Page images
PDF
EPUB
[merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small]

$. I. Stepbano ff. regnum adepto Dalmatia amitti

tur, rursumque recuperatur, Tertium fupra decimum aetatis annum agebat Stephanus, cum ritu folito, diademate insignitus, patri fuo in regno, fane quam florentiffimo, atque ampliffimo fucceflit: exporrecta, viuidaque iam puer praeditus erat indole, (a) quam si aulae adminiftri opportu. nis praeceptionibus tempestiue moderari no. uiffent, et felicius imperaturus, et decello. les reges rerum bello, paceque geftarum gloria fuperaturus erat. Regni fui principio totius fere Dalmatiae iacturam fecit, Audi. ta enim Colomanni mortis fama, Ordelapbus Faledicus, dux Venetiarum, teneram pueri regis aetatem confiliis fuis peropportunam

(a) Chronicon cap. LXIII. Potentiores regni Ste

phanum Colomanni filium in regem coronauerunt: erat enim adhuc impubes, Jed spiritus eius, in manibus cines.

videns, copiosa cum classe, et exercitu Dal. matiam subiit, ac praeter hanc virium oftentationem , alio insuper artificio vsus fuit: miffis etenim ad ciuitates literis, ac nunciis, veteres fingularum libertates, ac consuetudines, priuilegia item, ac praerogatiuas, quibus leu a Constantinopolitanis olim imperatoribus , feu a Colomanno Hungariae rege liberaliter excultae, exornataeque fuerant, integra, faluaque porro fore, interpofita iu. risiurandi religione cauit. Hac ratione effectum eft, vt aliae quidem ciuitates missis duci obuiam legatis , vltro in Venetorum fidem , focietatemque concefferint, aliae autem admota aliquantum per Venetos vi, integris adhus moenibus, deditionem fecerint. Ira Veneti non magno labore, ladra, Bellogrado, Spalato, Tragurio , Sibenico, ceteris, que inaritimis ciuitatibus funt potiti. Neque mirum id cuiquam videri debet: Dalmatiae quippe vrbes Venetos, Vngarosque expertae dominos, magnum inter vtrosque discrimen senserant. Nam cum Veneti liberum per omnes orientis portus commercium exercu. erint, multa ibidem tenebant loca, promptuariis mercium fuarum deseruitura : qua commercii opportunitate videbanc Dalmatini se fub Hungariae regum dominio destitutos, minus fub iis, quam in Venetorum focietate, lucri facturos. Ceterum Ordelapbus , Venetiarum dux, subactae Dalmatiae gloria non diu fruitus fuit , commiffo enim cum Hungaris, ad prohibendam totius regni defectionem eo A. 1116. millis, praelio, victus occubuit. 1116

Qua occasione etfi Hungari, quidquid terra oppugnari poterat , in Dalmatia recuperarint, in maritimis nihilominus ciuitatibus, ac portubus subiugandis, quod claile ad eum diem carebant, omnis eorụm conatus fine fructu adhaefit. Quapropter cum Venetorum legati pacem petituri eodem anno in Hungariam veniffent, Stephanus II. recuperandae Dalmatiae consiliis in opportunius tempus dilatis, quinquennales cum eis pepigit inducias (a). Quibus elapfis, Hungari fenfim iterum maritimae Dalmatiae domini euafere, iisdem immunitatibus, quas Colomannus olim

concellerat, rursus confirmatis. Tota itaque 1124 Dalmatia iam subacta, Stephanus II. A. 1124.

eo profectus, communi ciuitatum, populorumque omnium plaulu, et gratulatione acceptus, quali nouam eius regni pofseflionem poftliminio adiit (b),

(a) Dandulus lib. IX. cap. XI. Lucius lib. III. cap.

