Page images
PDF
EPUB

regiumque principem e carcere exemtum in aulam reduceret, promulgandum folenni ritu regem Hungarorum, leque adhuc viuo primo quoque tempore inaugurandum (a),

S. XVI.

Giselae, Sororis S. Stepbani, atrox in domum

regiam coniuratio. Inexpectatam hanc D. Stepbani de duce Bafirio, regni herede constituendo, voluntatem, et decretos iam haud dubie ad illius coronationem apparatus, poftquam Gisela Hungara foror eius intellexisset , grauiter iam aegrotantis regis imbecillitate abusa , vt telam, quam feliciter prsa erat, pertexeret , extremạ omnia pro filio teptare ftatuit. ' Mulios iam ex regni primoribus, ipfisque regiae aulicis ad mulieris partes tum tranfiiffe, vel inde copiicere licet, quod eum ipsum Budan, cui tamquam fidelissimo fibi homini , Bafilii e carcere eliberandi prouinciam rex demandauerat, fuos inter numerauerit. Cum

(?) Confentiunt in eo scriptores patrii Simon Keza

pag. 79. Mift, inquit, rex nuncios festinanter, qui Wazul filium fui patruelis, patrui Michaelis, de carcere Nitriae educeret, quem ipfe poft eum regem faceret fuper Hungaros. Chronicon M. Turotzii cap XXXIII. Mifit feftinanter nunciuma fcilicet Budam filium Egyruth, qui Wazul parrue

de carcere Nitriae educerer ad se duceret , ut eum, antequam moreretur, regem constitueret.

lis fui filium ,

et

hoc igitur, atque aliis eiusdem farinae hominibus, habito clam consilio, inhumanum plane, et atrox facinus eft aggreffa, quod fidem fuperaret, nifi domestici scriptores vno illud ore confiterentur. Ve enim, aemu. lis omnibus de via sublatis, certam redderet filio Petro successionem , Bafilium imprimis, designatum iam regem, tum vero ceteros regiae domus principes : Andream , Leuentam, et Belam aut e viuis deturbare, aut certe ita membris mutilare decreuit,

vt regno prorsus inbabiles redderentur (a).

Quapropter regis mandata anteuersura, memorati Budae perfidi hominis peffimum filium, comitem Sebum, feftinatis itineribus Nitriam praeire iuffit , qui fceleratae mulieris votis obfecutus, ybi in carcerem admiffus fuit, Basilio principi nfl finiftri ominanti, quin potius libertatis

suae momentum cum gaudio praestolanti, effoffo per suminam barbariem vtroque oculo visum; dein vero magna vi plumbi in aures immiffa, auditum ademit,

patratoque crimine, asylum quaesiturus, in Bohemiam feceflit. Sic geminis, qui fummo imperanti quam maxime neceffarii sunt, sen. fibus orbatus Bafilius per superuenientes paulo serius nuncios regios e carcere extractus,

(a) Non Wazulem folum, verum etiam Ladislai

Calui filios ad ictum destinatos fuiffe, vel inde patet, quod, cum eis poftea D. rex fugam fuaderet, causam adiecerit, ut fic fibi falutem, et corporum fuorum feruarent integritatem. Chronici cap. XXXIII fub finem.

[ocr errors]

ad aulant reductus fuit. Quem vbi D. Stepbanus aspexit , maleficiumque intellexit, infaufti priucipis commiseratione tactus, in amarislimas prorupit lacrimas (a), Quam, uis autem eius administros , feu ex Basilia ipfo, seu ex aliis discere poterat; quia tamen grauiflima prohibitus aegritudine, lecto fe mouere nequibat , non erat iam eius feu autoritatis, seu poteftatis, vt tanti cri. minis reos meritis afficeret suppliciis (6). Fadem tempestate detecta fuit S. Stephano coniuratio contra tres Ladislai Calui filios inita, quibus cum aeger admodum et animo et corpore diuus Stepbanus tutelam, fecuri, tatemque domi illis rerum, temporumque ra-, tionibus praeftare se non poffe cerneret quo interea faeuienti iam tempeftati fubducti, vitae, membrorumque integritatem tueri, me. lioraque tempora alibi poffent praeftolari le. curi, autor eis fuit, vt nulla interposita mo, ra, ex Hungaria, intestinis factionibus labo

