Page images
PDF
EPUB

norum moliminibus admonitus, tempori ad-
fuit, victisque vno praelio hoftibus, Ki-
teskium vna cum Salamone in Cumaniam fe-
liciter retrusit (a). Infelix ea expeditio adeo
Kuteskii animum fregit , vt minime deinceps
aleam auderet repetere.

Salamon autem
ira, ac dolore amens, vt fortunae fibi in
Hungaria aduersantis periculum alibi faceret, 1087
primo vere A. 1087. cum Tzelgo Cumanarum
copiarum duce , superato Iftro, Bulgariam
inuafit : fed et hic nihilo fauentiora exper-
ļus faca, Cumanis per Graecos internecione
deletis (b) ipfe pariter pugnandum inter oc-
cubuit, resque Hungaricas inconstantia fua
miscendi finem fecit (c). Quod Salamonis
mortis genus, et annus, quoniam fynchro-
norum teftimoniis ad liquidum demonftratur,
non video, cur quis fuftinere porro velit
chronicorum noftrorum fabulam; Salamonem
ab infelici eo praelio in folitudinem receflif,
se, rerumque Diuinarum contemplationi in-
tentum Polae in Istria diem suum pie obia

(a) Idein ibidem. Dux autem Kutesk inani Spe
seductus cum magna multitudine Cunorum inuadens
Hungariam deuenit vfque ad prouincian caftrorum
Vng, et Borfua: quo audito Ladislaus irruit super
eos, et contriti funt a facie eius, cecideruntque in
ore gladii multa millia Cunarum.
(6) Anna Coinnena edit. Venetae pag. 150. Chroni-

con cap. cit.
(c) Cecidille tum Salamonem testatur synchronus

Bertholdus Constantiensis ad A. 1087. et alii, quos
vide apud cl. Cornides cap. VIII. Item apud cl.
3 hier de reginis Hung. pag. 75

[ocr errors]

1087 ville (a). Postquam nempe ab A. 1087.

quo ille pugnans occubuit, nulla eius deinceps fama ad Hungaros peruenillet, ac subinde Polae in Iftria Salamonis cuiusdam ere. mitae lypfana afferuari accepissent Hungari, re non fatis examinata, vt dubiis, ac ab aetate noftra remotis in rebus fieri folet, labente aetate Polanum illum Salamonem eumdem omnino cum Salamone Hungariae rege fuille pronunciare non dubitarunt : cui opi. nioni et apud Hungaros, et apud Polanos occafionem dederit, quod in vetustis monumentis adnotatum repererant , Salamonem regem monachali habitu contectum, Albae-re. giae in Hungaria ftipem a Ladislao rege accepisse. Sed cur ille tum eremitam induerit, iam superius fatis, vt nobis videtur , probabiliter explicuimus. Quamquam et illud euidenter oftendit, Salamonem eo, quem

dixi. mus, anno cecidiffe, quod coniux eius vidua

regina Iuditha, accepto mariti mortis nuncio, 1088 mox anno infequente 1088. Vladislao Polo J101 niae duci matrimonio collocata fuerit, vitam

que porro vfque ad A. 1101. produxerit (b). Verum de hac etiam Chronici noftri compi.

(a) Simon Keza pag 97. Chronicon cap. LVI.
(b) Martinus Gallus in chronico Polon. Boguphalus

Ep. Poznaniensis in chronico. Ebbo in vita S. O:-
tonis Ep. Bamberg. lib. I. Dlugosfus feu Longinus
hiftor. Pol lib. IV. ad A. 1088. Cromerus lib. V.
pag. 64. Plura de hoc vide apud laudatum toties
el. Cornides cap. VIII. cl. Schier in reginis Hung.
a pag. 75:

latores fabulantur : cum narrant eam in Admontenfi asceterio, cuius tamen tum ne lapis quidem exstitit, quodque nonnisi 1137. con- 1137 frui coepit, velum sumfille. Crebra ad maritum eremitam nupcia, quin, et vitae subfidia mittere consueuiffe, ac denique ibidem non fine fanctimoniae fama vitam claufille (a), luuat huius etiam erroris fontem indagare. Legerat fortaile in breui aliquo chronico domestico et Keza, et qui eum secuti sunt, paucis adnotatum : Sophiam reginam in Admontenfi coenobio elle fepultam. Cum igitur Salamonis coniugem Iuditbam, incertum qua errore inducti, Sophiam appellauerint, continuo existimarunt hanc in eodem afceterio velum suinfille. Verum Sopbia haec filia fuit Belae II. regis Hungariae, A. 1138. Henrico, 1138 Conradi III. imperatoris filio defponfa, quae sponso, antequam coniugio idoneus ellet' A. 1150, e viuis erepto, inter eius loci mo. 1150 niales fe reclusit

reclusit, sancteque traductam vitam pia morte terminauit (6). Ex quibus omnibus certum est, nec Iuditham reginam

