Page images
PDF
EPUB
[ocr errors]

cos, et Latinos, terramque Hungariae bospitibus adimplens, in dominium tradam Teutonicis (a) Quin etiam eo demum prorupit; ve diceret: Vngaria deriuatum est ab angaria , et ipfi Hungari debent angariari (6). Qu:bus verbis incredibile prorsus aduersus geritem Hungaram, cuius rex, atque pacer con. ftitutus erat, odium quam luculentissime patefecit. Neque hic quieuit eius furor ac vindictae cupiditas. Cum enim Giselam Bawaram reginam moribus, ac facris fuis contrariam else animaduerteret, neque diutius ta, lerandum putaret, vt eadem aequato secum iure imperaret; quo folus deinceps fine arbicro, ac fine monitore cuncta pro libidine agere, miscereque poffet, hanc regiminis societate priuatam, ac e dignitatis, quam ad eum diem regni ordinum yolụntate obtinuerat, gradu deiectam, in ordinem redegit, cuftodiaeque tradidit (c). Quia vera male fibi confcius Petrus, verebatur, ne Gisela Bauara illatam fibi iniuriam vindicatura, pro ea, qua apud omnes et aduenas, et Hungaros primores atque nobiles in regno pollebat gratią, et autoritate, noua factione concita, ta, de eo exautorando, alioque rege fuffi, ciendo consilia iniret, atque etiam cognatos

(a) Keza pag. 82. et chronicon cap. cit.
(6) Chronicon cap. cit.
(c) Ioannes archidiaconus de Guertfe apud Xerche,

ich loc. cit. haec habet: Sed is Petrus totum habere
cupiens, cam Giselam Bauarain cuftodiae anguilla
conclufam mifere babuit,

$$

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Germaniae principes ad partes fuas pertraheret, media illi omnia, occasionemque noui aliquid moliendi praecidit. Dotę enim amplislima, opibus, ac thesauris, quos a marito liberaliter acceperat, per fummum nefas fpoliatam, iis custodiae angustiis, incertum tamen quo loco, circumscripfit, vt non modo publico arceretur; verum etiam a familiarium fuorum congressu , ac alloquio prohiberetur (a). De hac Petri in Giselam Bauaram inhumanitate etfi neque Simon Keza , neque chronicou Turotzianuin meminerit, nos tamen exteris eamdem narrantibus fidem minime denegandam putamus, propterea quod Ioannes archidiaconus de Guertse seculi XIV. ineuntis scriptor domesticus, idem disertis verbis narret, qui notitiam hanc e chronicis, vecuftioribus, quae iniuria

temporun interciderunt, hauserit, neque vllam caufam habuit, cur rem tantam ingenio suo confingeret. Sic in ordinem redacta , ac tam atrocibus iniuriis affecta regina Gisela Bauara, quid deinceps in Hungaria egerit, ac

(a) Annales Bambergenses: Proximo, inquiunt, anno

1041. Petrus Hungariae rex Giselam reginam Sre.
plani regis, auunculi fui , viduam

in
poteftatem adduxit, et dote, ac rebus aliis omni.
bus nudajam in reterrimum carcerem.condi iuffit,
veritus , ne, si libera eflet, per exterds copias tu.
multus in regno exciret, et fe inuito ad alios illud
transferret. Apud cl. Pray in differt. de S. La-
disiao pag. 116. Confinilia narrat Brunnerus in
annalibus Boicis ad A. 1042.

quousque vitam adduxerit, a nemine posterorum memoriae proditum reperimus : id foJum e coaevorum scriptorum testimonio cer. to conftat, Giselam Bauaram D. Stephani viduam piis operibus intentam in Hungaria consenuifle (a); ac Vesprimii in condita per le, mulcisque donis exculta S. Michaelis archangeli basilica, honorifico tumulo fuiffe illatam: id quod eruditiffimorum virorum calamis ita iam in luce pofitum effe cenfemus, vt dubium omne excludat (6).

