessitate adactus confenfit Mathias, ac id. circo dissimulato vindictae studio, Gabrieli Colocenfi, Joanni Agrienfi antiftitibus , Országio iteni palatino, et Emérico de Zápo. lya negotium dedit, vt fe ipter, ac Ioannem Vitézium Strigoniensem concordiam reftituerent : quae demum iisdem arbitris in haec capita coaluit : rex perfidiam , et iniurias omnes Strigonienfi ex animo remitteret , ne. que vllo vnquam colore, aut tempore vindicatum iret ; contractum olim VII. millium auri florenorum debitum rite persolueret ; facerdotia, quae ante poffederat, bona item, et redditus ac decimas omnes de iure, et confuetudine Strigonienfibus archiepiscopis proprias eidem reftitueret

åc porro illis libere vti, et frui fineret; Vitézii affines,

et cognatos honoribus, aut bonis ante spoliątos per delectos iudices exaudiri , ac pro aequitate in integrum reftitui pateretur. Ex aduerso Strigoniensis archiepiscopus, renouato fidelitatis sacramento, speciatim caueret : viuo Matbia nullum fe alium pro rege Hun. gariae agniturum, regis hoftibus, aut rebellibus summa constantia et fide reftiturum , ac nunc nominatim vires omnes, et conatus eo collaturum vc Poloni Nitria, et e castro Berzentze eiicerentur, Arces

Arces, et caftella ecclesiae Strigoniensi obnoxia, dimiffis inde Polonis, et Austriacis praesidiariis , Hungaris probis, fidelibusque viris committeret, qui regi quoque fidei iuramentum praeftent. Eaedem arces, et çastella , quoties opus el. set, regio militi paterent, qui non solum ibidem femet aduersus hoftes tueri, verum etiam inde eosdem valeat oppugnare. Mu. nimenta , quae feditionis tempore archiepiscopus erexerat, demoliretur, neque vlla noua deinceps erigi permitteret. Denique ve pristina regem inter, et Vitézium animorum consensio, atque fiducia eo certius conferuaretur, neque rex huius calumniatoribus, neque hic finiftra de regis animo narrantibus fidem haberent, ingeftasque forte libi suspiciones alter alteri candide aperiret , atque, si etiam archiepiscopus cum ratione perfidiae alicuius reus deinceps ageretur, caufa eius iuxta legés, receptamque apud Hungaros cum accufatis praelatis agendi rationem, per idoneos regni iudices cognofceretur, ac ex aequo fententia ferretur. Haec vbi die XIX.

Decembris A. 1471. vterque et manus fub. 1471 scriptione, et sigilli appresliove roboraffent, (a) "Ioannes Vitezius culpa, poenaque ompi condonata , in gratiam receptus, pofito iam omni metu , ad regem venit, folitoque more consultationibus de republica interesse coepit : hic archiepiscopi ad partes Matbiac transitus fpes omnes Polonorum abrupit:eius enim exemplo et adhortatione inducti illi , qui in superiore Hungaria secesserant, mutatis repente animis arma in Polonos stringere coeperunt: quorum cum plurimi ex occupatis anté munimentis eiecti, partim caesi in. teriiffent, partim profligati fuga demum euafiffent, Cafimirus dux cum paucis fuorum Nitriam fe recepit, verum cum se per

Hun. garos rigente adhuc hyeme obfellum dira fame laborare cerneret , nec quidquam suppe. tiarum tam cito e Polonia fibi eo fubmitti poffe fperaret, obtenta fibi , suisque a Matbia rege libera emigrandi facultate, ex Hungeria in Poloniam fub principium anni 1472, 1472 disceffit, Matbiamque metu omni liberauit, (6) Hac ratione exactis e cota fere Hungagaria Polonis priftinae regem inter , et Vitézium simultates paulo atrocius recruduerunt, propterea, quod Mathias, fi bello a Casimiro Poloniae rege denuo appeteretur, archie. piscopi quamquam iam conciliati fidei diffi.

(6) In Annal. reg. Hung. Tomo IV. pag. 79.

Bonfinius decade IV. lib. III, Cromerus Hiftor.
Polon, lib. XXVII,

deret , atque ideo caftra illius omnia per castellanos, militesque suos occuparit, quin etiam, veritus ne ille opibus , pecuniisque fuis hoftem adiuuaret, potiorem reddituum archiepiscopatus partem, contra datam in tabulis concordiae nuper initae Chriftianam regiamque fidem, in sequestro apud fe reci. nuerit. Ea prouentuum suorum diminutione vltra modum commotus senecio, cum regis in folennibus promillis adimplendis inconftantiam paulo durius incufallet, atque et iam , quas doloris acerbitas exprefferat , mi. nas iactasset, Matbias indignatione correptus, virum insigniter olim de fe meritum ex improuifo comprehensum menle Marcio A. 1472, Villegradenfi arci captiuum inclusit. Antistires, baronesque regni venerandi fenis commiseratione tacti, regem adiere-orantes, vt irae, vindictaeque modum poneret, ac, quemadmodum in exitu anui superioris cautumn fuerat, archiepiscopum nullius noui criminis reum libertati, dignitatique suae restitueret. Matbias tot summorum virorum interceflioni aliquid deferendum ratus, noua calendis Aprilis eiusdem anni pactione inita carcere exemtum, Strigonium abire, ibidemque deinceps viuere iuffit, addito tamen illi perpetuo comite, vitaeque tefte Ioanne Aleman, no Agrienfi episcopo, qui in omnia eius a. cta , atque consilia iņuigilaret, cui non Stri, gonii folum, et ceterarum arcium praefidia rii, verum ipfi adeo Vitézii familiares, et famuli fidelitatis iuramentum praeftare funt coacti , absque cuius confilio, et annutu nil

deinceps fiue in facris , fiue in profanis dioecefis fuae rebus archiepiscopo difponere liberum fuit (a), vt adeo non tam deferuille, quam mutafle carcerem videretur. Atque hunc ignominiae cumulum adeo acerbe tulit Vitézius, vt eodem adhuc anno non tam aetatis, quam calamitatum pondere fractus die IX. Augusti diem fuum obierit. Vir ab iu. ftauratis iu Hungaria literis , condita Polonii fcientiarum academia, erecta Strigonii bibliotheca, primarii aulae administri mune. re, difficillimis Hungariae temporibus, magna cum nominis fui commendatione gesto de rege, patriaque praeclare meritus, felicior futurus, fi principum fauores effe inftabiles, eorumdemque poteftati numquam impune a subditis resisti cogitafset (6).

S. XVIII,

Primi belli Austriaci caufae, et succesfus, Ex iis, quae hactenus enarrauimus, facile quisque perfpicit , eodem plane tempore, quo cum Bohemis, atque Polonis dimicandum

[ocr errors]

(a) Tabulas eoncordiae huius vide in Annal. reg.

Hung. Tomo IV. pag. 85.
(b) Toannis Vitézii encomia lege apud el Xiftum

Schier in dissertatione de academia Iftropolitana.
In archiepiscopis Strigoniensibus cl. Nicolai Schmitt,
ac denique apud RR. clarissimumque Ganotzi in hje
Storia episcop. Varadin.

« PreviousContinue »