Page images
PDF
EPUB

ceffarias: suggerit ad haec vfitatam Salomoni Dauidis filio regi precandi formulam : emitte Domine Japientiam de fede magnitudinis tuae, vt mecum fit, et mecum laboret , vt fciam, quid acceptum fit coram te omni tempore 3. Reg. 3. Hac, inquit, oratione vtebantur antiqui Teges, tu quoque bac eadem vtere , vt Deus cuncta vitia a te auferre dignetur, vt inuictisfimus rex a cunctis nomineris. Hoc in moni. to quid prudenter reprehendi poffit, non vi. deo : ea enim, quae D. Stephanus a Deo bonorum omnium largicore fagitanda elia fuadet, non vtilia modo, verum etiam necelfaria funt fummo imperanti. Sed neque exiItimet aliquis S. regem, cui multiplices, atque perpetuae regimipis curae optime perspectae fuere, e filio suo Emerico coenobi. tam, aut anachoretam. efformare voluisse , qui, neglecta reipublicae cura, dies, noctesque contemplationi vacet; id folum agebat, vt is mentem interdum ad Deum eleuet, paucisque illius opem imploret. Denique Monito X. atque poftremo quasdam virtutes velut praecipua regum diadematis ornamenta complectitur: has inter principe loco ponit pietatem illam , qua caritatem intelligimus, et mifericordiam, imprimis erga cognatos , et agnatos regiae domus principes, atque du." ces , erga domesticos aeque nullo discrimine, atque exteros. Rex enim, inquit, impietate, et crudelitate foedatus incassum fibi vendicat nomen regis, quia tyrannus eft. Ob boc ergo fili mi amabilisime! dulcedo cordis nei, spes Juturae sobolis! precor, iubeo , ut per oninia,

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]

et in omnibus pietate, id est caritate, fultus, nori folum parentelae, et cognatiori, vel principibus, fiue ducibus , fiue diuitibus , seu vicinis, et incolis, sis propitius , verum etiam extraneis et cunctis ad te venientibus. Commendat poftea patientiam , fque longanimitatem, atque clementiam erga fummos, et infimos. Conftantem animi fortitudinem in prosperis , et aduerfis cum vera erga Deum submisione coniunctam. Moderationem praesertim in poenis irrogandis , aequitati , honestatique conformem cum subditis agendi rationem : intemeratam denique animi, corporisque pu. dicitiam. luuat D. regem de his differencem audire: Patiens, inquit, esto ad omnes non tar*tum potentes; verum etiam poteftate carentes. Sis fortis, ne te prosperitas nimis eleuet, aut aduerfitas deiiciat, fis quoque bumilis, ut Deus te altum faciat bic, et in futuro. Sis vero modestus, moderatus, et ultra modum neminem punias, vel damnes. Sis mitis , ut nunquam iustitiae repugnes ; fis bonestus, vt nunquam alicui Spontaneum inferas dedecus, Sis pudicas, vt cunctos libidinis foetores, sicut stimulum mortis, euites. Concludit denique expli. cata decem monita his verbis: Haec omnia fuperius libata regalem componunt coronam, sine quibus valet nullus þic regnare , nec ad aeternum perting eré regnum.

Haec fumma est monitorum S. Stephani, quae illius decretorum librum primum conftituunt (a).

(a) Iu codice iuris patrii.

[ocr errors]

S. XIV. $. Emerici coniugium, et obitus. Talibus igitus monitis vnicum filium fuum ad rectam hereditarii regni gnberrationem praeparabat sollicitus pater, et quoniam non tami aetate, quam curis, morbisque confectus sia niftra vtebatur valetudine; viuens adhuc corovam, monarchiaeque administrationem in eumdem transferre constituerat (a): quia etiam ne quid ad amictae senectutis fuae folatium desideraretur , coniugem illi e Dalma: tia accerfiri evrauit Cresimiri Jl. regis filiai Cbiche dictam (1). Quo e connubio, dumi optatam foholem, vnicam pofteritatis fpem, auide praeftolatur , placuit diuinae prouidentiae alia omnia de Emerico decernere. Pri. mum enim S. Henriei imperatoris auunculi. sui exemplo, toto coniugii tempore virginitatem vna cum fponfa coluit, tum

vero XXIV. annos natus A, 1031. III. nonas Septembris tözi: praematura morte e viuis ereptus, follicitas parentum curas, bonorumque omnium fpes momento abrupit. Corpus innocencilsi mi principis Albam Kegiam deductum , in Deiparae