IV et V. Farlarus Illyrici sacri Tom. I. pag. 225,

cl. Katona Toin. III. a pag. 344. (b) Chronicon Turotzii cap. LXIII. Anno autein

IX. corrige XI. regni fui intrauit Dalmariam, et a Dalmatiensibus bonorifice eft fufceptus. Quodfi tamen annus nonus rite consignatus est , is non a morte Colomanni, led a Stephani II. coronatio. ne, quae ob teneram illius aetatem differri potuit, purreratus fuit. Ceterum A. 1124. Stephanum posledi(fe Dalmatiam, teftacur insuper diploina Tra. gurinis, et Spalatensibus eo anno datum, quo priuilegia eis oliin a Coloinanno paure concessa , inpouat. Et ego Stephanus, Colomanni regis filius, rex Hungariae, Croatiae, atque Dalmatiae Anno Do

[ocr errors]

S. II.

Belli in Graecos Sufcepti causac. Ad Dalmatinas vrbes in officio continendas, Hungaris quam maxime neceffaria erant foedera cum orientis imperatoribus. Cum enim nauium construendarum artem moduinque aut ignorarent ad eum diem, aut certe negligentius curarent, fi quando maritimae vrbes iu· gum excucerent , vel a Venetis oppugnaren

tur, vt non terra folum, verum mari eciam res vtiliter geri poller , Graecos classe Hun. garis auxilio venire oportuit. Quapropter improuide a Stepbano II. actum fuit, quod concordiam , atque amicitiam, quae Hungaros inter et Graecos dudum iam vigebat, abruperit ; idque leuibus de caufis, quas nos e domefticis aeque, ac Graecis scriptoribus excerptas adducemus. Stepbanus, vi erat in iram vltra modum praeceps, paulo atrocius in suos, et inusitato fupplicii genere faeuiebat (a). Quin etiam maleuolorum calumniis inductus , Almum ducem, hominem caecum,

minicae Incarnationis MCXXIV, indictione II. men, se Iulio, nono anno regni mei eamdem libertatem et pa.

cem &c. Apud Lucium lib. III. cap. IV. (a) Chronicon cap. LXIII. Rex itaque Stephanus

multa mala faciebat, quae non debebat, in impetu animi fui. Nam dominam Cbriftinam, quo genere haec fuerit incerram , combu. lit , et fuper homines cocturas cum ftercore equino faciebat fieri, cereas magnos ardentes in fundamentum hominis ftillare fac Gizbut,

ciendisque turbis minime idoneum, suspe--
ctum habere, insectarique coeperat. Ex'atro-
ci regis in fe odio, tot iam fractus calami-
tatibus infelix dux, lbi quoque mortis fup-
plicium imminere putans, Bela filio Numinis
prouidentiae in Hungaria relicto, fideique

comitis Othmari, et Pauli Dömössiensis prae1126 pofiti commiffo, ipfe circa A, 1126. clam

fuga elaplus, Constantinopolim abiit, vt illic
bona Ioannis Comneni imperatoris venia, re-
fiduos amarae vitae dies secure faltem, ac
tranquille exigeret, a quo eciam fumma cum
humanitate susceptus, ac honorifice habitus
fuit, (a) ad obitum vsque, quein nos magna
cum probabilitate ad A. 1127. defigimus (b).
Singulari hac imperatoris in exulem Almuns

[merged small][ocr errors]

(a) Idem ibidem. Dux Almus feueritate regis Ste:

phani mineris , mediam capitis fui diminutionem
paffus fueras : quamuis fuerat obcaecatus, tenen
mortem timens de rege Stephano , fugerat in Grae-
ciam: qui ab imperatore bonorifice susceptus, im-
pofuit sibi nomen Conftantinus.' Consentit huic cin-
nainus scriptor Graecus lib I. Histor. Eapropter
ad imperatorem confugit Almus , a quo et visues li-
benter , et benigne exceptus, quippe iam vxoreno
duxerat Ioannes imperator Irenem Vladislai, S. La-
dislai, filiam, modeftia fmgulari cumprimis feminam,

et virtutibus decoratan.
(1) Cum continuator Colmae Pragenfis decimo an-

no a morte Almi ducis, A. 1137. Colenges Albae
regiae exequias eidem a filio rege Bela II. caeco
institutas fuiffe affirmet, neceffe eft decennio prius,
seu A. 1127. Almnum Bizantij obiisse. Vide An-
nal. Reg. Hung. Part. I pag. 122.

« PreviousContinue »