Page images
PDF
EPUB

S. VI,

[ocr errors]

Andreas domum redux perturbatam admodum

reperit Hungariam. Ad cetera Ierofolymitanae expeditionis damna cumuli inftar acceffit, incredibilis Hunga, riae perturbatio, omniumque administrationis partium corruptio, per longam regis do. mo absentiam, puerique Belae regis imbecillitatem inuecta. Adeo certe interea gentis totius animi ab Andrea alienati erant, vt neque profperum illius in patriam reditum vllis laetitiae signis prosequi , neque limitibus regni appropinquanti vllus honoris, ac humanitatis caufa occurrere voluerit: vt adeo Bee nedictus, Iolantae reginae cancellarius, aegre admodum praelatos aliquot qua minis, qua precibus adduxerit, vt regi, regnum aeftate A. 1218. fubeunti, obuiam procederent; quo- 1218 ruin in fe obferuantiam remuneraturus Andreas rex, eorumdem ecclefiis, quae secum aduexerat, sacra lypsana dono diftribuit (a). Atque ex hac ipsa fibi regi occurrentium paucitate , quo loco res Hungaricae cum efsent, facile Andreas arbitrari poterat. Ceterum grauiora erant mala domeftica , quam vt primo intuitu ea rex poflet perspicere. Nonnulli e potentioribus, qui eo iam ante audaciae processerant, vt in Gertrudis regi. nae mortem conspirare non sint veriti , nunc

(a) Chronicon Turotzii cap. LXXIII.

tenera pueri Belae regis aetate, et Iolantae reginae imbecillitate abusi, excullo legum jugo, pofitoque regiae maiestatis metu, cuncra pro libidine agere, nemini obtemperare, equeftrem nobilium ordinem opprimere, aç in seruitutem redigere, interea affueuerant. Limitanearum prouinciarum bapi summum in fidei suae commiffos imperium exercere, mul. ti parochiani comițes regii caftri comitatenis tributum omne, suum facere, quin ipsa a. deo praedia, et terras ad caftfum spectantes ju luam redigere ditionem; alii alios proventus regios diripețe, ac bona S. coronae dicata , vnde reges Hungariae pro dignitate viuere, fummoruinque imperantium opera tolerare solebapt, inter fe partiri non fibi crimini duxere, à qua peculium regium depraeda di licentia , ne praelati quidem eccleliarum immunes fuere ; quo in genere potisli. mum notatus fuit Bertholdus Colocenlis archiepiscopus, qui, absente in Palaeftina rę.

ge, immensa pecuniae vi ex aerario regis 1418 fubducta, fub principium anni 1218. cum plu

sibus aliis vtriusque ordinis çlientibus luis ex Hungaria profugit, se seque eodem anno in Aquileienfem patriarcham eligi procurauit (a). Cui domum redux Andreas, W'goli

(9) Non alias certe , quam Bereboldus esse potuit, de

quo Andreas tacito nomine conqueritur in literis ad Honorium III. dacis, in quibus pleraque mala domestica, quorum meminimus, candide recenset. Vt videre eft in Annal. reg. Hung. Tom. I. p. 214,

[ocr errors]

nun in ecclefia Coloceng fuccefforem nor minauit. Sed neque Bela rex omni tum cuk pa vacabat. Allentatorum enim confiliis cor, Tuptus, regia poteftate, quam solius patris gratia ad tempus exercuerat, se fe abdicare, eumdemque fe fuperiorem agnoscere decrectabat; fic geminis regibus patre, ac filio ab sę inuicem diffidentibus : procerum quoque, vt cuiusuis seu vtilitas, feu cupiditas fuade. bat, ftudia geminas in partes divisa discordiis domefticis, quae ad excidium vsque Hun. gariae per Tartaros ipucetum perdurarunt , initium dederea

S. VII.

[ocr errors]

