Page images
PDF
EPUB
[ocr errors]

nillet, decem fere annorum curis, et innumeris plane periculis fibi coronam Hungariae ftetiffe, nil itaque fibi negligendum putauit prouidus pater, quo expeditam, lecuramque omni ex parte redderet filio successionem. Pluribus et pontificum Romanorum, et regum Hungariae decretis fancitum , triumque, et amplius feculorum vsu, ac consuetudine roboratum erat, ne quis alter ancifticum Hungariae praeter Strigoniensem archiepiscopum facro diademate reges incingeret : hoc potiffimum ex capite Bonifacius Vill. Venceslai , et Clemens V. Ottonis inaugurationes pro illegitimis, et irritis haberi voluere, quod is a Ioanne Colocensi archiepiscopo, hic autem a Benedicto Veszprimienli coronam accepiffent : quin etiam cum Carolus nofer A. 1309. noua corona inauguraretur , 1309 rege forte iplo petente, vetus haec praerogatiua per nouam F. Gentilis legati apoftolici constitutionem solis Strigoniensibus attributa fuit (a). Haec ipfa constitutio antea Carolo regi admodum fauens, nonnihil periculi ali. quando adferre poffe videbarur : fi enim, eo moriente, fedes Strigoniensis vacaret, auc eius archiepiscopus munere suo defungi abnueret , clare peruidebat Carolus, fanctio. nis huius virtute, Ludouicum filium fuum a nemine ex antiftitibus Hungariae legitime polle inaugurari: vt igitur moleftis pedicis,

(a) Ex diplomate Caroli regis in histor. epifcop.

Quinqueeccles. Tom. II. pag. 318. PALMA P. IL

D

1

[ocr errors]

quas vitro induerat , femet expediret Carolus , Ioannem XXII. papam pro constitutionis huius relaxatione interpellauit , qui etiam

datis ad F. Ladislaum Colocensem archiepi1333 scopum A. 1333. literis , ita decreuit, vt, fi

Strigoniensis metropolita officium praeftare aut nequiret , aut detrectaret , non folum Colocensis, verum etiam quiuis alter Hun. gariae antistitum ad id requisitus inaugurationis Ludouici folennia rite, legitimeque poffit peragere (a). Verum sollicitudinem hanc superuacaneam fuisse euentus poftea docuit, quod nemo facile regum Hungariae ante Ludouicum , maiore gentis Hungaricae laetitia, et exultatione in regnum fuccellerit. Quamquam in rebus magnis ad effectum deducendis, et conftabiliendis, nulla in humanis sollicitudo, et cautela pro superflua est habenda.

F

S. X.

Russia rubra a Tartarorum incursionibus

vindicata, Inter bella a Carolo rege prospere, ac cum monarchiae Hungaricae vtilitate confecta praecipuum illud eft, quo Tartaros e Russia rubra profligauit. Regnum hoc gemini principes S. coronae Hungaricae fiduciarii Galli

(a) Literas recitatas vide in Annal. reg. Hung. ad A.

1333. alias item literas e. a. ad Carolum de koe (criptas tenemus inter MSS. Romana,

ciae alter, alter Lodomeriae dux, fat diu procurarunt , Tartarosque fibi infestos non vna vice insigni cum clade reiecere, verum his circa A. 1324. demortuis, Tartari re- 1324 fumtis animis denuo Rufliam rubram infeftare coepere, eoque fucceflu vsi fuere, vt periculum esset, ne ea penitus subacta, vici. nam Hungariam , atque Poloniam confimili furore inuaderent. Vladislaus Locticus rex Poloniae ad eam tempeftatem a terris fuis co facilius auertendam, eodem anno die XX. Iunii datis ad loannem XXII. PP. literis , maiorem in modum orauit, vt is cruciatam expeditionem quantocyus in Polonia praedicari iuberet (a). Idipfum quoque petiit Carolus nofter, Vladislai gener: praeterea cum experimento didiciffet, quain ardua foret mi. liti fuo in Podolia, et V kraina aduersus Tartaros dimicanti diebus ab ecclesia vetitis ie. iunii, et abstinentiae lex, hac eos A. 1332. 1332 a pontifice folui impetrauit: (b) geftum aliquot annis bellum, nonnifi A. 1335. optato 1335 fuccelsu terminatum fuit, quo Carolus Tartaris memorabili clade in Russia affectis, populos S. coronae fuae fubiectos, a barbaro. rum feruitute liberauit ; (c) ex quo illud perspicuum fuit ,. Russiam rubram id tempo

