Page images
PDF
EPUB

arst furore, vt toto corpore tremeret, quam impotentis irae vehementiam apoplexia e veftigio fecuta fuit, quae illi humi proftrato vocis vfum ademit, vt folum iam fanctif. Gmum IESV domen fracta admodum voce proferre ab adftantibus obseruaretur. Denique nil proficientibus medicamentis tertio

poft die, qui VI. Aprilis fuit, eodem anno 1490 1490. viuere, et regnare defiit (a), anno ae

tatis XLVII. (b) ab adito regno XXXII. a coronatione vero fexto fupra vicesimum. Parentatum illi primum fuit Viennae pompa fane quam maxima. Corpus defuncti re. gio culțu, et insignibus in morem viuentis indutum, fuccollantibus centurionibus, fercu. lique auro cooperti fimbrias circumtenentibus proceribus , legionumque praefectis, ad D. Stephani bafilicam delatum, comitati sunt et Hungari, qui praesentes aderant, et Austriae ordines , quorum nemo fuit , cui non tam gloriofi principis, qui summa et clementiae, et aequitatis laude sexennio integro Austria. cis terris imperauit, recordatio doloris teftes lacrimas expresserit. Terminatis Viennae exequiis, regii corporis secundo Danu. bio Budam, ac inde Albamregiam deducendi prouincia Aladario et Bodoni commiffa fuit: vbi demum vidua regina Beatrix , ec

(a) Bonfinius decade IV. lib. VIII. Cureus in annalibus

Silesiae. (b) Teste cl. Stephano Kaprinai Hungariae diplomatá Part. 1. lib. I. disfèrt. I. cap. I. natus erat Mathias Claudiopoli in Transsilvania die XXVII. Marci anno 1443

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Ioannes Coruinus renouatis in frequentiffima gentis Hungaricae primorum corona exequiis, demortui regis ossa regum tumulo intulere: atque hac occafione Ioannes Corui. pus suam in patrem optimum pietatem te. Itaturus , auream crucem gemmis diuitem apparatum item, et vafa omnia aurea operarti tum ad aras Dominico Albensi praeposito confignauit , thefaurumque hunc LÅXV. aureorum millibus aeftimatum in perpetuam triftissimi funeris memoriam, basilicae Albensi dono dedit (a). Erat Matbias rex ftatura vlira mediocrem aliquanto maiore, for, ma eximia, aspectu generoso magnanimitatem referente, rubescente aliquantum facie, coma flaua, vegetis et subnigris oculis, ob , tutu leonis in morem libero, et recto, ocų. lis intuendum inter numquam fere conniuentibus, fi quem obstipato vultu afpexit, fauorem; sin límis, infensum portendebat animum. Frons illi porrecta , caput addecens, sine menda nasus, idemque aquilinus, mentum, et collum prominens, os aliquantum diductum fuit : membra spatiosa quidem , sed mi. rum inter se cohaerentia , humeri latiores, pectusque patentius, corpus denique totum laboris, sudoris, ac inediae tolerantissimum, vt adeo nil facilius militari labore, nil contra domestico otio difficilius perferret (b). Vt

(a) Bonfiniu's decade IV. lib. VIII.
(6) Idem ibidem. Geininum vultus Mathiae regis ty?

pumn expressum habes apud cl. Stephanum Kaprinai
Hungariae diplomat. Part. I, et Part. II. pag. I.

adeo nisi morbos, vehemente iracundia , et immoderata viduitatis fuae tempore libidine fibi confciuiflet, vitam diutiffime

prolaturus fuiffe credi poffit,

vitam quam

$. XXIV.

tur.

