Page images
PDF
EPUB

que ecclesiastici viri merito te verum Christianae professionis nominent virum; fine qua, pro certo fcias, Christianus non diceris vel ecclefiae fi. lius : qui enim false credunt, vel fidem in box nis non implent, et ornant operibus, quia for des sine opere moritur, nec bic boneste regnant; nec in qeterno regno, vel corona participant, His, poft pauca interiecta , breuis fidei formula e citato ibidem Athanasii fymbolo de. cerpta subiungitur. Monito II, studiose commendat Catholicae ecclesiae tutelam, praefertim in Hungaria, vbi ea recens nata, nondum adoleuerat. Haec, inquit, fili carillime in nostra monarchia, adbuc quasi iuuenis, et nouella praedicatur, atque idcirco cautioribus, et euidentioribus eget custodibus , ne bonum quod diuina clementia per suam immenfam misericordiam nobis concellit immeritis , per tuam defidiam, et pigritiam, atque negligentiam destruatur, et annibiletur. Pluribus deinde de ecclesiae dignitate explicatis, concludit, Per boc, inquit, fili mi! feruentistudio debes in, uigilare, ut fancta ecclesia de die in diem potius capiat augmentum, quam detrimentum pa. tiatur. Inde etiam imprimis reges augusti di- cebantur, quia augebant ecclesiam, boc 'et tu facias, vt tua corona laudabilior, et vita bea, tior, et prolixior habeatur. Monito III. suader amorem, et obseruantiam erga ordinem pontificum, eo quod hi patrum, feniorumue loco fint habendi, quos Deus generis bumani constituit custodes , fecitque fpeculatores animarum, ac totius ecclesiasticae dignitatis; et diuini Sacramenti difpenfatores, atque datores,

[ocr errors]
[ocr errors]

Episcoporum imprimis famae, et existimationi peculiari ftudio consulendum elle monet, propterea, quod eos Deus segregauerit ab bomiribus , ac sui nominis , atque sanctitatis fes cerit participes : Unde, si, inquit, accedente casu culpa reprebenfione digna super aliquem borum, de quibus fermo est, ceciderit, quod abfit, corripe cum ter , quater inter te, et ipsum folum, juxta praeceptum Evangelii : fi tunc secreta renuerit audire monita, adbi, benda tibi sunt publica. Monito IV, in id peculiari cura incumbendum effe præcipit, ut regni principum, baronum, comitum, militum , atque nobilium amorem, fidem, ac fiduciam obtineat, horum enim viscute, at, que dextris regnum defenditur , aduerfarii vincuntur, ficque monarchiae fines augentur, Illi tibi, inquit, fili mi sint patres, et fratres, ex his vero neminem in serpitutem redigas, vel seruum nomines, illi tibi militent, non feruiant, Eorum omnibus jine ira, et superbia , atque inuidia pacifice, bumiliter, mansuete dominare: memoria retinens femper, quod omnes bomines unius fint conditionis, et quod nil cleuat, nifi bumilitas ; et nibil deiicit, nisi fuperbia, et inuidia: eris pacificus, tunc diceris rex et regis filius, atque amaberis a cunctis militibus ; fi iracundus , superbus, inuidus, inpaci. ficus , ac fuper comites , et principes ceruicem erex cris, fine dubio fortitudo militum bebetudo erit regalis dignitatis , et alienis tradent regnum tuum : boc timens cum regula virtutum, dirige vitam comitum, ut tua dilectione angulati, semper regali dignitati adhaereant inof

[ocr errors]

