Page images
PDF
EPUB

eis Idzonum, et lázigum appellatio adhae. fit; non abfimiliter a pharetrarum vsu , pbaretrarii , a balistis, balistarii , balistei, ac etiam Philistei, cuin in regum diplomatibus, tum vero apud scriptores compellantur (a). Iidem hi terram Zagyuam inter, ac Tibiscum flumen fitam , vbi hodie lazygia eft, regum gratia colendam obtinuere. Vnde nullo iam negotio refellas eos, qui Iazyges noftros a veteribus Metanastis , Slauicae originis populis, deriuare sunt conaci. Cumani , et Iazyg'es peculiaribus semper legibus , et insti. tutis apud nos vixere, ac inde a Belae IV. aetate regni Hungariae palatinum fub titulo iudicis Cumanorum, et lazygum moderatorem habent. Tartari Cumanis olim , cum

adhuc in Moldauia degebant , contermini, 1241. quid Hungariae Bela IV. imperante A. 1241.

et duobus fequentibus damni intulerint , notius eft , quam vt explicari oporteat (6).

lidem redeunte praedarum, quas tuin ege1285. rant memoria , circa A, 1285. lub Ladislao

IV. ad depopulandam Hungariam iterum redierant, verum alio longe, quam fperarant, euentu; peste enini , et fame diminuti, ac per Hungaros non vna clade attriti, cum de securo domum reditu desperarent, suppli.

(a) Arguinentuin hoc multiplici eruditione , et di

plomacun apparatu illuftratum leges in Hung. diplon, docrillimi viri Stephani Kaprinai Part. II.

pag. 313 (6) Vide M. Rogerii carinen miserabile inter (cri.

prore« rer. Hung Toin. I.

.

[ocr errors]

ces facti, id demum agentibus Cumanis, ah
eodem rege impetrarunt, vt iis conterminas,
incolisque vacuas plagas occuparent , serui
deinceps Hungarorum futuri: quo etiam tem-
pore abolito Tartarorum nomine, Neugari,
seu Neoungari dici coeperunt (a). Industria
omnis adhibita, vt ferox hic populus fuaui
Euangelicae legis iugo assuesceret , verum
fat diu pios regum noftrorum conatus lusit,
dum denique Ludouico M. imperante gens
vniuerfa vna cum refiduis adhuc Cumanis
Christo adiuncta fuit (b). Quamdiu hospices
hi gentiles erant, caedibus, et rapinis in
Hungaros impune grallabantur , idque eo li.
berius , quod Ladislaus IV. rex non iam cum
folis Cumanis, verum cum ipsis adeo Neuga-
ris Tartaris familiarem coluerit consuetudi.
nem: verum et hi demum cum agrefti Hun-
garorum plebe in vnam gentem abeuntes,
sensim nomen ipsum Tartarorum , et Neuga-
Torum amisere. Ifmaelitae , quos chronica
noftra etiam Saracenos vocant, Graecis Cha-
lisii, e Perside oriundi, genus suum ad Isma-
ëlem Abrabami ex Agar ancilla filium refere-
bant. Mahometanis ritibus addicti, circum-
cisione vtebantur, ac a suilla carpe abstine-

(a) Neugaroruin meminit diploma Andreae III.

A. 1290. quod ex autographo edidit Cl. Wagner
Analector. Scepusi part. I. pag. 393. literae item
Honarii IV et Nicol. iIV.PP, A. 1287, et A. 1288.

in Annal. reg. Hung. ad hos annos.
(b) Chronicon Turotzii cap. XLVI. Tiinon in Imag.
nou. Hung. cap. XIV.

ca

bant. Magnam Ismaelitarum multitudinem sub Toxo duce in Hungariam venille strumque Pest cum vicina regione ad habitan. dum obtinuille, iam alias ex anonymo Belae regis notario meminimus (a); potisfimum autem in Tsepelia insula propagati sunt , vbi etiam patris fui Abrabami memoriae templum ab eis dedicatum fuille didicimus. Quamuis multi ex Ismaelitis cura D. Stepbani, baptismum susceperint, quosdam nihilominus ritus patrios etiam tum pertinaciter retinuere: vt adeo per Colomannum regem ad eos abiiciendos , ac nominatim carnem fuillam manducandam, feueris poenis adigendi fuerint: quin etiam, quo efficacius ab auitis fuperftitionibus abftraherentur, ea tum lex lata fuit, vt Ifmaelitae viri non alias , quam Christianas coniuges; feminae vero Chriftianos acciperent maritos (b). At enim quaecumque demum legum feueritas, et regum vigilantia fat diu inutilis fuit. Andrea II. imperante , Ismaelitae magno iterum numero quaestus causa , ex oriente in Hungariam penetrauerant, initaque cum Iudaeis los cietate, ad eam peruenere potentiam ; vt bonis, ac prouentibus camerae administrandis, tributis item, ac vectigalibus per regrum colligendis illi foli praeficerentur (c).

