Page images
PDF
EPUB

scriberet.

Talia

vero aggrediendi audaciam praebuit, quod plurimi e primoribus aduenae, aulaeque miniftri ab illius ftabant partibus, stipendiarii regii milites omnes Per tro adhaerebant, rex denique aliquot ante mortem annis aeger decumbebat , neque omnia , quae fcire eius intererat , e suis refcire, neque ea, quae voluerat , executioni dare poterat.

Haec illa est regina Gisela Hungara, quam exteri scriptores multa malá in Hungaria perpetrafre, ac poft S. Stephani obitum, ita exigentibus eius demeritis, interfectam fuiffe affirmant (a). Quae caedes haud dubie tum acciderit, cum Petro exauto. rato, Samueleque electo, comes Buda, eiusdemque filius Sebus, praecipui Giselae Hun. garae consiliorum adminiftri, ac plurimi alii Petri fautores crudelem in modum trucidati sunt (b). Vt vituperium hoc, ita neque violentae mortis genus Giselae Bauarae reginae tribui poteft. Denique ne quid diflimulemus : fi quis in mentem reuocet , Petrum perpetuis fuorum odiis, et seditionibus exagitatum , regnoque eiectum, effoslis demum

(a) Albericus, monachus trium fontium, in chronico *.. ad A. loto. refert. Sed illa Gisla regina, vt di

cunt , mulras malitias in terra illa , Hungaria, fecit, er extremum post mortem S. regis meritis exigenti. bus inter fecta eft. Eaden habet chronicon magaum Belgicum. Vide Cl. Cornides a pag. 299. et CI Pray dissert. de S Ladislao a pag. 130. (b) Chronicon Turotzii cap. XXXVI. Simon Keza 82. et 83. edit. Horanyianae.

oculis acerbiffimos inter cruciatus vitain finiville, diuinam agnoscet nemesin, quae coniurationem in S. Stepbanum, regiosque principes , Petri vnius causa suscitatam, ac imprimis Bafilii excaecationem, consimilibus poenis vindicatum iuit. Haec paulo proli. xius, quam instituti nostri ratio poftulabat hic loci perfequi placuit , eo potissimum confilio, vt fuffragantibus domesticis fcriptoribus , Keza, atque Tarotzio, Andreae , ac Belae ducum , poftea vero regum, famam pro viribus tuerenur, inustamque fanguini il. li , qui CCC fere annis Hungaris cum laude imperauit, notam abstergeremus.

$. XVII.
Vltimae S. Stephani curae, et obitus.

Perturbatis hunc in modum, vnius mulieris ambitione, ec aulae Hungaricae, et totius regni rationibus, D. Stephanus deficientibus in dies viribus, proximam fibi inftare mor. tem persentiscens, episcopos, et eos ex regni primoribus, quos Chriftianis facris addictos effe pouerat, ad se euocauit, quibuscum ante omnia de idoneo fucceffore conftituendo consilia iniret (a). Ardua profecto fuit iis

(a) Carthuitius cap. V. pag. 159. Tandem per mi.

sericordiam Dei dignus centuplicari rétributionis brauio S. Stephanus, tactus febri, cum fibi dilem tranfira: imminere non ambigeret , accerfitis episco

rerum adiunctis de grauissimo hoc negotio de liberatio : non ignorabat S. rex, principatum apud Hungaros familiae Arpadianae elle her reditariu:n, seque fine fobole decedente, regni successionem ad patrui lui Michaelis posteros superstites deuolui oportere, a qua line grauiflima injuria nequeant excludi ; at enim Bafilius oculis, auribusque foedum in modum orbacus, etfi adhuc in viuis fuisset minime iam regno idoneus fuit: duces reli, qui, ad quos poft Bafilium succedendi ius spectabat , ve vitae, membrorumque fuorum saluci, atque integritati structas euitarent in, fidias, rege ipso autore, fuga ex Hungaria elapfi, procul iam tum domo aberant, neque tam cito reuocari poteraut. Ex aduerfo re. gni primores Christiani , aduenae plerique, aut aduenarum filii, vni fauebant Petro; consentiebant cum his episcopi , qui tum fere omnes exteri: Itali, Germani, et Bohemi fuere, atque ab eligendo e domesticis prin, cipibus rege, religionis potiffimum causa, ab, horrebant ; nisi Petrus fucceffor constitueretur, nascentis ecclesiae Hungaricae ruinam, certo certius secuturam vno ore vaticinaban, tur; eo quod non omnes adhuc Hungari Chriftiana facra erant amplexi , multique etiam ex iis, qui metų inducti, baptismum