Animi dotes, virtutes, ac vitia. Ab exteriore corporis habitu non ablude. bat animus : cuius dotibus adeo liberaliter ab autore naturae instructus erat Mathias , vt quamquam minime regio e fanguine ortum duceret, ad fummum nihilominus illud fasti. gium factus , 'formatusque fuille videretur. Ingenio supra ceteros acuto, et perspicaci pollebat, vt non facile a quoquam fallere

Nullum negotium adeo arduum, aut difficile occurrebat , quod non fumma pru. dentia coeptum, feliciter ad exitum dedu. xerit. In rebus, quas maturo confilio femel conftituerat, adeo conftans fuit, vt non facile inde posset dimoueri. Peculiare illud justitiae, et aequitatis ftudium , quo infimae etiam plebis animos fibi attraxerat, memoriae pofterorum commendat, enata apud Hun. garos mox ab eius obitu querimonia: Mora tuo Matbia periit iustitia. Mentem illius fa. cra non minus, quam profana, eademque multiplici eruditione excultam , pluriumque linguarum cognitionem, non eft, cur pluri,

[ocr errors]
[ocr errors]

bus hic commemoremus (a). Quantă porro in Deum bonorum omnium fontem pietate fuerit, teftatum fecit fingulari illa maieftate, et reuerentia, qua officia diuina, et facros ecclefiae ritus cum alibi, tum vero in aulico templo suo peragi voluit: vt adeo legatus apostolicus episcopusCaftellanusBudae degens, ad Sixtum IV. P. fcribere non erubuerit, se virum ecclefiafticum in iis, quae ad diui. num cultum pertinent , Mathiae regis pietate, modeftia, atque reuerentia fuille luperatum (b). Illius in religione tuenda vigilantiam fatis illud indicat

quod pro viribus prohibuerit, ne Hussitarum dogmata e Bohemia ad Hungaros penetrarent, ficque fciffa fidei vnitate, animi quoque in partes fcinderentur. Pro ea, qua erat in Deiparam virginem deuotione, fcuto suo, quo belli vtebatur, hoc lemma circumscriplit: Alma Dei Genetrix Maria, interpella pro rege Mathia (c). Primus item Mariana effigie aureos Hungaricos infigniuit.

Verum has, pluresque alias Matbiae regis virtutes nonnihil obscurabat ira praeceps, et implacabilis vindictae cupiditas, quae diu preffa tum, cum minime timebatur , erupit. Huius exemplum fuit

[ocr errors]

(a) Lege cl. Stephani Kaprinai Hungariae diploina.

ticae partein L. (6) Apud Péterfi conciliorum Hung. Tom. I. pag. 9.

[ocr errors]

tario cae Careo Vindoboncafi,

[ocr errors]

Szilagyius auunculus, cui Mathias et vitam, et regnum debuit : qui quod puerum adhuc, saniorisque consilii incapacem pro auunculi poteftate duriiis obiurgauerat, gubernatoris dignitate priuatus, ab aula remotus, audaciam fuam carcere luit. Alter ab hoc loannes Vitézius vir summus, et praeclare semper de principe meritus, quod quibusdam eius mandatis intercefferit, atrociter, vt iam narrauimus, caftigatus. Denique Petrus de Varda Colocensis archiepiscopus aulae cancellarius, cum exaggerata tributa, quibus gentem vniuerfam ad extremam egestatem rex coniecerat, improbaffet , ac ad eadem

moderanda paulo liberius cohortatus fuiflet, 1484. fine moka ini Vilfegradensem arcem A. 1484.

inclusus, in quo puniendo tanta vsus fuit obstinatione Mathias, vt pec Romani pontificis, nec regni primorum precibus flecti vnquam potuerit , ad clariffimym cetera virum carcere liberandum, vt adeo ad regis vfque obitum illic ei gemendum fuerit(ă). Praeterea quod alias commendatione dignum eft, apud Mathiam in vitiuin defiit, immensum gloriae aucupandae ftudium , quo fiquis opportune vti nouerat, facile eum , quo libuit , flectere poterat. Hoc aulae aflentatores in multorum honestiffimorum virorum perniciem , multi, praesertim exteri, Budam venientes,

ta) Bonfinius decade IV. lib. VI. Annales reg. Hung.

Tomo IV. pag. 175. et 207. Epiftolarum Petri de
Varda CVHL pag. 45.

« PreviousContinue »