fensi, et út tuum regnum per onnia fit" pacifi

Monito V. fuadet aequitatis, et iufti, tiae rigorem cum aequanimitate et mansue, tudine coniungendum, vt fi etiam reis, legumque violatoribus ex iuris placitis poea na fit irroganda ; id citra impatientiam , ac vindictae studium fiat. Quotiescumque, inquit, causa digna iudicari ad te venerit, vel aliquis capitalis fententiae reus , noli impatienter portare, vel cum iuramento firmare, illum punire: quod instabile , et fragile effe debet, quia stulta vota frangenda sunt: vel per te ipfung iudicare, ne tua regalis dignitas vsurpatione inferiorum negotiorum foedetur ; sed potius bu. iusmodi negotium ad iudices mitte, quibus boc commissum est , quod ipfi fecundum fuam boc discernant legem: time esse iudex': gaude ves no rex effe , et nomirari. Monito VI. adducto Romani imperii, ad quod clariffimi om nium gentium viri confluebant , exemplo, hortatur in id omni conatu enitendum, vt quam plurimi exteri in Hungariam euocentur, omnique humanitate, et clementia foueantur : eo fine; ve multiplices fcientiæ , artes, et consuetudines, alibi non fine com muni vtilitate florentes, in Hungariam deriuentur. Sicut enim, inquit, ex diuerfis parti, bus prouinciarun veniunt bofpites ; ita diuerfas linguas, et consuetudines, diuersaque docu. menta, et arma secum ducunt, quae omnia regiam ornant, et magnificant aulam, et perterritant exterorum arrogantiam. Nam vnius linguae, vniusque moris regnum imbecille , et fragile eft. Propterea iubea te fili mi ! ut bo

[ocr errors]

na voluntate illos nutrias, et honeste teneas , vt tecum libentius degant, quam alibi babitent. Si enim tu destruere, quod ego aedificaui ; diffipare, quod congregaui, studueris; fine dubi. tatione maximum detrimentum tuum patietur regnum, quod ne fiat, tuum quotidie auge regnum, vt tua corona ab omnibus augusta bao beatur. Documento hoc illis monarchiae Hun. garicae initiis nil sapientius, vtiliusue dari poterat. Monito VII. vetat , ne ingenio, iudicioque fuo iusto plus confisus, quidquam temere absque aliorum confilio decernat. Matura enim deliberatione, et consilio opus effe, vt rite gubernencur regna , defendatur patria , caute ineantur praelia, reportetur victoria; profligentur inimici, foederibus concilientur amici, domi conftruantur munitae ciuitates; ac hoftium denique praesidia ex. pugnencur : prohibet porro, ne in consilium a rege aduocentur ftulti, arrogantes, ac mediocris ingenii, et conditionis homines; confulendos itaque esse maiores , meliores, fapienciores, ac fapiencislimos quosque e fer nioribus. Idcirco, inquit, fili mi cum iuuenibus , et minus sapientibus noli consiliari , aut de illis confilium quaerere; sed a senioribus quibus illud negotium propter aetatem, et sapientiam sit aptum : nam confilia regu

in praecordiis sapientum debent claudi, non ven. tositate ftultorum.propagari. Si enim gradie. Tis cum sapientibus, Japiens efficieris, si vera faris cum stultis , sociuberis illis. Vtiliffimum denique principi suggerit consilium : quid quid, inquit, negotii unicuique conuenit aetati,

in boc se exerceat , scilicet iuuenes in armis, senatores in confiliis: omnino tarnen iuuenes non sunt expellendi a confiliis : quoties vero cum illis confilium inibis, etiamfi fit babile, tamen semper ad maiores deferas , ut omnes actus tuos norma Sapientiae mensures. Moni. to VIII. hortatur, vt in gubernanda republica decellorum fuorum exempla imitetur periculoque non carere afferit, fi quis ea, quae a decessoribus recte , sapienterque or. dinata funt , conteninat , atque conuellat. Propterea, inquit, fili carissime! edicta patri tui semper tibi fint promtuosa, id eft in promtu, ut prosperitas tua vbique regalibus diri . gatur habenis: mores quidem meos, quos regali vides conuenire dignitati , fine vinculo totius ambiguitatis fequere. Graue enim tibi est huius climatis tenere regnum, nifi imitator consuetudinis ante regnantium exftiteris re. gum. Quis Graecus regeret Latinos Graecis moribus ? nullus. Idcirco consuetudines sequere meas, vt inter tuos babearis praecipuus, et inter alienos, id eft exteros, laudabilis. Monito IX fuader cum propriae, tum subdicorum falutis causa orandum elle Deum , cuius coelefti ope ad subditos imperio fuo populos tranquille, beateque regendos quam maxime indigent summi imperantes: haec autem potillimum petenda elle principi ; vt Deus tollat ingenji hebetudinem, qua fit, vc ea , quae pro conimuni bono agenda funt , non perspiciant', tum vero defidiam illa n, et. focordiam in gubernando, concedatque do. tes, atque virtutes, populorum rectori ne

« PreviousContinue »