Page images
PDF
EPUB

nullatenus Colomanni feueritati , fed foedae, ac multiplici Almi ducis inconstantiae tribuenda funt. Cefferat ille, ve fuo loco diximus, Croatiam Colomanno regi, a quo vicilfim tertiam Hungariae partem ducatus titulo moderandam accepit ; quin etiam in fupremae maieftatis communionem adscitus , lolo prope nomine a ftudiofiflimo fui rege 'diffe. rebat. Vigebat eos inter decennio propemodum fumma animorum consensio, (a), ac idcirco optata pace, ac tranquillitate Hungaria fruebatur. Verum poftquam a Dalmatia, S. coronae Hungaricae iuribus A. 1105. asser. 1105 ta, domum reditum fuit (b), credibile eft, ducem, vt mobilis erat 'animi , indicio aliquo poenitudinem prodidifle, quod Croatiae regno, noua nunc Dalmatiae accessione cumulato , adeo facile olim decefferit: cumque illic imperare poterat ,

domi patrueli luo subelle elegerit. Quapropter cum apud domesticos aeque, ac exteros scriptores non obfcure jnnuatur Almum Colomanno regnum eripere voluille (c), id profecto non de Hun

(a) Indicio eft Colomanni decret. lib. I. cap. IX. X.

XII. et XXXVI.
(6) Huic tempori apprime conuenit, quod chroni-

con narrat cap. LX. Cumque rex ad propria re-
uerteretur , et dux Almus ad ducatum iret, quidam
iniqui diabolico freti consilio coeperunt inter eos ac-

cufare.
(c) Annalista Saxo apud Eccardun Tom. I.adA.1108.

Eo tempore orta limultate inter Colomannum regem
Pannoniae , germanumque eius vocabulo Almum,

[ocr errors]

garia, quae numquam illum regem fuum'ag-
nouerat, sed de Croatia accipiendum elle
existimamus. Haec animi aegrimonia, in Almo
duce animaduerfa, fatis erat aulae affenta-
toribus, quos iam D. Stepbanus olim feuera
lege coercitos voluerat (a), vt, grauiffimis
suspicionibus vtriusque animo iniectis, atro-
ces regem inter , atque ducem difcordias ful.
citarent (6): quin eo rem adduxere, vt al-
ter alterius infidias metuens, eodem prope
tempore ad arma conuolarint: cum mutuo
iam in conspectu ftarent aduersi exercitus,
solo Tibisco flumine diuifi, primores regni
tot ciuium inpocentum indignam caedem pro-
hibituri, habito prius inter se confilio, mis.
fo internuncio Grack appellato, regem hor.
tati funt, vt, data fibi mutuo fide, colloquium
cum duce iniret, fublatisque inanibus odiorum
causis, pristinam cum eodem renouaret con-
cordiam. Cui confilio cum rex pro ea, qua
erat animi facilitate, paruisset , dissipatis vno
colloquio fimultatibus

, renouataque amici.
tia, exercitus vterque ab armis disceflic.
Verum assentatores telam , quam orfi erant,

[merged small][ocr errors]
[ocr errors]

co, quod vterque fibi potius regiam competere di:

gnitatem iure gentis illius contenderes.
(a) S. Stephani decret lib. II. cap. LIII.
(6) Dicebans enim duci : Domine dux, rex infidias

rur ribi, et capere te vult : deinde regi dicebant :
Dux tibi pofuit infidias , et, fi non custodieris te ,
fcias procul dubio te moriturum.

Hoc autem
dientes ambo iuuenes , et lafciui, feruentes, congres
gauerunt exercitum. Chron. cap. LX.

iterum prosecuti , adeo rursus ducis animum
timore compleuerant , vt is male fibi me-
tuens, Paslauium A. 1106, fuga euaferit , au- 1105
xilia e Germania comparaturus, quae cum
pon obtinuiflet, facti poenitens in Hung%.
riam rediit, iterumque a Colomanno in gra-
tiam receptus fuit. Nondum annus euolutus
erat , cum repetitae iam inconftantiae con:
fcius Almus nouas fibi a Colomanno infidias
ftrui exiftimans, in Poloniam fe recepi:, ob-
tentisque illic auxiliis fretus, A. 1907aper- 1107
to bello Colomannum appetere ausus, Abaui.
uarienfem arcem expugnauit. Hic cum eum
rex obfedillet, atque ille oppugnationi tole-
randae diutius iniparem se efle videret, tan-
tum in Colomanni clementia fiduciae colloca
uit, vt ex arce egreflus , ad eiusdem fe pe-
des supplex abiecerit, veniamque violatae,
toties fidei implorarit. Benigne fupplicem
accepit Colomannus (a): ne tamen ille porro
res nouas moliri, Hungariamque turbis mi-
scere poffet , ita clementiam temperandam
putauit, vt Almus, ducatu suo priuatus, Dö-
möllini deinceps idoneis ad tuendam ducis di-
gnitatem ftipendiis contentus viueret. Ve.
rum neque hac offenfi toties regis clementia
ad quietem reuocari pocuit : priuatae enim
vitae impatiens, ac non solius iam Croatiae
Tegni, verum etiam ducatus culpa sua amifli
dolore amens, vias omnes follicite circum-
fpicere, consiliaque cum amicis eudere coe-