Decreti Andreae II. Seu bullae aureae occafio. Quadriennio prope post reditum e Palaesti, na, nauis inftar idoneo sectore çarentis, continuis fluctibus agitabatur monarchia Hungarica. Communisque calamitas augeri potius, quam diminui videbaçur, ea forte de caufa, quod Andreas nec apta fatis malis remedia adhiberet , neque ea libertate et conftantia, qua regem oportebat, summo imperio vte. retur. Ante omnia operam dedit instauran. do aerario regio, cuius fontes ipfi ita depecu. latorum fraude exhausti, corruptique erant ve rex ipse teftatus fit , fe neque aes alienum, quo fe ad expeditionem Ierofolymitanam ob. ftrinxerat, poffe expungere, neque quauis adhibita industria, atque parfimonia id peç

[ocr errors]

annos XV. effecturum, vt vfitati prouentus regii ad pristinam menfuram, quantitatemque reuocentur. (a). Ad farciendam igitur reddituum dillipatorum iacturam, primum hofpites, nobilium praedia excolentes, pon modo ad collectam, seu vectigal, verum etiam, reuo. cata in vsum D. Stephani inftitutione ad liberos, seu libertatis denarias aerario fuo an, nis fingulis persoluendos adegit: quin ipfos etiam praediales ecclefiarum populos tributo fubiecit : monetam quoque argenteam, admixto viliore metallo, magnopere deprauatam cudi, eodemque , quo ante valore reci. pi a fuis procurauit. Sed haec etli molesta multis erant, communis tamen boni causa , leuius tolerari posse videbantur, verum illud toti genti, praefertim autem nobilitati Hungaricae, acerbissime doluit , quod aerario fuo certius prospecturus Andreas, mineras, rem monetariam, falinas, tricesimas, bona coronae, publica regni vectigalia, ac prouentus denique omnes Ifmaelitis, religione Saracenis, et ludaeis quaeftoribus adminiftrandos locauerir: quibus muneribus nequiflimi ho, mines 'magnam consecuti autoritatem, in 0. mne hominum genus dominabantur: quamuis autem auctis magna parte redditibus, aerario regio infigniter prospexisse viderentur, po. tiorem tamen lucri partem, non fine egenae

(a) In lite ris ad Honorium III. in Annal. reg. Hung.

pag. cit.

[ocr errors][ocr errors]

rantes.

[ocr errors]

plebis ruina, in fuas deriuabant crumenas,
vt opibus, atque diuitiis ditissimos quosque
ex Hungaris fuperarent. Denique vt res,
atque bona per absentiam suam direpta, ad
S. coronae fuae ius, atque proprietatem red-
irent, depeculatoribus, atque raptoribus
diem dixit Andreas: verum illi maiore sce-
lere, tribunal patris declinantes, ad filii Be-
lae iudicium appellarunt : hunc suum elle re-
gem, huic se, et non alteri parituros decla.

Ac reapse securum apud Belam asy-
lum reperere scelerati homines, vt qui aue-
bat, hac ratione porro etiam tueri, atque
exercere autoritatem regiam, quam Andreas
omni studio diminutum, sublatumque ibat.
Quapropter cum crescentibus patrem inter,
ac filiuin discordiis , omnibusque regni Hun-
garici partibus pellime inuicem cohaerenti-
bus, certam monarchiae toti ruinam praesa-
girent nonnulli cordati viri, vtriusque ordi.
nis primores, patriae caritate commoti, An-
dream regem orauere, vt communia gentis
totius mala, communibus omnium confiliis
curatum iret , generaliaque regni comitia
judiceret , in quibus inueterati reipublicae
morbi opportunis remediis curarentur : quae
laelae videbantur ordinum regni praerogati-
uae, in certa capita redactae , renouarentur;
patrem inter , ac filium, regem inter, ac
fubditos concordia restitueretur, ac regia de-
nique autoritas constabiliretur. Paruit recta
monentibus Andreas, atque primo vere A.
1222. vniuersos regni ordines ad conuentuni 1222
generalem le vna, ac filio Bela praesente,

[ocr errors]
« PreviousContinue »