(2) Simon Keza pag. 8o. paucis haec omnia coina

plectitur. Quo audito Kisla regina habito confilio infidelium , mifit comitem Sebus, qui regis nuncium pracueniens, Wazul oculos effoderet, auresque eius plumbi infufione abturaret, fugeretque abinde in Bobemiam, quem cum tandem regis nuncius ad regem adduxisset , amare fleuit fuper cafu, qui acciderar. Idem refert chronicon M. Turoczii cap. cit. nifi quod inter infideles nominet Budam, as

Comitem Sebum huius Budae filium fuille affirmet. (b) Impediente, inquit chronicon cap. cit. aegritudi

nis moleftia , debitam poenam malefactoribus infera Se non potuit,

rante, excederent, ac ad vicinam regionem aliquam clam fe reciperent («). Illi dicto audientes, ne a Giselae Hungarae coniuratis pollent intercipi , facro per Bohemiam circuitu in Poloniam denique, vnde auia eorum Adelbais ortum duxit, feliciter euafere. Hic poftquam Bela Pomeranurum ducem, Poo lonis rebellem, singulari certamine congrellus

interfecillet ; Rixa, Miccislai Poloniae ducis 1034. A, 10341 denati vidua, rerum illic pro filio

Casimiro pociens, filiam ei fuam Richsam, aliis Richesam, coniugem dedit , docisque nomine et ditiones multas, et censum a Pomerauis annue solui folitum assignauit (b). An dreas autem, et Leuenta fortunam meliorem alibi quaesituri ad aliquem e Rufliae ducibus, matris fuae itidem Ruslae seu patrem, feu

ad se

(a) Simon Keza pag. 80.

Conuocatis

ergo Andrea, Bela, et Leuenta filiis Zár Ladislai, conful :it eis, ut in Bobemiam fugerent festinanter. Chronicon cap. cit. Conuocatis itaque filiis Calui Ladislai patrui, patruelis sui, scilicet Andrea, Beia, et Leuenta confuluit eis, ut, quanto citius pof. fent, fugcrent, ut fibi falutem et corporum fuorum Jerunrent integritatem. Hli igitur falubri consilio regis aquiescentes, a facie malorum, et doloforum

in Bobemiam fugerunt, (6) Chronicon cap. XXXVIII. Cromerus itețn rer.

Poi. lib III. nili quod Miskae, feu Miccislao II. duci substituenda fit Rixa ducissa vidua, quae et viuo adlıuc marito , et deinortuo, summa cum poteftate Polonis inperauit aliquamdiu profilio Casimiro I. per quein ftirps reguin Poloniae feliciter propagata, tribus et amplius feculis perdurauit,

germanum, seu

cognatum denique abiere (a). Hic eos cum plures alii ex Hungariae dynastis, submitso clam fubsidio, exules aluere, tum vero, quam liberaliffime quidain IViské nomine, Bua item, et Bukna, filii Gyulae iunioris Transfiluanaruin partium eapitanei, A. 1002, vt alibi iam narrauimus, per S. 1002. Stepbanum regem exauctorati, quos piiflimus rex, quod a paterno crimine immunes erant, ampliffimis in Hungaria donauerat laa tifundiis, quique Petro poftea Hungaris imperante, plurimum operae in eo collocarunt, vt Andreas dux ad auicum regnum reuocaretur (b). Haec tum fuit regni Huna garici facies : haec coniurationis ad Bafilium, Caluique Ladislai filios a folio remodendos concitatae hiftoria; vnde Basilii per fummam barbariem luminibus , auribusque

(a) Simon Keza cap. III. pag. 88. Chronicon cap.

XXXIX.
(6) Chronicon cap. XXXIX. Eo tempore quidam

magnates Hungariae defolationem regni gementes,
et liberationem Hungariae a tyrannide Petri cupien.
tes Endrae, Belac, et Leuentae, qui de genere S.
Stephani regis progeniti erant, intemeratam fideli-
tatem seruabant, et eis per nuncios boria, quae ha-
bere poterant, mittendo fideliter feruiebanr. Erant
autem ifti magnates Wiska, Bua, et Bukna, et
alii eorum cognati, qui femper cum suspiriis , et
gemitibus expectabant opportunum tempus, quando
Andream, Belam, et Leuentam poffint reducere, et
regnum generi S. Stephani regis , qui eos dilexerat,
et exaltauerat , omnibus viribus fuis reftituere la-
borabant.

1

« PreviousContinue »