Page images
PDF
EPUB

tinebat, regiones coluere (a), vt adeo Slaui vetustissimi fint regni, quod nunc Hungariam dicimus, incolae. Qui hos inter nobilitate eminebant , iam sub Arpado duce in vnam cum Hungaris gentem, cooptati erant; plebs autem vt ante, rus colere, dominisque feruire iuffa. Quamquam iam inde a Coloman . ni regis temporibus nouae nonnumquam Slauorum coloniae Hungariam fubiere (b); vade ratio reddi poteft, cur idioma Slauicum non modo non interierit; verum hodie etiam magna Hungariae parte obtineat. Ceterum omnium maxime, memorabilis facta est accef. fio per repetitam aliquoties Saxonum et Teutonum partim ex Flandria , et Misnia , partim ex Thuringia et Rheno in Hungariam immigrationem (C). Sub fancto rege Stepbano, qui peculiari ftudio exteros et euocabat, et singulari fouebat benignitate, multas Saxonum colonias , cum ad terras regales habitandas, tum vero ad excolendos montes metalliferos aduenisse dubitari nequit, per quos nominatim Szathmár Némethi , et Beregszászun condita fuille conftat. In Tranfliluadiam A. 1141. per Geisam II. euocari, biennio poft allignatas fibi, regii tum iuris, terfas insederunt (d). Verum cum contra da

I141.

(a) Anonymus Belae notarius cap. XXXIII. XXXV.

et sequ. (b) Colomanni decret. lib. I. cap. LXXX. Analector.

Scepufii part. I. pag. 80. (c) Chronicon Turotzii cap. XXII. (d) Fidem facit infcriptio teinpli Coronensis A. 1143,

Geifa II. quus Andreae regis Saxones euocanis in

tam sibi initio fidem , libertate hofpitibus communi fenfim fpoliari , opprimique coepilsent, Andreas II. Saxones Transliluanos, per feptem fedes , quas Sibenburg appellarunt, diuisos, a regni magistratuum iurisdi. ctione exemit , feparatumque deinceps corpus conftituere voluit: dato singulis fedibus regio iudice et, qui toti genti praeeffet , nationis comite : restitutis denique priftinae libertati, militandi , tributa soli regi penden

di , ac viuendi leges praescripsit: quae omnia 1224.

folenni diplomate A. 1224. ediro complexus fuit (a). Noua rursus Teutonum supplementa sub eodem fortalle Geisa II. aut Bela III. rege auxere Transsiluaniam, per quos Bisztricienfis , et Coronenfis diffrictus habitari coepit (b). In Scepufium iisdem haud dubie temporibus Teutones aduenere , potiffimum tamen fub Bela IV. ingens eorumdem multitudo eodem deducta fuit, quibus priuilegia hospitibus propria Stepbanus V. rex

Transilua niam. Timon affirmat eisdem A. 1142. priuilegium a Geisa conceflum. In Imag. nou. Hung. cap. X. pag. 85. sed hos non tam e Saxonia, quain ex Flandria ortos fuisse constat ex Ci. Pray. dissert. VII. pag. 165. et cl. Katona

ad h. a. (a) Diploma hoc Saxonibus datum , notis iuridicis,

er criticis illustratum, reperies in libello cui titulus: Andreas II. dictus Hierofolymitanus Saxonum

in Transiluania libertatis allercor. laurini 1751. (b). De bis aliisque Saxonibus Transfiluanis consule

hiCor. criticam regum Hung. Cl. Stephani Katona ad A, 1143, a pag. 552. et alios ibidem citatos.

Teutonum 1271.

A. 1271. elargitus fuit (a).
holpitum, quos vno iam vocabulo Saxones
compellamus, fiue induftriam , fiue opes sa-
tis, Tuperque commendant elegantia oppida,
atque ciuitates, quibus Hungariam, Tranflil.
uaniamque exornarunt. Quodfi quis tantam
gentium exterarum variis aetatibus in Hun-
gariam commigrantium multitudinem expen-
derit, facile de folitudine, qua regnum hoc
olim fqualere debuit , arbitrabitur , atque
vna felicitatem Hungarorum demirabitur
qui etfi minore fuere numero, tam copiosas
nihilominus lingua , moribusque a se diuer-
fas gentes in officio continere , ac in fubiu-
gata femel regione dominatum fuum tueri
nouerant.