1

pis, et primis palatii de Christi xomine gloriantis
bus, primum cum eis tractauit de substituendo pro fo
rege, deinde paterne monuit illos Catholịcam filena
obseruare.

fufceperant, clam gentilismo adhaererent (6), Res ipfa loquitur agitatas túm fuille quae, ftiones grauiffimas: an, cum subest religio. ' nis Chriftianae euertendae periculum, legi: timus fucceffor a regno excludi, eidemque exterus, illi tuendae idoneus, pollit substitui? an murata iam religione, noua dignitate regia per D. Stepbanum introducra, veterum pactorum gentiles inter Hungaros, et Ata padi ftirpem solenniter initorum vis, et ob, ligatio defierit : de quibus magna in ytramque partem rationum yi, et animorum con, tentione in vltimo illo apud D, Stepbanum senatu disceptatum fuerit: quam porro par: tem religiofiffimus , aequitatisque ftudioulfimus princeps tum amplexus fuerit , non įta pronum eft definire. Si enim vera funt , vt reipsa haberi debent, ea, quae chronica domestica vnanimi confenfione testantur, de Basilio iam antea regni fucceffore constituto, de acerbiflima S. regis ob euidem ex. caecatum dolore, de paterna denique ad An. dream, Belam, et Leuentam duces discrimi, ni eripiendos follicitudine ; haud fcio, an quis induci poflit, yt credat, diuum Ste

quem cbro

(2) Hinc anxius ille timor D. Siephani, quem

nicon describit cap. XXXIII. · triftitia, et ge. mitihus afficiebatur, praefertim propterea , quia nullus videbatur de confanguineis eius idoneus ad boc , vt, eo mortua, regnum in fide Christi conferyaret , pronior enim erat gens Hungarica ritui pa. ganico inclinari, quam fidei Christianae, Confi. milia his refert Siinon Keza pag. 79.

pbanum regiae domus ftirpem virilem hereditario fuo ad regnum iure in perpetuum fpoliare voluille , ac in id fponte conlentire potuiffe, vt homo exterus legitimis heredibus anteferretur. Id enim et regis, et coll, gregatorum illic antiftitum, atque procerum poteftatem excelliffe videtur, Non desunt quidem fcriptores, iidemque aetate illi pro, ximi, qui Petrum, Giselae Hungarae filiüin a S. Stephano paulo ante mortem , in regno succefforem , ac regem conftitutum fuille tradunt (a). Verum hi, yt nobis quidem videtur, compendio vsi, id quod reipla post S. Stepbani mortem euenerat, vt Petrus in regno succederet, tamquam rem ante obitum iam conftitutam, decretam referunt , ac ea omnia, quae cum Basilio, ceterisque duci, bus sub idem tempus in Hungaria acta fuere, ftudiofo filentio praetermittunt ; quae tamen reipsa eueniffe, consentiens, et repetita scriptorum domesticorum narratio e

(a) Sic Hermannus Contractus ad A. 1038. Petrun. sororis fuae filium de Venetia natum pro se regena conftituit, apud Piftorium Tom. I. pag. 280, Chronicon Mellicense, quod cl. Pray recitat Annal. P. I. pag 40 Primum tractauit de subtituenda rege. pro fe, Petro videlicet sororis fuae filia, quem Veneria genitum, ad se votatum ,

iam dudun exer. citui fuo praefecerat ducem, deinde monuit illos paterke, fidem orthodoxam feruare ... Cetera, quae adduci folent testiinonia , fucceffiffe Petru'n D. Stephano anirinant ; non item eius poluntara ante mortem regem nominatum.

« PreviousContinue »