S. IV.

Seditione domi coorta, Petrus exautoratur. Atrox, cuius mox meminimus , responsum a Petro datum, grauissimaeque comminationes tum per eum iactatae, vbi in vulgus dimanarunt, acerbiffimum speciatim Hungarorum animis vulnus inflixere. Verum epifcopi, regnique primores, etiam aduenae,

(a) Testatur id Hermannus Contractus scriptor cone

uus, vt qui A. 1013. natus A, 1054. obiit: Huius Henrici II. caesaris foror Gisela Stephano regi Vngariorum, cum fe ad fidem Chrifti conuerteret, quafi vero iuxta nomen fidei obfes, in coniugium data, eleemofynis, ceterisque bonis operibus inibi in Hungaria intenta confenuit. Ad A. 995. apud

Cl. Corpides pag 266. (6) Lege Cl. Pray dissert. de S. Ladislao rege. Cl.

Cornides Genealogiae reg. Hung. caput I. IX. et X. Cl. Katona Histor, erit. reg. Hung. porte I. pag. 551, et fequ.

qui ad eum diem Petro intemeratam seruarant fidem, multo adhuc grauius tulere summam illam ingratitudinem, qua in Giselam reginam, auunculi fui viduam, vsus erat : male iam libi, totique regno metuebant a rege sui impotente; non ex vino ominantes, a nemi. ne suis cupiditatibus aduerfante manus deinceps cohibiturum illum , qui in reginam GiSelam tanto furore defaeuire nulli fibi vel pudori, vel religioni duxerat (a). Damnabant iam aperte conatus fuos, quibus pessima Giselae Hungarae ad excludendos a regno Arpadianae ftirpis duces, Petrumque folio imponendum confilia adiuuerant, spesque fiias, quas in eius religione prudentiaque collocauerant, ita foede nunc delusas deplorabant. Cum itaque Petrumi a matris suae impotentis feminae, et fceleratissimi hominis Budae comitis consiliis vnice pendentem, ad faniora reduci polle desperarent; quorumdam ex episcopis confilio, regni primores, milites, atque nobiles Hungari feceffione facta, in vnum conuenere, de exautorando Petro, nouoque rege substituendo deliberaturi. Ante omnia illud, tamquam ad commụnem regni falutem, ftabilitatemque fumme necessarium, conftitutum, ac decretum

(a) Ioannes archidiaconus de Guertse loco cit. fuba

iicit; Duces, epifcepi, comites , ad quos regno prouidere pertinebat, fibi metuentes, dum baec parrari cum regina videbant, Samuelem ducem, Oba die ctum , qui ex primis Vngarorum ducibus Erbea nempe defcenderat , regem dicunr.

fuit, vt regnum Hungariae legitimis heredibus, regiae domus principibus, reftitueretur: follicice poftea inueftigatum fuit , an non eorum aliquis alicubi in regno lateret, quem in folium eueherent, cuius aufpiciis Petruin imperio priuatum e regno exigerent (a). At poftquam omni adhibita diligentia, nullus virilis Arpadjanae ftirpis dux domi repertus fuir , neque tamdiu quiescendum videretur coniuratis, dum exulum ducum aliquis domum reuocaretur, communibụs fuffragiis ducem potius feceffionis, quam regem fibi elegere Samuelem, D. Stephani fororis Saroltae muritum, comitem Viuarienfem, et regni Hungariae palatinum, vetuftiffima e domo ex &tbe Cumano capitaneo progenitum (6). Id quod ineunte tertio Petri regis anno, et Chrifti 1040. accidit: quo tempore cum po-1040 pulus omnis Samuelem, patrio nomine Aba,

(a) Simon Keza pag. 8:; Hoc itaque fuir, discor

diae seminarium inter Petrum regem, et Hungaros.
Anno ergo regni Petri tertio principes, et nobiles
regni Hungariae epifcoporum confilio, in unum con-
Menerunt contra Perrum , quaerentes follicite , si ali-
quem de regali genere puffent requirere, qui eller
idoneus regnum gubernare, eosque a Perri tyranni.
de potenter liberare, Idem habet chronicon cap.

XXXVI.
(6) loannes archidiaconus de Guertfe citatus not. a)

Simon Keza pag. 82, Cumque in regno talem
inuenire non potuissent nullo modo, ex femeriphis
quemdam comitem nomine Aba sororium S. regis Ste-
'pbani fuper se regem praefecerunt. Idem chroni.
con cap. XXXVI. Biographus S. Gerardi cap. XVII.

« PreviousContinue »