[ocr errors]
[ocr errors]

(2) Chronicon cap. cit.

pit, quibus ducatum falcem iterum fibi affereret. Occulta haec molimina cum regis vigilantiam minime effugerent , quo ducí vires, animumque aliquid audendi adimeret, bonis quibusdam , ante donatis, ac ftipendiorum fortasse parte aliqua fpoliatum paulo arctioribus circumscripsit limitibus.

Atque 1108 haec causa fuit , vt Almus A. 1108. Dömöf

fino clam in Austriam, atque inde in Germaniam ad Henricum V. caesarem abierit : vbi exaggeratis, quas a Colomanno rege perpelfus erat iniuriis, non modo caesaris, verum etiam imperii Germanici principum animos ad commiserationem, auxiliaque fibi ferenda permouit (a). Hanc belli Colomanno inferendi occafionem eo libentius arripuit Henricus, quod dudum iam ei infensus erat, ob partem aliquam Dalmatiae Istriam fortaffe , quae imperii Romani iuribus obnoxia elle tum credebatur, ab eodem occupacam (b). Sed

(a) Annalista Saxo apud Eccardum Tom. I. Spolia

tus, inquit, tam rebus, quam ducatu, quo inter Hungaros clarus, et vt decuit fratrem regis a rege fecundus claruit, Almus, regem Henricum adiit, et in auribus totius fenatus, miserias fuas deplorans , Romani imperii magnificentiam in compaffionem, ac defensionem fui flectere curauit. Item Otto Frifingenfis apud Vrstisiun Tom. I. pag. 146. Colomannus Hungarorum rex fratrem fuum Almum de confortio regni fufpectum babens , perfequitur , qui profugus ad regem Henricum V. veniens, iniuriam

que suam deplorans, auxilium eius impetrar. (6) Annalista Saxo loca cit. Ergo rex. Henricus

Almi querelis motus , infuper etiam, quod Colomanrus fines regni fui, scilicet in locis maritimis , inwaferit , Hungariam cum exercitu perit.

[merged small][ocr errors]

neque de successu belli dubitabat caefar,
quod falso fibi persuaserat , vt primum Hun-
gariae fines attigiffet , potioren Hungarorum
partem Alino duci adhaesuram. Ipfe itaque
caesar copias Germanicas exeunte Septembri
mense, ad Hungariam adduxit. Verum bel.
lum hoc citra vllam fanguinis effufionem a-
inice terminatum fuit. Colomannus belli in-
iuste sibi inferendi damna a subditis fuis a-
uerfurus, caesaris colloquium expetiit: ne-
que ille id detrectauit, cum quod Coloman-
num iufto instructum exercitu cerneret, tum
vero , quod contra , ac fperauerat, nemo
ex Hungaris Almi ducis caufa ad eumdem tranf-
ierit. Eo itaque colloquio cum multiplices
iniurias ab Ami ducis inconftantia fibi foties
illatas expoluillet , paratumque

iterum
ad ei ignoscendum animum declarasset,
adeo luculenter caufae fuae aequitatem
caesari probauit, vt is fatis habens Cotoman-
num rurlus Almo duci conciliaffe, ne tenta.
to quidem bello domum redierit (a)Haec

(a) Rikardus Canonicus Newburgensis' ad A. 1108.

refert: Henricum V. regem comitatus eft Lewpoldas
ad fines Hungarorum cum militibus fuis, fed non
pugnatum : quia Colomannus rex fratri fuo Almo,
metu imperatoris , conciliatus eft. Apud Pray.
Annal. Reg. Hung. Part I. pag. fog. Chronicon
noftrum cap. LXII. Imperator propter ducem Ai-
mum mouit exercitum ingentem, et venit in con-
finium Hungariae , vt colloquium cum rege Colomou-
no baberet, et inter eos pacem firmaret : quod eo
factum eft. Rex autem imperatori plurima dona
misit, et sic bonorifice repatriauit,

« PreviousContinue »