Page images
PDF
EPUB

pincit; cui profecto potior fides, quam ex: terorum filentio haberi debet.

Praeterea chronica nostra, et Carthuitins ipfe eo plane loco, vbi de succeflore constituendo tra, ctatum fuifle narrat, ne verbulo quidem Pes tri meminere : imo vero et Simon Keza, et M. Turotzius nonnisi post mortem S. regis, coniurationem in apertum erupille, atque Giselam collato cum Buda, et reliquis e jusdem farinae hominibus confilio, tum pri. mo Petrum per vim , ac fraudem ad Hun . garicum folium euexille alleuerant (a): quae Giselae Hungarae molimina minime iam tumn neceffaria fuillent, fi D. Stephanus, prius quam obiret, consentientibus regni ordini. bus, Petrum fuccefforem conftituillet. Qua.

propter patriorum feriptoruin fide, et au. · toritate nixi: vltro quidem concedimus, in

poftremo illo fenatu regio, de creando rege fuille deliberatum ; verifimilius tamen cenfemus, D. Stephanum, ne regnantis ftirpis principibus grauiflimam inferret iniuriam, a

Petro fuccellore nominando consulto abs: ținuiffe, tatumque regis eligendi negotium,

cuius pater

a) Sinion Keza pag. 89. Regina vero Kysla auxi,
lio iniquorum: Petrum Penetum
dux fueran Venetorum, regem fecit per Hungaros,
yt pro libitu posjet morus suae voluntaris perficere.
Chranicou cap. XXXIV. At regina Keisla cum Bu.
da satellite scelerum, Petrum Alemannum vel po-
tius Menerum praeficece fatuerunt. Vter-
que loquitur de tempore, quod mortein S, Ste-
plani consecutun eft,

a

antistitum, regnique primorum apud fe tum praesentium iudicio , et conscientiae morre sua terminandum reliquiffe. Quia vero non ignorabat, potentem esse pro Petro factionem ; fed neque dubitabat fore quam plurimos ex Hungaris, qui exulum ducum Andreae, Belae, ac Leuentae iura, partesque acriter essent propugnaturi; non immerito veritus, ne feditionibus intestinis monarchia Hungarica conuelleretur, mirum fàne iniit consilium, cum regnum legitima rege deftitutum, in antiftitum, regnique primorum corona , folenni plane ritu, Dei. parae Virgini testamento legauit, hancque, et heredem, et reginam Hungarorum infti. tuit (a), Vnde pius ille mos inualuit , Deiparam Virginem Hungarorum dominam, atque reginam compellandi. Testamentum hoc apprime conuenit perturbatis rerum , temporumque, queis D. rex animam agebat, rationibus; conforme item est rarae illius in Deiparam Virginem fiduciae, atque deuo, tioni, quam multiplicibus per vitam omnem argumentis teftatus fuit: consentit denique Cartbuitii narrationi. Poftquam enim retu. liffet, praesentes omnes paterne plane a morituro iam rege fuiffe admonitos, vt Catho,

(a) Pelbartus de Temesuár serinone I. de laudibus

S. Stephani haec de illo moriente refert : Eleuatis in coelum manibus , teftamentaliter boc regnum ei. dem Deiparae Virgini commendauit. Rursus sermone altero: Valedicens se, et regnum in manibus glo. riofae Virginis teftamentaliter legauit.

licam fidem obseruarent, amarent iuftitiam; caritatem mutuam diligerent, humilitati, quae arrogantiae, et ambicioni opponitur, vacarent, prae omnibus vero nouellae Chri. ftianitatis plantationi cuftodiam adhiberent: haec subiungit : His dictis nanus', et oculos leuans ad fidera fic exclamauit, regina coeli.! reparatrix inclita mundi! tuo patrocinio Sanctam ecclefiam cum episcopis, et clero , regnun cum primatibus , et populo, sub tuis precibus committo: quibus vltimum valedicens, manibus tuis animam commendo. Qua in precatione poftrema , quod mirere, nulla regis succefforis, quem prae ceteris omnibus Deiparae Virgi, nis patrocinio commendare oportebat , tit mentio : qui fi voluntate S. regis iam ante obi. tum nominatus fuiffet , certo certius illius etiam meminillet. Aderatiam tum dies assumtae in coelos Virgini Deiparae facer, quo vt mortem obiret , multis iam diu precibus Deuin orauerat. Illo itaque die Strigonii » circumftabat cum clero paternitas episcopo» runt ; cum manu ministrorum principalis

