Page images
PDF

fione , redacta in ordinem Arpadi ftirpe ; alia e domo fibi principem constituerent; quod fi eueniret , coeptam hactenus Christianitatis plantationem penitus interituram praeuidebat. Periculum eo grauius apparebat, quod non eo adhuc numero erant Chriftiani, vt ceterae gentilium multitudini poflent re. fiftere. Quapropter baptismo in opportu. nius tempus dilato, id libi ante omnia agendum putauit Geisa, vt certam filio faceret in regno fucceflionem , eumdemque poftea et foederibus, et auxiliis Chriftianorum princi.

pum in folio communiret. Hunc in finem 992. circa A. C. 992. primores, et nobiles regni

ad comitia euocauit, atque maiorum fuorum: Almi, Arpadi, Zoltani, et Toxi imitatione , filium fuum Vaic pueritiam nondum egres. fum, auiti regni heredem , et fuccefforem pleno in concilio conftituit : qua in re adeo et veterum pactorum memores, et libi obfequentes habuit omnes, vt nemo eflet , qui nouo duci facramentum dicere abnueret (a), quod tamen paucis poft annis Cupa, duce Simegienfi autore, folius fidei Chriftianae odio, violatum fuo loco narrabimus.

[ocr errors]

Praecipua hac cura solutus prouidus pater, 992. Ottonis III. caesaris, qui A. C. 992 impe

(a) Chartuitius in vita S. Stephani,

rium adierat, cognatam principem Giselam, Henrici Bauariae ducis filiam , ac alterius Henrici Pii, postea imperatoris fororem, filio fuo fponfam depopofcit : at enim, fi Bauaris scriptoribus fides, repulsain principio pati debuit , ea de caufa , quod Chriftiana fponfa gentilis fponfi manus faftidiret. Ea res Gei. Jae stimulos addidit ad accelerandam baptismi susceptionem : qua quoniam popularium fuorum plurimos offensum iri non ignorabat, cuncta ad vim , fi ea pararetur, fuftinendam prouide fapienterque fibi prius disponenda putavit. Hac igitur tempeftate, quam pluri. HIJOS exteros , non sanguine minus , quam fcientia, et virtute cumprimis militari con, spicuos, numerosoque fortium virorum agmi. ne ftipatos, variis e regnis ad se euocauit, ampliffimisque terris, ac latifundiis inftruxit. Horum e numero fuere : Comes Deodatus Tatensis arcis conditor, et dominus, Wolfgerus, et Hedericus fratres comites de Homburg , quorum pofterior, et castro, et familiae de Hederuár originem dedit; Wencelli. nus, fiue quod idem est Wenceslaus Bauarus, comes de Waiczenburg , cuius potiffimum virtuce Cupae Simegienfis feditio compressa fuit; cuius pofteri primum a caftro Iako; subinde vero a Nagy-Mihály, et Sztara no. men funt fortiti: Hund denique , et Paznan florentium postea in Hungaria familiarum parentes (a). Neque dubium eft Ottonem Ill,

[ocr errors]

caesarem , certa auxiliorum aduersus genti. les in tempore mittendorum spe anxium ad. huc, fluctuantemque Geisae animum confirmalle. Haec dum aguntur , S. Adalbertus,

Pragensium antistes, tum forte Roma redux 994. Hungariam A, C. 994 fubiit, cuius paternis

allocutionibus permotus demum Geisa, posi. to metu, fiduciaque in Deum collocata, gen. tilismo puncium misit, baptismumque Strigo. nii suscepit. Eodem et loco , et tempora Geisae filius vnicus Vaic, quintum supra deci. mum aetatis apnum agens, per eumdem S. Adalbertum facro regenerationis lauacro abJutus fuit, Deodato comite patrini partes obeunte. Nomen illi Stepbani imponi voluit Sarolta mater propterea, quod meminerat , fibi olim per fomnium apparuille S. Stepbanum Protomartyrem, qui futuram filii natiuitatem , regnum , et coronam vaticinatus, suo illum nomine insigniri iufferat (a): quod quidem fomnium nescio cur, vt ridicu. lum, ac a monacho quodam sua in cellula otioso excogitatum traducant nonnulli. Certe piae mulieri, vt Sarolta fuit , de masculo herede, et re Chriftiana in Hungaria stabi. lienda crebro follicitae , ac fortalle S. Stepbani Protomartyris cultui deditae, idmodi somnium citra prodigium omne oboriri poterat ; licet enencu poftea completum fit. Sed neque aut maieftati, aut fapientiae Di. pinae repugnat homines per fomnia de rebus,

(a) Chartujrius in vita S. Stephani.

quae futurae sunt, admonere: id, quod Iaco. bi patriarchae, et Iosephi Aegyptii exemplis latis superque demonftratur. Verifimile quo. que videtur eadem occafione Geisae ducis filas Iuditham, Giselam et Saroltam, eiusdem. que germanum facro fonte ablutum , quem Micbaëlem appellatum fuille chronica noftra teftantur (a). Hoc patre, ac fortafle Adelbai. de Polona matre editi funt Ladislaus, dictus Caluus , et Basilius vulgo Vazul. Ducalis aulae exemplum num aliquos, et quos nomi. Dacim ex Hungaris ad baptismum pertraxerit, i neminę adnotatum eft. Vt autem gentis suae conuerfionem acceleraret Geifa, horta tu S. Adalberti, multos e Bohemia acciuit monachos ordinis S. Benedicti: his hodiedum et a numero, et ab obferuantia regulari celeberrimum ftruere coepit in monte Panno. niae coenobium: ex quo, velut e seminario quodam, quauis aetate operarii Apoftolici , et plurimi ecclesiarum Hungaricarum antiftites prodiere, quibus potiffimum sua debet religio Chriftiana incrementa. Hunc in mo, dum remotis, quae et fidei sacrosanctae pro grelsum, et calencia Geisae ducis vota ad eum diem morabantur, impedimentis , sponsio nuptialis inter Stephanum ducem, er Giselang Bauaram A, C. 995 peracta fuit. An sponfa 996. illico in Hungariam aduecta fit ; vel nupciae ob teneram fortaffe (ponfae aetatem aliquamdiu dilatae fint; nondum fatis exploracum

(a) Chronicon M. Turotzii cap. XXVIL

[ocr errors]

est. (a) Illud tamen extra dubium videtur, Giselam iam A. C. 1ooo. fponfo suo cohabitaffe, quod codem anno in reginam inaugurata memoretur. Cum porro Hungariam subjit, comitati eam sunt et honoris, et securitatis causa multi illustres viri , quos inter fuit Hermannus Norimbergensis (6): Pluri. mae insuper Germanorum militum , quaeftorum, et opificum familiae eadem tempeftate in Hungariam iritrarunt, quibus D. Stephanus opportunis per regnum locis fuas aflignauit sedes. Nominatim autem primos Szathmarinensis ciuitatis conditores čum Gisela adue. nille , fidem facit Andreae II. diploma ei ciuitati A.C. 1231. datum. (c).

S. XVI.
Geisae ducis obitus, coniux , liberi, et

propinqui.

Votorum demum omnium compos Geisa, vbi filium Stepbanum jam Christianum, nobiliffimae virginis sponsum, ac suum denique in

principatu fuccefforem laetus vidit , viuere 997. defiit A. C. 997. quo Sanctus Adalbertus

gloriofam pro Chrifto mortem apud Prullos oppetiit. Coniux Geijae fcriptorum domefti

[ocr errors]

pag. 41.

« PreviousContinue »