Page images
PDF
EPUB

Coruino consueuerat, numero aleretur, de necessario belli apparatu, modoque suscipiendae cum successu expeditionis follicite deliberarent: praeterea, cum vnius folummodo floreni'a portis, feu felfionibus quinque pen. di folitum vectigal , inftaurandis limitanearum arcium moenibus, procurandis machinis bellicis, ftabilibusque legionibus alendis nullatenus fufficeret, maiorem in modum fuadebat , vt deinceps a singulis feffionibus, singuli auri í reni quotannis colligerentur: tum enimvero aliquid iam vtiliter pofle sufcipi. Praelati, barones, atque magnates nil tergiuerfati , poftulatis pecuniae fubfidiis vltro assensum praebuere, banderia deinde sua fe adducturos polliciti, insuper ad praefcriptum fub Sigismundo , et Matbia regibus morem, a definito per leges feflionum nu. mero, in ecclefiafticorum , nobiliumque porsessionibus, militem armatum collectum iri fpopondere : verum liberali huic sanctioni magna animi, vocisque contentione obftitit equestris nobilium ordo: id contendens, vt priusquam aliquid , quod minime praeftari poffe praeuiderent, decerneretur , morbi, qui rempublicam foedum in modum depafce bantur, examinarentur, efficacibusque reme. diis curarentur: longam deinde et toti regno communium, et ordini suo propriorum malorum feriem multis verbis explicuere nobiles : querebantur autem se a potentioribus regni magnatibus opprimi, congenitam illam honis, et rebus suis libere vtendi fruendi. que libertatem, atque praerogatiuam magis

[ocr errors][ocr errors]

in dies restringi, fere fubditorum inftar le ab eis füb iugum mitti : bona, poffeffionesque sibi interregni tempore per vim a pou centioribus erepta , per eosdem adhuc 11011 fine sensibili fuo, fuorumque damno decine ri, quamuis et ordinariorum regni iudicum sententia, et comitiorum fub Vladislao cele. bratorum decretis ad reftitutionem vrgerentur: pullum iam in Hungaria rerum fuarum fecurum viuere, nullum iuftitiae consequens dae effe remedium , poftquam tribunalium autoricas, et iurisdictio impune contemnitur, atque latae per eadem sententiae vi, et armis ab executione prohibentur (a), regis denique ipfius decreta per summum nefas exploduntur. Quibus hactenus respublica Hungarica seruabatur, comitia ipsa nullius iam effe vtilicatis; hic enim de iis, quae sunt grauissima, obiter folum agi, studioseque ab vtilibus rebus ad inutiles deliberationem transferri: tum vero deteftanda quadam arte, prię uatis litigiis, et disceptationibus nil ad rei publicae falucem atcinentibus tempus a magna tibus eousque protrahi, dum denique eque ftris ordo, et comitatuum nuncii aere omni, quod fecum attulerant , consumto domum dilabi cogerentur : iis demum abfentibus, & solis regni primoribus decreta confici, ex quibus etfi aliqua ad communem monarchiae falutem pertinerent, minime tamen ab illis,

[ocr errors][ocr errors][merged small][merged small]

