Page images
PDF
EPUB

thise pariter fanguine ortus , non fine lin, mortali nominis fui gloria dominatus fuerat, quaeque & amplitudine, & foli ybertate Rut licis terris longe antecellerent : Victoriam facilem illic, certamque fore , quod magni Ațilae imperium in mulcas partes discerptum, ab idmodi populis coleretur , qui armorum rudes, vni rei pecuariae vacarent , paftores poțius , quam milites. Ne vero fraude, ac dolo fecum agi existimaret Almus , oblides, viąe duces , iumenta oneribus deuehendis neceffarią, alimenta item, ac pecudes magno numero datum iri pollicebantur legati. Inopinata haec Kiouienfium legatio, vbi in pleno ducum confilio recitata fuit, incredibilis ompes ardor inuafit subditas olim Atilae regi prouincias vindicandi ; atque ex eo die Ab muş pagni Atilae se nepotem iactare, iusque fibi in omnia eius regna arrogare coepit. Quapropter datis, acceptisque oblidibus, pax sine mora data Kiouienfibus, curaeque omnes eo ţranslatae, vt, quae ad nouam expeditio. nem aggrediendam opportuna erapt, tempe. ftiue appararentur (a).

S. V. Cumanorum VII. capitanei fuis cum agmi, nibus multique Rufforum se iungunt

Magyaris. Dum haec cum Ruflis aguntur , Cumani, qui ex infelice, cuius meminimus, pugna super

(a) Anoaymus cap. VII. & IX,

[ocr errors]

vt quo.

ftites Kiouiae restiterant , postquam familia-
rius cum Magyaris verfari coeperant , pou
fine ftupore animaduerterunt, eos affini fibi,
nec nisi dialecto diuerfa lingua vti ; itaque
non fine gaudio aborigines suos confalucant
proftratique ad Almi pedes orant ,
niam ipfi eadem cum Magyaris effent origi.
ne , pateretur se iisdem consociari. Almus
probe gnarus, quam vtilis fibi futura effet
ad inuadendas nouas regiones Cumanicae gen-
tis acceffio, continuo eos Magyaris suis ad.
fcripfit, paribus deinceps & legibus , & iu-
ribus fruituros. Cumani tanto beneficio laeti
celerrimo cursu domum reuolarunt, atque iis,
quae cum Almo transegerant , ex ordine nar-
ratis, magnam popularium partem ad ineun-
dam cum Mag yaris focietatem pertraxerunt,
qui omnes cum coniugibus, liberis, atque
propinquis feftinato itinere Kiouiam concef-
fere, adducti a VII. capitaneis, quorum haec
fuere nomina: Edu, Edumer, Etu, Bunger,
Ousad, Boyta, & Retel. Atque hi sunt Cu-
mani illi, quos Conftantinus Porphyrogenita
Cabares appellat, Turcisque auxilio venisse
atfirmat : Et copiofam , & bellicofam fuiffe
gentem hanc oportuit, quod in expugnanda
Hungaria Cumanorum virtus non mediocri-
ter eluxerit.

Cumanorum exemplum multi e Ruffiae nobilibus secuti , ab Almo duce pariter beneuole accepti, Magyaris adnumerati funt , qui poftea sub Arpado duce Ma. sonienfem agruin insedere.

[ocr errors]