(a) Carthuitios cap. IV. faġ. 155. Keza pag. 79.

edit. Horanyianae. (hronicon Turorii Part. 11. cap. XXXIII. (1) Vide cl. Katona P. I. p. 331. Fortafle fub Chj.

che nominė latet Caecilia Hungaris Ciiizely dići

olim folia. PALMA!

Q

Virginis bafilica contumulatum fuit (a). Regia coniux Chiche, non multo poft spons.ım fecuta , pariter viuere defiit. Atque sic vi. rilis Geifae ducis ftirps in Emerico nepote interiit. Otto enim, ec ceteri S. Stepbani filii in prima infantia iam obierant.

S. XV. Consilia D. Stephani de rege fucceffore constituendo, Basiliique, Wazul dicti, ducis

electio.

Dolor e tanti filii, eiusdemqüe vnici iactura potissimum ad D. Stepbanum pertinebat , cuius acerbitas adeo corpus omne fenfim corrupit, vt ex eo tempore membrorum lan. guore captus, pedum denique vsum amiseric (6): animi porro cruciatus multo acerbior fuit, non tam priuatae iacturae caufa ; quod filium fanctimonia illustrem coelo infertum effe non dubitaret; verum communis regni orbitas, quae nulla iam ratione farciri poile videbatur, follicitum optimi principis cor paulo vehementius diu, noctuque afflige. bat. Sensic nempe deftitutum fe idoneo succeffore , cuius virtuti , fidei , atque pruden

(a) Probatur id ex lapidis Albae Regiae A. 1734

eruti inscriptione , apud cl. Pray in dissertatione de

S. Emerico' p. 78. (b) Testatur id Carthuitius cap. V. pag. 158. Si

mon Keza pag. 79. Chronicon Turotzii P. II.

cap. XXXIII.

[ocr errors]

tiae condicam a se monarchiam , ac recens introductam religionem Chriftianam tuto pofset confidere. Viro certe et probo , et forti, ac tali prorsus, qualem in fuis ad filium Emericum monicis adumbrauerat , opus fuit, qui sancte, falubriterque instituta non tueri modo, verum etiam feliciter poffet absoluere. Pro ea igitur, qua in gentis fuae bonum fe. rebatur, caricate, tristitia, ac gemitibus affi. ciebatur , praesertim propterea , quod nullus videbatur de consanguineis eius idoneus ad boc, · vt eo mortuo regnum in Cbristi fide conseruda. Tet (a). Viuebant quidem tum in Hungaria agnati regiae domus duces: Wazul, leu Bafilius , e Micbaele Geisae ducis fratre genitus, eiusdemque germani Ladislai Calui tres filii: Andreas. Bela , et Leuenta : quos D. rex diligebat impenfius, ac in fuis ad-filium institutionibus, maiorem in modum, verbis. bisque tenerrimis S. Emerico diligendos, fovendosque commendauerat (b): ad quos ex veteribus Arpadum inter, er Hungaros paetis, continuoque eiusdem ftirpis ducum fibi mutuo succedentium vsu , ac consuetudine roboratis , regni fucceffio iure fpectabat ; verum omnes hi, fiue sua, fiue aliena culpa non eam, quae S. Emerico duci impen

[ocr errors]

(a) Chronicon Turotzii cap. cit. Eadem refere

Šimon Keza. Nam maxime eapropter , ut de sua
fanguine dignus nullus effet, regni corona sublima-
ri, er qui ipfo mortuo gentem tam nouellam in fide

Catholica poffet conferuare. pag. 97
(6) Capite, et monito X, quod 9. XIII. recensuiinus.

« PreviousContinue »