(a) Vladislai literas vide apud Raynalduin Annal:

ecclef. ad an. cit. (6) Annales reg. Hung. ad. an. cit. (c) Literas de hac, victoria gratulatorias Benedicci XII. PP. reperies ibidem.

[ocr errors]

ris ad Hungarorum ius pertinuisse, fecus enim quid opus erat , vt Carolus adeo arduam , magnique sumtus expeditionem ad eiiciendos e ditione non fua Tartaros susciperet. Idipsum agnouiffe censendus est Lotka Russo

rum dux, vt qui sub finem menfis Iunii A. 1338 1338. cum gentis suae primoribus Vissegra

dum aduenit, pristinosque Hungaros inter,
et Rusfos foederum nexus renouauit ( a ).
Quamquam noftra quoque eius aetatis chro-
nica, inter regna, quibus Carolus nofter x
reapse praeerat, Galliciam, et Lodomeriam
diferte recensent, (6) vt adeo accum agant
illi, qui regna haec Caroli regis aetate Po-
lonici fuiffe iuris contendunt,

S

S. XI.

سم

[ocr errors]

Bellum Valachicum temere füfceptum impro

Spere geritur. Vnum erat bellum Valachicum, cuius non tam finifter exitus, quam caufae Caroli nomen obfcurarunt. Praeerat tum Valachis Vayuodae nomine Alexander cognomine Bazarad, atque vna Seuerinensem banatum, ab Hungaris diu inter fe diffidentibus olim relictum, qua banus procurabåt : idem vt fi. dum facrae coronae Hungaricae Vasallum oportebat, et censum , et vectigalia a Valachis praestari solita ftatis temporibus ad re

(a) Chronicon Tur. cap. XCVIII,

Idem cap. XCIX.

gem Hungariae dominum suum transmittebat, nulla vt ellet iufta de eo conquerendi caufa: inuidiam nihilominus quorumdam regis administrorum euitare pacto nullo potuit. Ex bis praecipui fuere Thomas de Széch Wayuoda Transiluanus , et Dionysius comes, quorum confiliis Carolus totum se se id temporis reliquerat. Ille ampliflimam Valachiae

provinciam Transsiluaniae Wayuodatui coniungi, ifte Seuerinen,em banatum fibi conferri non obfcure optabant: quod vtrumque admodum lucrosuin ea aetate fuiffe, nemo eft, qui ignoret , qui vel ex tertia prouentuum comitatensium parte parochianos, fiue supremos comites insigniter locupletari confueuiffe meminerit. Gemini itaque hi admi. nistri , vt priuatas destinationes suas eo certius affequerentur , adeo atris Valachum apud regem depinxere coloribus, vt hic hominem pessime apud se notatum in ordinem redacturus, A. 1330. mense Septembri prius 1330 in Seuerinepfi regione copias suas explicu. erit, quam Bazaradus se gratiae regiae iacturam feciffe vel intelligere potuerit. Ex. pugnata nullo negotio arce Seuerinenfi, quemadmodum ante iam conuentum erat, comes Dionysius amplissimi illius , opimique bana. tus dignitatem a rege obtinuit: reftabat ad. huc Valachia occupanda, vt Thornae Wayuodae cupiditati fieret fatis : huc igitur tra. ductae victrices copiae Hungaricae, partae hactenus gloriae iacturam propediem paffurae. Inopinato eo armorum ftrepitu percullus aliquautum Bazaradus , fine mora delectos e

[ocr errors]
« PreviousContinue »