Page images
PDF
EPUB

habendum euocauit: hic poft diligens com. munium gentis calamitatum non sub Andrea folum, verum etiam fub nonnullis illius de. cefforibus exortarum examen, communi re. gis vtriusque,et regni confenfione, celebre editum fuit decretum, quo et fubditorum im. munitates clarius explicatae , et regiae ma. ieftatis iura definita lunc, quodque ob figil, lum aureum bulla aurea appellari consueuit: fuit illud normae inftar deinceps, qua gens Hungara gubernetur,

S. VIII,

Buttae aurcae capita paucis illustrata. Etfi bulla aurea non folum in codice juris patrii cetera inter regum Hungariae decreta, verum etiam a pluribus aliis edica, notisque illustrata (a) videri poffit, nos eam nihilominus hic loci inferemus, ac in exterorum potiffimum gratiam, id vna praeftabimus, vt quae illius capita pofterioribus constitutioni. bus clarius explicaca , immutata, aut abrogata, vel certe contraria plurium seculorum consuetudine antiquata sunt, paucis inielligant, videantque fimul, quid potissimum e famigerato ilio decreto , conftanter in hodiernum vsque diem vsu obseruetur.

(a) Cl, Ioannes Szegedi illud A. 1750. typis Laurinenfibus edidit cum titulo: Afertor libertaris Hungaricae, Dalmaticae, er Sclauonticar, Andreas II. rex Ierofolymitanus,

In nomine S. Trinitatis , et individuae Vita

tis.

Andreas Dei gratia Vngariae , Dalmatiae , Croatiae, Ramae , Seruiae, Gallitiae , Lodos meriaeque rex in perpetuum. Quoniam lie bertas tam nobilium regni noftri, quam etiam aliorum instituta a S. Stephano rege, per aliquorum regum potentiam , vlcifcentium aliquando iram propriam, aliquando etiam attendentium confilia falsa hominum iniquo. rum, vel sectantium propria lucra , fuerat in quamplurimis partibus diminuta, multo. ties ipfi nobiles nostri serenitatem noftram et praedecessorum noftrorum regum suorum aures precibus, et inftantiis multis pulfauerunt super reformatione regni nostri. Nos igitur eorum petitionibus fatisfacere cupientes in omnibus, vti tenemur, praesertim , quia inter nos et eos occafione hac iam faepius ad amaritudines non modicas est procelfum, quod, vt regia honorificentia plenius conservetur, conuenit euitare (hoc enim per bula los alios melius fit, quam per eos) concedimus tam his, quam aliis hominibus regni noftri, libertatem a S. rege conceffam , ac alia ad ftatum regni nostri reformandum pertinentia , falubriter ordinauimus in hunc mo. dun.

Articulus I.

[ocr errors]

Statuimus, vt annuatim in fefto S. Stepban ni regis, nisi arduo negotio ingruente , vel infirmitate fuerimus prohibiti, Albae ceneamur solennizare(a).

§. I. Et fi nos interesse non poterimus, palatinus procul dubio ibi erit pro nobis, et vice nostra caufas audiet.

§. II. Et omnes feruientes, qui voluerint, libere illuc conueniant (1).

Articulus II.

Volumus etiam , quod nec nos, nec po. steri noftri, aliquo tempore, feruientes ca. piant, vel deftruant, fauore alicuius po. tentis, nisi primo citati fuerint, et ordine iudiciario conuicti (c).

[merged small][ocr errors]

Item nullam collectam, nec libras delariorum, liberos seis libertatis denarios col

1

(a) Dudum iam, praesertim autein post cladem Mo. hatsianam, rex , regnique priinores S. Stephani rre

gis feftuin diem Albaeregiae celebrare defierunt. (6) Hodie caufae , quas olim palatinus coines, ?"

locumtenens ex officio cognoscebant, ad ca alam

regiam translatae sunt, decret A 1723. art. XXVI. (6) Cautio haec stabilitur decret. A. 1723. art. l.

conformiter ad Tripart. Part. I. Tit. IX. Confule
Tyrocinium iuris Hung. ad tit. cit,

ligi faciemus fupra praedia feruientium (a).

S. I. Nec in domos, nec villas defcendemus, nisi vocati (6)

S. II. Super populos etiam ecclefiarum ipsarum nullam penitus collectam faciemus (c).

[ocr errors][merged small]

Siquis seruiens fine filio decesserit, quartam partem pofleflionis filia obtineat : de residuo, ficut iple'voluerit , disponat.

§. I. Et fi morte praeuentus disponere non poterit, propinqui sui, qui eum magis contingunt, obtineant.

S. II. Et fi nullam penitus generationem habuerit, rex obtinebit (u).

(a) Nobiliuin a tributo libertas describitur. Decret.

A. 1723. art. VI. (1) Suinmae id gratiae loco habetur apud Hungaros,

cum terrae principes iter facientes, in priuatorum aedibus hofpitori dignantur: honor hc et rapus,

et paucis accidit hodie. (c) Praedialium ecclesiae nobili un privilegia, et on

neta videri poflunt. Decret. A. 1647. art. XXVI. A. 1662, art. V. A. 1681. art. XLVI. ac denique

A. 1741. art. LXIII, (d) Conforme id eft S. Stephani decret. lib. II. car.

V. XXIV. et XXXV. et Ludouici M. decret. A. 1351. Haec fuccedendi ratio vberius docetur Tripart. Part. I. Tit. V, XVII. LVII. LXXXVIIS, et lequ.

Articulus V.

Comites parochiani praedia seruientium von discutiant , nisi causa monetarum (a), et decimarum (6).

$. I. Comites curiae parochiani pullum penitus discutiant , nisi populos sui castri (c).

S. IL. Fures, et latrones bilochi regales discutiant, ad pedes tamen ipsius comitis (d;.

Articulus VI.

Item populi coniurati in vnum, fures no. minare non poflint, ficut consueuerunt (e).

Articulus VII.

(6) Cum oliin vetus moneta per nouam redimi con-
sueuerit, in id inuigilare fuit comitis parochian;
hodie vbi eadein femper probitate, et pondere mo-
neta cuditur, cura haec eft fuperflua.
(6) Decinarum causae hodie ad comitatum pertinent

ex decret. A. 1608. art. V. poft coron. A. 1629.
art. XVII. A. 1613. art. XIX. el A. 1715. art.

XXVIII. (c) Postquamn Vduoraici, et euriales , seu curiae re

giae famulantes populi desiere, comitum quoque

curialium hac par e autoritas, et iurisdictio defiit. (d) Fures , et latrones hodie comitatus, ciuitatun

regiarum, aut dominiorum, iure gladi gaudentium,

jurisdictioni lubiacent. (e) Neque hodie coininuni populi voce proclamatus fur damnatur , nifi commidi furti reus per idoneos teftes probetur,

« PreviousContinue »