S. XII.

Regna, quae olim Hungariae accessere. Iuuat nunc regna, et prouincias, variis temporibus S. coronae affertas, recensere. Transfiluania , inde ab vltimo Hungarorum Arpadianorum aduentu, pars semper fuit regni Hungarici , neque alio vnquam , ac partium Hungariae Transsiluanarum nomine veniebat:

() Diploma hoc vide apud Cl. Carolum Wagner

in Analectis Scepufii facri, et profan, part. I.
pag. 189. Porro de Saxonum Scepufienfium or-
ta, et progressu multa reperies apud eumdem , ibi.
dem part. I. S. IV. V. et fequ.

[ocr errors]

eo itaque iure ditionem hanc Tubuto duci concellerat Arpadus, quo reliquas Hungariae partes inter duces ceteros diuiferat. Pris mus omnium Gyula iunior excuffo legitimi principis iugo, separatum illic fibi , fuccefloribusque suis regnum stabilire conatus fuit, atque idcirco non tam religionis Christianae, quam diuo Stephano regi cordi elle nouerat, propagationi; quam fupremae maieftatis iuri. bus, quae is ibidem pro potestate exercere voluit, acriter, et pertinaciter obstitit (a): vt adeo piissimus rex refractarium hominem iure omni armis appetierit, quibus fractum, ac in potestatem suam redactum , auitis bonis exuit, ac in Hungariam vniuersa cum fa

milia transtulic (6): quo tempore anno vi1002. delicet 1002. Transliluania non tam sacrae

coronae Hungariae adiuncta , quam ad priftinum obsequium reuocata dici debet. Croatiam partim armorum oftentatione ; partim

inita poftea cum regni ordinibus pactione, 1091. A. 1091, obtinuit S. Ladislaus rex. Dalma1102. tia vltro se se Colomanno regi A. 1102. obnoxiam fecit. Rama , fiue Rascia , quae

etiam

[merged small][ocr errors]

(a) Non obscure id innuit anonymus Belae regis

notar us cap. XXIV. Nam terrain vltrafiluanam posteritas Tuhutumn .. diutius habuissent, fi minor Gyula cum duobus filijs fuis Biuia et Buena Christiani esse voluissent, et semper contrarie sancto regi non fecissent. Similia reperuntur

cap. XXVII.

() Chronicon Turotzii part, II. cap. XXIX,

etiam Bollnia dici consueuit (a), spontanea primum Beli , qui eius prouinciae heres fuit , deditione ; tum vero gesto aduersus aemulos bello fub Bela II. caeco rege A. 1135. in Hungarorum venit poteftatem. Ser- 1135. uia cuius metropolim Taurunum , fiue Belgradum, iam A. 1073. Geisa dux expugna- 1073. uerat , nonnisi per Emericum regem A. 1202. 1202. penitus edomita , subactaque fuit. Rutlos Hungaris conterminos, iam olim S. Ladislao regi fidelicatis iuramentum nuncupasse, chronica noftra testantur (b), ea nihilominus Russiae regna , quae Galliciam , et Lodomeriam appellamus, A. 1213. in Andreae II. 1213. Hierofolymitani fidem pleno iure concefferunt: quo tempore secundo genitus eius filius Colomannus communi gentis confenfione, et applausu rex falutatus, in vrbe Halitz per Ioannem Strigoniensem archiepiscopum coronatus fuit. Cumania, quae hodiernae Moldauiae

et Walachiae respondet, tum primum et iuribus, et titulis regum noftrorum accessit , cum A. 1239. refiduus 1239 Cumanorum populus deserta ea regione in Hungariam immigrauit. Qui Cumanis ibi. successerant Walachi non alium terrae fuae principem, quam Hungariae regem agnoue. runt, eidemque in fignum subiectionis fuae tributa pendebant (c). Bulgariae regnum,

(a) In part. IV. cap. LXV. fub finem.
(b) Idein part. II. cap. LVIII.
(c) Idem part. III. cap. XLIX.
PALMA P.I.

н

« PreviousContinue »