(a) Simon Keza pag. 97. Regina, inquit, Sopbin, fori

bere debebat Iuditham, vxor eius, Salamonis, in
maxima castitate perfeuerans, nunciis frequentil us
maritum vifitabat, mittens ei expenfam, vt babere
poterat , itein paucis interiectis : Ipfa vero Sophia
regina monialis effecta, arctissimam vitam deducen-
do migrauit ad dominum , et in praefato monasterio,

Admontenfi, tumulata , ficut fancta veneratur.
(1) Vide cl. Cornides Genealog. Reg. Hung. cap.VIIL.

a pag. 179. vsque pag. 187.

vnquam Admonte monialem fuiffe, nec maritum illius infelicem Salamonem regem eremum aliquando periille, quin potius forti. ter pugnando occubuisse : iure igitur diftin. guendus eft a Salamone illo eremita, cuius pios cineres Polani ciues etiamnum venerantur. Quamquain mec illud hic filentio prae. tereundum eft , ecclesiam Hungaricam nullo vnquam tempore Salamoni regi suo proprios fanetis honores detuliffe ; neque illius me. moriam feu milla, seu officio fuisse prosecu. tam: citra piaculum igitur eum a fanetorum indigetum noftrorum numero excludimus.

S III.

Prima Croatiae cum Hungaris coniunctio. Tam molesto fibi, gentique exoso liberatus aemulo Ladislaus, nil deinceps domi turba. rum habuit, vt adeo liberius iam regni fines aduersum externos hostes tueri, et monarchiam Hungaricam tam diuturnis antea bellis domesticis, multis partibus labefactatam in meliorem ordinem potuerit reuocare. Prima omnium expeditio adornata fuit in Croa

tiam rogatu Helenae fororis. Poftquam Zuo1087 nimirus Croatiae rex circa A. 1087. fatis

ceslit, atque hunc mox Stepbanus pariter fi1089 ne fobole fublatas in exitu fortaffe anni 1089.

confecutus fuit, (a); quod nemo iam e regia

(a) Vide Lucium de Reg. Dalmat. et Croat. lib.

II. cap. X. et XI. Farlatun itein Illyrici facri
Tom, I. pag. 158.

Croatarum domo fuperftes effet , tota regni adminiftratio in Helenam reginam Zuonimiri regis viduam deuoluta fuit, cuius imbecillitate abusi quidam e primoribus, ad regnum aspirantes , vniuerfam Croatiam factionibus permiscuerunt. Regina bellum inteftinum, tristeque patriae exeidium tempeftiue prohibitura , habito cum nonnullis parţium suarum proceribus confilio, Ladislai Hungariae regis fratris fui opem implorauit. Is traducto A. 1091, in Croatiam exercitu, deuictis parti. 109! bus, optatam regno quietem reftituit (a). Per eam occafionem Helena regina saluti Croatarum in perpetuum prospectura , eo.primores regni adduxit, vt Ladislaum , cuius virtutem , iuftitiam, clementiamque fatis superque perspexerant, regem falutauerint. Is de. latam fibi coronam ita cum admifit, vt vna diserte, id fortalle petentibus regui primori. bus, Lamperti fratris filium Almum eis regem conftituerit, illic in Helenae reginae fororis aula educandum, fibique a morte in Croatia fucceffurum (b). Ex qua Almi ducis in re. gem fuccefforem institutione, illud non in

(a) Chronicon cap. LVI. Thomas Archidiaconus in

Histor. Salonitana cap. XVII.
(b) Apud Lucium lib. III. cap. I. refertur coaeuum

monuinentum monafterii S. Mariae Iadrensis , quod
fic habet : Anno incarnationis Iefu Chrifti D. N.
MXCI. Kyri Alexio Conftantinopoleos imperante,
quo Ladislaus Pannoniorum rex Croatiae inuadens
regnum, doninum Almun, fuum nepotem, in illo ftar,

tuit regem.

« PreviousContinue »