Page images
PDF
EPUB

Christianus aequi, iustique amans princeps religione prohiberi fe fentiebat, quominus çoronati regis adhuc superstitis diadema vsur, paret, atque idcirco rigidi ea aecate ceuforis Gregorii VII. mentem fibi prius explorandam putauit. lllud profecto animaduersione di

gnum eft, quod Geisae legati cum literis 1075 mense Martio A. 1075. Romam peruenerint:

ex quibus fi Gregorius pontifex coronatum iam fuille Geifam intellexisset , profecto in geminis suis ad eum postea datis literis , non jani ducis , sed regis Hungarorum titulo eum. dem honoraffet , idque eo certius, quod regiam dignitatem iufto Dei iudicio a Salamane ad Geisam fuille translatam pronunciauerit (a). Geisa eo, quo diximus anno, diademate regio incinccus, ante ceteras curas omnes Vaciuni cum fratre Ladislao tetendit, iactis. que nouae ballicae B. V. M. fundamentis voti, quod ante praelium nuncupauerat, religione semet liberauit (6). Memor deinde

[ocr errors]

soque exercitu babitabant in Hungaria : Tunc Geisa dux magnus compellentibus Hungaris coronam regni suferpit. Huc itein facit cap. LV. 'Confortatumque eft regnum in mann Geifae regis, et ex eo tempore vocatus est Magnus rex, ducatum.

que dedit fratri fuo Ladislao. (Ternas Gregorius Vil. ad Geisain ducem dedit

literas: primas XIV. Martii A. 1074. alteras XXIII. MariA.1075. ac poftremas denique eodem anno XIV Aprilis. In omnibus hoc vtitur exordio : Gregorius episcopus, feruus feruorum Dei, Geifae Huna

gariae duci falutem, et apostolicam benedictionem. (6) Chronicon cap. Lill. Poft coronationem autem

veniens in locum, vbi visio facta fuerat , coepit

fingularis beneficii, quod a Millermo Italo Szekszárdiensi abbate acceperat, vt qui comitis Vidi ad Geisam ex infidiis capiendum, oculisque orbandum confilia principio A.1074,1074 in eodem monafterio defcripta , edoctus, per celeres nuncios Geifae detexerat (a),quo homini et ordini toti

tam bene de se merico aliquam referret gratiam , ad ripam fluminis Grani, celebre monafterium memoriae D. Benedicti posuit , folennique diplomate eodem anno mox a sua coronatione roborauit , cuius hoc est initium : In nomine sanctae Trinitatis, et indiuiduae vnitatis Patris, et Filii , et Spiritus fancti, ego Magnus, qui et Geisa, supremus Hungarorum dux , poftea veto gratia Dei rex confecratus, Belae regis für lius (b). Ex quo Geisae titulo illorum con

cum fratre fuo Ladislao proponere, de loco funda-
menti ecclesiae ad honorens Virginis Matris fa-

bricandae.
(*) Chronicon cap. LII. Abbas autem eiusdem loci

nomine Willermis Latinus, qui erat in abfcondito
loco claufus, quafi Deum precans, in monasterio an-
diuit confilium , quod factum eft, qui ftatim mifit
Muncium ad ducem Geifam , et literas, ut fibi de
rege caueret.
(6) Clausula diplomatis fic habet : Anno Domini

MLVII. praefente Ladislao duce, germano meo
carissimo. Nehemia archiepiscopo Strigonienfi exfi-
Atente, Desiderio epifeopo Colocensi, aliisque episco.
pis , fcilicet Aron Ep. Francone Ep. Lazaro
episcopatus fuos feliciter gubernantibus Iula comite ,

Palatino, veterisque regni mei principibus. Edidit
jilud cł. Pray. Hierarchiae Hung. Tom. I.pag. 332.
et cl. Katona Tom. II. pag. 366.

firmatur opinio, qui illi Magni nomen, apud Germaniae principes vfitatum, in baptilino fuille inditum existimant (a). Praeterea ipla fupremi Hungarorum ducis cum regio titulo coniunctio argumento eft, Geisam haud ita pridem coronatum , regia yti coepiffe appellatione, cum antea poft deuictum, profligatumque Salamonem , non nifi fupremi Hungarorum ducis titulo ornaretur,

$. II.

