Page images
PDF
[graphic]
[ocr errors]

NOTITIA

GENTILIS HVNGARIAE

COMPENDIO EXPLICATA,

$. I. Hungariae regnum e variis regnis, et pro

uinciis conflatum.

U I lungaria fitus amoenitate , falubritate caeli, ac foli denique vbertate nulli Europae regno fecunda, é diuerfarum, feorfimque olim forentium prouinciarum partibus , fub exitum feculi 18. exsurrexit : ea quippe, quam transdanubianam dicimus regionem, cultior nobiliorque fuit Pannoniarum portio, multiplicibus ac hodiedum exftantibus gentis Romanae monumentis conspicua. Ager a Grani ripis Morauiam verlus procurrens, ..

PALMA PIE

[graphic]

Marahaniae, seu Magnae Morauiae partem effecit. Huic conterminas meridiem versus, ac subinde Carpato, Danubio, et Tibisco in. terceptas Hungariae plagas, lazyges Mecanastae coluere. Quod vltra orientale Tibisci litus porrigitur, partesque vna Transilvanas, seu, ve olim audiebant, Vitrasilůanas complectitur , a vetere Dacia auullum fuit, quae longe, lateque diffufa, Tyram Alumen, pontumque Euxinum pro limité habuit. Regnorum horum proximi, ante Scytharum ad. uentum, incolae fere omnes Slauicae fuere et originis, et idiomatis, qui priusquam ad conftituendum sub Hungaris regnum coale. scerent; vt varios dominos , ita multiplices yra vicissitudines sunt perpelli. Has omnes recenfere non est nostri instituti; illa nihilo. minus paucis meminifle, non erit iniucundum, quae ad clarius, pleniusque intelligendam Hungariae Christianae historiam viam fternunt.

8. II. Hunnorum, et Auarum in Europa imperii

fata.

Vt alia igitur omnia filentio praetereamus , iuuat repetitas femel, iterum ac tertio Scytharum irrupciones compendio enarrare : Primi omnium fuere Hunni, qui Balambe.

ris regis auspiciis in Europam delati , cir377. ca A. c. 377. Pannonias Romanis vna cum | 387. Dacia eripuere. Balamberi succellit A.C. 387.

ter Chataton: hunc tertio decimo poft an. Đo, qui fuit a Chrifto nato 400. excepit. Vdi. 400. pus, cui Mundfucbus, quem domeftici scri. ptores Bendekutzum appellant, A. C. 411. 411. fuffectus est. Apud hunc Aetius praecipuus ! poftea Romanarum copiarum ductor, obfidis loco pluribus annis in adolescentia com moratus , scientiam militarem condidicisse fertur. Denique A. C, 434. Bendekutzi tin 43 lius Atila folium Hunnicum confcendit. Sub hoc fines imperii quaquauersum feliciter sunt prolati. Nonnihil gloriae magni huius principis detraxit celeberrima illa in Catalaue nicis (Chalons) Galliae campis, commifla cum Aetio Romanorum duce pugna , ex qua vi. éto fimilior, quam victori excessit ; neque parum illius nomen obfcurauit barbara crudelitas A. C. 451. ad Coloniam exercita, 451. cum vndecim millia imbellis turbae, quae eo fecuritatis caulla fe receperant , feu iubente , feu connivente Atila , ab eius copiis funt interfecta. Etfi autem Atila imperium Hunnicum ad fummum humanae potenciae apie cem adduxerit, vt nemo de illius stabilitas te possec dubitare , prohibere tamen non valuit; quominus mox & morte fua , poft A. C. 454. penitus interiret, quodque do- 454. lendum magis, non tam hoftium vi, quam trium Atilae filiorum diffidiis in ruinam impullum fuit. Prouide, fapienterque cauea rat pater , vt maximus natu solium confcenderet, folusque populis omnibus imperaret , obftitere voluntati huic fratres reliqui , ima periumque Hunnicum tres in partes ex aequo

diuidi contendebant; qua in partitione, cum conuenire non pollent, ad arma conuolarunt, quibus poftquam fe fe attriuiffent, subiecti populi excuffo iugo', pariter arma corripuere, litigantibusque dominis folio, et vita exturbatis, fe fe in libertatem vindicarunt: ex quo incelligas veriffimum este illud adagium : Concordia res paruas crescere ; discor. dia maximas dilabi. . Nihilo Hunnis feliciores fuere Auares e Scythia pariter oriundi, qui Pannonias a Longobardis per Narfeten

ducem in Italiam euocatis delertas , circa $68. A. C. 568. ingressi , adeo quidem breui tem

pore creuerant, vt orientis non minus, quam

occidentis caefares tributarios haberent; ve. 791. rum poft A. C. 791, repeticis a Carolo ma.

gno cladibus attriti, eo demum funt redaEti, vt Auarici deinceps imperii, aut nominis ne fama quidem fupereffec ; qua e feruitute id vnum Auares commodum sunt adepti, quod potior eorum pars ad Chriftiana sacra tranfierint.

$. III. Hungarorum , feu Magyarorum e Scytbia

egreffus, et itineris ratio.

Feliciore his omnibus vfi funt fortuna ii, qui patrio nomine se Magoros, Mogeros, seu Magyaros appellarunt, quique apud Grae. cos fcriptores Turci , aut Mazari audiunt. Hi etenim · poftquam IX. seculo exeunce, diţiones has, de quibus agimus, non fine. fanguinis effufione, fui iuris fecerant , easdem inuicta fortitudine, et constantia , aduersus innumeros, potentissimosque hoftes, ad hunc vsque diem funt tutati ; quod, qua ratione euenerit, toto hoc opere perseque, mur;. vbi prius eorum e Scythia egreisum, itinerisque, quo has in oras delati sunt, rationem descripserimus. In ea Scythiae parte, vbi Baskiriu hodierna fita eft , adeo sub id tempus aucta erat populi frequentia , vt folum non adeo fertile tantae multitudini · alendae vix fufficeret. Itaque VII. praeci. pui gentis dynastae, videlicet : Almus, Vgeki filius, Eleud, Kund, Ound, Thosu, Huba, ac denique Tubutum (a) collatis inter se consiliis, patrios deserere lares , nouas. que sibi sedes alibi quaerere decreuerunt. Conglii huius fama consulto in vulgus sparsa, quam plurimos alios melioris fortunae cupi. ditate illectos, in eamdem pertraxit focietatem. Vt adeo vniuerfa einigrantium Masyarorum multitudo cum vxoribus, liberis, atque propinquis , non connumeratis eo lixis, et calonibus , e centum decem et octo familiis conflaretur, vicenisque plura capitum millia numeraret. (b) Decreto iam e

(a) Nomina VIL. ducun , feu capitaneorum ex

anonymo Belæ regis notario cap. VI. excers pfimus , quæ M. Turotzius paullo alitep recenlet Cap. IV. quein certum est capitaneorum ff.

lios cum capitaneis ipfis perperam confudistes (6) Chronicon M. Turorzii Cap. II.

« PreviousContinue »