Page images
PDF
EPUB

NOTITIA GENTIL IS HVNGARIAE

COMPENDIO EXPLICATA.

S. I. Hungariae regnum e variis regnis, et pro

uinciis conflatum.

Hungaria

ungaria fitus amoenitate , falubritate caeli, ac foli denique vbertate nulli Europae regno secunda , e diuerfarum, feorfimque olim florentium prouinciarum partibus , fub exitum feculi IX. exsurrexit : ea quippe, quam transdanubianam dicimus regionem, cultior nobiliorque fuit Pannoniarum portio, multiplicibus ac hodiedum exftantibus gentis Romanae monumentis conspicua. Ager á Grani ripis Morauiam versus procurrens , PALMA P.1,

А

Marahaniae, seu Magnae Morauiae partem effecit. Huic conterminas meridiem versus, ac subinde Carpato, Danubio, et Tibisco interceptas Hungariae plagas, lazyges Metanaftae coluere. Quod vltra orientale Tibisci litus porrigitur, partesque vna Transilvanas, seu , vt olim audiebant, Vitrafiluanas complectitur , a vetere Dacia auullum fuit, quae longe, lateque diffusa, Tyram flumen, pontumque Euxinum pro limité habuit. Re. gnorum horum proximi, apte Scytharum ad. uentum, incolae fere omnes Slauicae fuere et originis, et idiomatis, qui priusquain ad conftituendum sub Hungaris regnum coale. fcerent; vt varios dominos , ita multiplices yna vicissitudines funt perpelli. Has omnes recenfere non eft nostri instituti ; illa nihilo. minus paucis meminisse, non erit iniucundum, quae ad clarius, pleniusque intelligendam Hungariae Christianae historiam viam fternunt.

8. II. Hunnorum, et Auarum in Europa imperii

fata.

t alia igitur omnia filentio praetereamus iuuat repetitas semel, iterum ac tertio Scytharum irruptiones compendio enarrare : Primi omnium fuere Hunni, qui Balambe.

ris regis auspiciis in Europam delati , cir. 377. ca A. C. 377. Pannonias Romanis vna cum 387. Dacia eripuere. Balamberi successit A.C. 387.

rex Chataton: hunc tertio decimo post anno, qui fuit a Christo nato 400. excepit Vdi. 400. nus, cui Mundfucbus , quem domestici seri. ptores Bendekutzum appellant, A. C. 411. 411. suffectus eft. Apud hunc Aetius praecipuus postea Romanarum copiarum ductor , obfia dis loco pluribus annis in adolescentia com. moratus scientiam militarem condidicille fertur. Denique A. C, 434. Bendekutzi tie 434. lius Atila folium Hunnicum confcendit. Sub hoc fines imperii quaquauerfum feliciter sunt prolati. Nonnihil gloriae magni huius principis detraxit celeberrima illa in Catalaue nicis (Cbalons) Galliae campis, commifla cum

Aetio Romanorum duce pugna , ex qua vi. cto fimilior, quam victori excessit ; neque parum illius nomen obscurauit barbara crudelitas A. C. 451. ad Coloniam exercita, 451. cum vndecim millia imbellis turbae, quae eo securitatis cauffa fe receperant, feu iu. bente, seu conniuente Atila , ab eius copiis sunc interfecta. Etfi autem Atila imperium Hunnicum ad fummum humanae potentiae api. cem adduxerit, vt nemo de illius ftabilitate pofset dubitare , prohibere tamen non valuit; quominus mox a morte fua , poft A. C. 454. penitus interiret, quodque do- 454 lendum magis , non tam hoftium vi , quam trium Atilae filiorum diffidiis in ruinam impullum fuit. Prouide, fapienterque caue rat pater , vt maximus natu folium confcenderet, solusque populis omnibus imperaret , obftitere voluntati huic fratres reliqui , ima periumque Hunnicum tres in partes ex aequo

[ocr errors]

diuidi contendebant; qua in partitione, cum
conuenire non poffent, ad arma conuolarunt,
quibus poftquam fe fe attriuiffent, subiecti
populi excuffo iugo, pariter arma corripue.
re, litigantibusque dominis folio, et vita
exturbatis, fe fe in libertatem vindicarunt:
ex quo incelligas veriffimum effe illud ada.
gium: Concordia res paruas crescere ; discor.
dia maximas dilabi. Nihilo Hunnis felicio-
res fuere Auares e Scythia pariter oriundi,
qui Pannonias a Longobardis per Narfetem

ducem in Italiam euocatis delertas , circa 568. A. C. 568. ingressi , adeo quidem breui tem

pore creuerant, vt orientis non minus, quam

Occidentis caefares tributarios haberent ; ve. 791. tum poft A. C. 791, repetitis a Carolo ma

gno cladibus attriti , eo demum sunt reda-
Eti, vt Auarici deinceps imperii , aut nomi-
nis ne fama quidem supereffec ; qua e fer-
uitute id vnum Auares commodum func ad-
epti, quod potior eorum pars ad Christiana
sacra transierint.

6. III.
Hungarorum , seu Magyarorun e Scytbia

egreffus, et itineris ratio.

Feliciore his omnibus vfi funt fortuna ii,
qui patrio nomine se Magoros, Mogeros,
feu Magyaros appellarunt, quique apud Grae-
cos fcriptores Turci , aut Mazari audiunt.
Hi etenim poftquam IX. seculo exeunce,
diționes has, de quibus agimus, non fine

fanguinis effufione, fui iuris fecerant , easdem inuicta fortitudine, et conftantia , aduersus innumeros, potentiffimosque hoftes, ad hunc vsque diem funt tutati ; quod, qua ratione euenerit, toto hoc opere perfeque, mur; vbi prius eorum e Scythia egreilum, itinerisque, quo has in oras delati sunt, rationem descripserimus. In ea Scythiae parte, vbi Baskiria hodierna fita eft , adeo lub id tempus aucta erat populi frequentia , vt folum non adeo ferțile tantae multicudini · alendae vix fufficeret. Itaque VII. praeci.

pui gentis dynaftae, videlicet : Almus , Vgeki filius, Eleud, Kund, Ound, Thosu, Hiuba, ac denique Tubutum (a) collatis inter se consiliis, patrios deserere lares , nouas. que fibi fedes alibi quaerere decreuerunt. Con. filii huius fama consulto in vulgus sparsa, quam plurimos alios melioris fortunae cupiditate illectos, in eamdem pertraxit focietatem. Vt adeo vniuersa einigrantium Masyarorum multitudo cum vxoribus, liberis, atque propinquis, non connumeratis eo lixis, et calonibus , e centum decem et octo familiis conflaretur, vicenisque plura capitum millia numeraret. (l) Decreto iain e

(a) Nomina VIL. ducun , seu capitaneorum ex

anonymo Belæ reginotario cap. VI. excer. pfimus , quæ M. Turotzius paullo aliter recenlet Cap. IV. quein certum est capitaneorum fi

lios cum capitaneis ipsis perperam confudistes (b) Chronicon M. Turozii Cap. II.

A

« PreviousContinue »