Magnanimitas Geifae in restituendo Salamoni

Tegno. Ordinandae Hungariae curis intentus Geisa, belli contra Salamonem profequendi negotium Ladislao fratri'commisit, cuius victricibus armis e tota transdanubiana regione ille exactus, in Polonienfem demum arcem fe fe coniecit, lentamque illic obfidionem fat longo tempore tolerauit. Haec ipfa infausti Salamonis calamitas multorum, praesertim autem sacri ordinis virorum, animos ad com. miserationem commouit. Indecorum fcilicet nomini Hungarico, atque etiam iniquum vi. debatur, vt, quem fponte olim facro diadema, te ornauerant, ac tot apnis regem, dominumque fuum venerati fuerant, is nunc, regno exutus , infra priuati hominis conditionem deprimeretur , atque ante fubditorum fuo,

+

(a) C. Katona recie id afirmat pag. 281,

rum oculos miserrimam vitam traheret, Alios animi aequitas ; alios ob beneficia, quibus olim ab eo cumulatos fe meminerant , grati, tudo monebat, vt iuuandi illius curam Tufciperent. Varia igitur inibantur confilia, ser, monesque per legpum miscebantur, qui cum ad Geijae regis aures perueniffent, id faltem impetratum eft, vt Ladislaus, foluta, Pofonii obsidione, mitius iam bellum adminiftrauerit , Salamonique respirandi, quin etiam vltro , çitroque commeandi fpatium, indullerit. Quo tempore indubium eft, Salainonem de ineunda cum Geisa pace crebrius egille; neque tamen eamdem impetralle: ac in exitu A. 1026, fauentior illi fortuna else1076 coepit. Pro more eius aetatis reguin, qui fólennia domini per annum fefta apud episcopos, aut abbates exigere folebant, Geisa paa riter in anciftitum, primorumque comitatu, ad abbaciam Szekszardiensem le contulerat, vt illic patalitia Seruatoris noftri festa cele. braret. Quo tempore Desiderius Colocensis episcopus peractis millarum solenniis, fermonem eius diei, quae pacem toti humano generi attulit, celebritati accomodatum hilbuit, tantaque eloquentiae vi de pace per-, orauit, vt regem Geisam acerrimis conscientiae stimulis compunxerit.

Finita itaque concione, secularibus omnibus exelle jullis, Geisa coram episcopis, et praelatis in genua prouolutus, propalam inter lacrimas confelsus eft, grauiter a fe peccatum, quod legitimum regem suuin Salamonen e folio deiecruin, vniuerfo regno fpoliatum, tanto tem

pore cum miferiis, et calamitatibus confi. ctari fiuerit , parácum fe etiam profeffus fuit, ad regnum eidem reftituendum, modo 'fibi, coronato iam regi , titulus regius, cum dua catu bona fide ab eodem concederetur : quam Geisae in cedendo Salamoni regno magnanimitatem antiftitum praelatorumque prae. fentium laetitia consecuta fuit; actae poftea Deo pacis auctori folennes gratiae, cuius prouidentia patriam mox à fraterno bello, ciuiumque fanguine liberatum iri confidebant. Ač reipfa Dei folius opus effe oportuit, vt Geifa regnum, quo a nemine amplius spoliari poterat, aemulo , a quo cot iniuriis laceflitus, toties ad necem antea quaesi. tus erat, beneuole resignaret. (a) Ex iis, quae de hoc argumento hactenus retulimus, illud etiàm clare intelligitur; etfi Gregorius VII. pontifex regni Hungarici coronam Dinino plane iudicio a Salamone ad Geisam translatam pronunciauerit, fuiffe nihilominus nonnullos Hungariae epifcopus, ac speciatim Desiderium Colocensem, qui id iure fieri non polle exiftimabant, atque legitimo regi suo Salamoni, in extrema etiam calamitate, cum nil ab eo amplius timendum, fperandumuę habebant, adhaerere non verebantur,

(2) Chronicon Cap. LV.

« PreviousContinue »