(a) Malum hoc túin inualuisse discimus ex decreti

VI. A. 1507articulo ).
PALMA P. II.

H h

qui opibus, et potentia ceteris antecedebant, obseruarentur: quod ad facrae coronae red. ditus, et vectigalia per regnum colligi folita-attineret , ea quidem hactenus etiam re. gi fuisse suffectura , fi rite, fideliterque adminiftrarentur: verum effe nonnullos terre. ftres dominos , qui dicatores regios, vel a consuetis regni tributis apud fubditos, colonosque suos colligendis verberibus, ac nior. tis etiam comminatione arcerent: alios autem tributa quidem a fubditis fuis colligere, fed eadem non aerario regio, verum in proprias crumenas inferre: ficubi etiam consueta regni vectigalia accurate praeftarentur , maiorem illorum partem a regiis quaeftoribus ab liguriri; hos igitur nunc in quaestionem voeandos , ac deinceps ad reddendas annis singulis in pleno regni conuentu rationes effe adigendos : ac poftrema quidem haec querela non fine ratione iactabatur, cum enim ordo equeftris sessionum cum in Hungaria , tum in annexis , prouinciis existentium , ac tributorum publicorum calculum iniuisset, manifefte apparuit facrae coronae dominiorum, et camerarum redditibus minime eo connumeratis, duos milliones , et octies centena florenorum auri millia sexennii fpatio a plebe fuiffe numerata, cum tamen rex, exhibitis etiam rationibus, ingenue confiteretur, toto eo tempore , non plus quam LX. florenorum auri millia fibi fuille confignata : deteftanda fraude hunc in modum detecta, Sigismundus Ernuft de Tsáktornya episcopus Quinqueecclefienfis, quaeftor, seu thelaurarius regi.

1

[ocr errors]
[ocr errors]

us, vna cum collega fuo Dombaio fine mora custodiae dati funt : Sigismundus peculatum vltro confeffus, quater centenis aureorum millibus iacturam reparare iussus fuit; Dombaius autem, quod, grauiorum adhuc furtorum reus, illato damno farciendo impar eflet, Temesuarini in perpetuos carceres con: iectus fuit. Hoc vnico feueritatis in aerarii depraedatores actu plurium hebdomadarum iurgiis, et contentionibus impetrato ; nobiles aere omni exhaufto primi e comitiis domum disceflere, quibus absentibus ; cum nil pro reipublicae falute vtiliter amplius consticui poffet , rex conuentu in annuni fe: quentem indicto, praelatos, et inagnates domum remifit (a). Ceterum cum nobilium; quas retulimus, querelis. ob quorumdam qui omnium maxime rei fuerant, potentiam numquam deinceps satisfactum fuerit; discordia magnarum inter , et equestrem ordinem exorta ; nouis in dies fomentis creuit adeo; ýt exulceratis vtrinque animis, alter alteri conftanter deinceps aduerfaretur: cumque equeftris nobilitas fola legum in fauorem fuum latarum aequitate, ei fanctimonia , magnates autem vi, et armis partes fuas tueren

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

(a) Lege Bonfinium decadis V. lib. V. Vladislai dé

cret. III. exordiuin ji. V. et fequent. ac eius de-
creti complures articulos, qui ad tollenda, quae
narrauimusí mála íunt perlati,' Huc etiain facit
Petri de Varda epiftola XCIX. pag. 188.

[ocr errors]

tur , illam horum potentiae fuccumbere ne cesse fuit: fed neque mutua duos inter hos ordines odia prius desiere, quam poftquam vtriusque flos ad Mohatsium occubuit.

S. VIII.

Celebris edicti Rakofienfis occafio.

Ex cleri cum secularibus , nobilium cum magnatibus, quae summa fide retulimus , discordiis pronum est de malorum , quae rempublicam poftea corripuerant, atrocitate, et multitudine arbitrari. Cum enim imbecillo tegi non tantum esset fiue animi, fiue viri. um, vt sanctiffimarum legum , mandatorumque suorum obseruantiam procuraret, ac per poenarum feueritatem coercita potentiorum audacia , debiliores aduersum vim, et oppresfionem tueretur: rupto quasi aggere, quiduis impune agendi licentia nobiliflimath ce tera gentem inuafit, vt iam yicinus vicinum tamquam hoftem metueret, nemoque fere fae cultatibus, rebusque suis beate, secureque vteretur. Nam et illa iam inualuerat per: niciofa fane toti regio consuetudo , vt illi, qui comitis parochiani honorem obtinuerant, consuetam iuramenti formulam nuncupare de trectarint, qua le regi suo fideles fore, cun. ctis item pauperibus aeque, ac diuitibus ci. trá partium ftudium iuftitiam adininiftraturos

« PreviousContinue »