chorus comitum, vbi' rex dilectus in medio iacens , accepta vnctione Spiritalis sacramenti, extremae fcilicet vnctionis, fanctam animam corporis, et sanguinis Domini noftri Iefu viatico recreatam, anno Dominicae Incarnationis M. XXXVIII. in manus perpetuae Virginis, et Sanctorum Angelorum, aeternde quie. tis beatitudini inferendam tradidit (c). Vi

(a) Haec ex Carthuitii cap. V. quo cum in die ob

jţus XV. Augusti defigendo Lcriptores domestici

xit annos LX. regnauit ab inauguratione sua XXXVIII poftquam ab obitu patris fui vno supra quadraginta annis in ftabilienda reli- , gione Christiana, et condenda noua monarchia immortali cum laude defudallet,

$. XVIII.

S, Stepbani funeratio, encomia , coniux ,

ac liberi.

Illie igitur , atque eo die, viuere , et regnare defiit D. Stephanus vbi ante octo fupra triginta annos , facro diademate incinctus, regio titulo imperare coeperat, vnde çorpus illius exanime Albam Regiam deuectum fuiffe, Carthuitius memorat (a). Diemi funerationis longius differri placuit, vt ad vl timum pietatis obsequium meritiffimo de religione, et patria principi praeftandum, Hun. garia omnis eo inaiore numero posset confuere, basilica B. V. Mariae, quam haud ita pridem ad apicem adduxerat, vbi locum fepulturae fibi viuens delegerat per praesen: tes illic antiftites ex ecclesiae ritu prius con, secrata fuit, ac tum demum facrum illud pignus, deferentibus episcopis, eodem illatum, candidique marmoris sarcophago eft

omnes consentiunt. Simon Keza pag. 80. M. Tu.

rotzius cap. XXXIV. (a) Cap. V. Ad exequias funeris eius ex omnibus

Pannoniae plagis concurritur, corpus ad fedem regalem, Albam videlicet ciuitarem, deducitur. P, 162,

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

impositum. Hic illud XLV annis quieuit,

vsquedum agente S. Ladislao, iullu Grego.
1083 rii" VII. pontificis, A. 1083. leuaretu; :

quo tempore facra Diui Stepbanı dextera in
fingularis aduersus egenos et res facras mu-
pificentiae praemium, corruptionis omnis
expers reperta , in pretio haberi coepit ;
quam hodiedum in regiae Budensis templo,
augustae Mariae Theresiae pietate colloca-
tam, pia grataque memoria prosequimur (a).
Luxit Hungaria primum regem fuum trien-
nio integro, et atro vestium colore, et aliis
quamplurimis exterioris luctus argumentis,
Et merito fane; hunc enim Diuinum numen
fibi delegerat inftrumentum, per quod Hun.
gari a gentilis fuperftitionis tenebris ad
Chrifti fidem, aeternaeque beatitudinis post
obitum consequendae viam deducerentur.
Religionem porro Christianam vndecim epi-
scopatibus, compluribus S. Benedicti mona-
chorum coenobiis, paraeciis, et templis in-
numeris, gymnafiis denique conftitutis op-
portune, ac munitice communiuit, Inligni
vitae sanctimoniae coniuncta fuit eximia in
gubernando seu belli, seu pacis artibus pru-
dentia : bella quidem plurima per vicinos fi-
bi illata gloriose confecit, vt ipse in fuis ad
filium S. Emericum monitis commemorat(b),

[ocr errors]

(a) Copiofius haec videri poffunt apud cl. Pray in

diferturiae hiftor. crit. de facra Dextera D. Ste

piniai, Vindobonae A. 1721. edita.
(b) Hoc faciunt verba illa , quibus in praefatione

filiun aloquitur: Puer, inquit, es, deliciarum vernu

[ocr errors]
« PreviousContinue »