(2) Anonymus , cap. LVIL. (6) Colomanni decret. lib. I, cap. XLVI, et sequ.

S. Ladislai decret. lib. I. cap. IX. (c) Huc pertinec bullae aureae art. XXIV. Comi.

tes camerarii, monetarum, salinarii , et tributarij

Ladislai IV. aetate nondum Ifmaelitas omnes Christianos fuille vel illud argumento eft, quod Myzen , seu Moysen palatinum ex Ifmaelita Saraceno Christianum factum chropica memorent (a). Ceterum exeunte se. culo XIII. ipfa Ismaelitarum appellatio obliterata fuit. Walachis nomen indidere Slaui, a quibus hodiedum Itali Wlach vocantur. Ipfi fe se Rumunos , feu Romanos appellant : neque immerito; progenies enim funt earum coloniarum, quas Romani, cum Daciae magnae imperarent, e variis Italiae locis eo deduxere. Ipsum idioma Walacborum affine est agresti Italico, deprauatum scilicet per connubia , et quotidianam cum Slauicis populis Daciae olim incolis consuetudinem (6). Transliluaniam iam tum cun Arpadiani Hungari eo aduenere, Walachi coluere (c), ac in hodiernum vsque diem magnam eius partem occupant agriculturae potissimum dediti: inde in vicinam Hungariam paulo ferius per terrestres dominos euocati sunt, qui vt

nobiles regni nostri sint, Ismaelitae et Iudaei fieri non possint. Consule item literas Roberti archiepiscopi Strigoniensis A. 1232. editas in Annal, reg. Hung. ad h. a. (a) la Turotzii cap. LXXXI. supplet nota ex chro..

nico Budensi translata : Myze palarinus olim Sara

cenus, tunc tamen gratiam baprismatis consecutus. (0) Vide Imag. nou. Hung. cap. XV. item editas

haud ita pridem de lingua, inoribus, et ritibus

Walachorum epistolas Ci. Griselini. (c) Anonymus Belae notarius cap. XXIV. et XXV,

1

solitudinem, ditionibus suis per Otromannos illatam , farcirent, Walachos e Transfiluania accerfere neceffe habuerunt. Armenos quidem vetuftiore iam aeuo in Hungariam immigrafle, chronicon noftrum fidem facit (a), verum illi , qui non contemnendo numero, hodie Transiluauiam inhabitant , ferius iam, sub Transiluaniae principibus superiore potillimum feculo appulere. Illyrici labii populos Arpadi tempore inferiores regni partes coluifle (6), variisque aetatibus e vicina Ser. nia , Bollnia, Rafcia, et Bulgaria, praesertim fub Sigismundo imperatore ad nos conuolalle, certum eft , illorum nihilominus quos hodie Rascios , aut Rascianos dicimus, pars potior nonnisi Turcis in Hungaria dominantibus , atque his regno exactis , fub Leopoldo , et Carolo VI. caesaribus domicilium istic fixiffe , notius eft, quam vt probari oporteat (c). Quantum autem virium a numerosa hac gente Hungaris accefferit, facile quisque arbitrabitur. De Slauis non eft, cur pluribus hic disceptemus : quando constat, inde a mari Balthico vsque Adriaticum, populos omnes Slauici fuiile idiomatis. Iidem in aduentu Hungarorum Transdanubianam, quae Pannonia fuit, et Cisdanubianam , quae ad magnam Morauiam per

[ocr errors]

(1) Chronicon Turotzii cap. XXII.
(b) Anonymus Belae notarius cap. XL,
e ) Inspice Cl Kerchelich Notit. praeliin. pag. 433.

« PreviousContinue »