$. VI. Magyari superatis alpibus pedem in Hungaria

figunt,

His anni, & amplius fpatio ad Kiouiam ger ftis, Almus nouis equorum, pecorumue sup, plementis per Rutlos instructus , toti populo e Magyaris , Cumanis, & Russis conflato A. C. 886. profectionem meridiem versus indi- 886. it. Praeeuntibus ex pacto, viamque conmonftrantibus Ruflis, iter per Lodomeriam, & Galliciam continuatum; quarum prouinciarum duces ante iam a Kiouiensibus admonici, honorificentiflime acceptos nouos hospites, & alimencis refecere , & muneribus amplissimis liberaliter excoluere. (a) Superatis demum alpibus , vt erant in plura agmina divisi, ita hodiernae Hungariae fines pluribus locis fubiere ; vt eodem prope tempore, Marmaroliensem Beregientem, &' Vngensem prouinciam inundauerint. Almus dux suo cum agmine in Vngi Aluminis ripa prope caftrum consedit. Tantae multitudinis aduentus incredibile quantum pauorem eaFum terrarum incolis atrulerit, praesertim vbi audiere, Almum ducem e magni Atilae familia ortum ducere. Pofita igitur lemet armis defendendi cura; quo nouorum dominorum gratiam aucuparentur, cuncta victui, & amictui neceflaria affatim ad caftra defe.

(a) Anonymus cap. XI.

rebant, nil nifi falutem sibi, suisque depre. cantes. Almus infigne clementiae, & humanitatis exemplum ad vicinos eciam populos genti suae conciliandos, valiturum tum edidit, cum ruricolas fidem, feruitutemque fibi profelfos, vitae , rerumque fuarum lecuros porro etiam viuere iuffit.

[ocr errors][ocr errors]

S. VII. Arpadus Almo patri in principatu fuccedit , ac belli deinceps gerendi rationem infigni

prudentia definit.

[ocr errors]

Prima hostilitatem experta est arx Vngenfis, cuius dominus Laborcius oblatam fibi ab Almo duce gratiam obstinate respuit ; at vbi se oppugnari vidit, terrore correptus, clam se cum suis ex arce eiecit, verum in fuga interceptus, quod Magyarorum antea amici. tiain respuerat , laqueo enectus fuit. Va. cuam igitur a custodibus arcem ingreffus Almus, Diis immortalibus pagano ritu quatriduum gratias habuit. Quia vero deficientibus jam viribus , vicinam , quae reapfe ibi. dem mox confecuta eft, mortem persentiscebat, ex pacto adhuc in Scythia inito, he. reditarium familiae fuae principatum , in Arpadu in filium transtulit: quo tempore pactis prioribus per Magyarorum, Cumanorum, & Rufforum primores folenni ritu renouatis Arpado duci omnes fidelitatis facramentum dixere, ac clypeis in altum fublato, vitam felicitatemque funt precaci. . Multa hic per

multos dies acta funt. Ante omnia Arpadus Ruffis, quorum consilio , & opera , noua expeditio adeo prospere suscepta erat, gratiam relaturus, eosdemque fibi perpetuo foedere copulaturus, cuiusdam e vicinis Rufliae ducibus filiam coniugem accepit. Atque ex eo tempore Magyari intimam, conftantemque cum Ruflis coluerunt amicitiam, quam eorumdem duces, ac fubinde reges, acceptis non raro e Ruffia coniugibus, filiabusque suis vicislim eo in matrimonium collocatis renouare, stabilireque ftuduerunt. Deliberatum poftea cum Magyaris , & Cumanis capita. neis de belli administrandi ratione ; quae vt eo securius describi, definirique poffet, diligenter prius receptos in fidem incolas examiDare placuit, de vario provinciarum , quas inuasuri erant, fitu , & dominis; de flumini. bus, quibus eae discriminantur; de incolarum indole, viribus , atque ad fuftinendum bel. lum apparatu. Quae poftquam omnia Arpa. dus didiciffet, ea, quam mox explicabimus, ratione bellum geri voluit, cui rerum poftea gestarum hiftoria, vt eam fiue anonymus , liue chronica noftra referunt , ad amuslim consentit. Si igitur ab euentu arbitrari licet, communi confilio conftitutum erat, vt vni. uersus populus in plures partes diuideretur, fingulis agminibus praeficerentur e capitaneis illi, qui virtute, ingenio, & fcientia mili. tari prae ceteris excellerent: praeirent hi per destinatas fibi vias , atque crebro per celeres nuncios Arpadum cum exercitus robore lentius a tergo consequentem , cunctis de

« PreviousContinue »