Page images
PDF
EPUB

lem puellarum Chriftianarum cateruam con
cubinarum loco domi suae alerent , quas fub-
inde, in maritoruin suorum gratiam, non pu-
duịt religionem ipfam eiurare. Haec omnia,
cum nemo effet, qui pro potestate prohibe-
re vellet , aliquot annorum interuallo non
modo exiguus ante circumcisorum pumerus
in immenfum creuit, verum etiam multa Chri- .
ftianorum millia ad Ilinaelitarum fuperftitio
pem tranfiere (a).

S. X.
Grauis in eccleßafticos Hungariae tempeftas

exoritur.
Mala hae aut ignorabat Andreas, aut le-
uiora certe effe exiftimabat, quod ea ftudio-
se celarent , ac eleuarent Dionysius de Vial-
ka palatinus, çum Samuel antea comes came-
rarum, et, qui huic in munere fuccefferat, Ni.
calaus cquernicarum comes , qui priuati haud
dubie sui lucri caufà , Ismaelitas, er Iudaeos

[ocr errors]

(a) Nil nos de hac Hạngariae deprauatione exagge

rate feripfiffe , certuin eft, imprimis ex Honorii 111. papae literis ad Vgolinumn Colocensem archiepiscopuin X. calendas Sept. A. 1225. exaratis, quas ex regefto pontificatus anni X. fomma fide exscriptaspossideinus, alteri tamen et tempori , et loco vulgandas alleruamus.

Tum vero ex Gregoni IX, papac literis A. 1231. et Roberti archiepiscopi aq nathematis fententia A. 1232vulgata, In Annal. reg. Hung. ad angos cit.

totis viribus tuendos , defendendosque fufe ceperant.

Ab his tribus ita semper regis aures obfeffaç tenebantur, vc nemini al. teri, né Belae quidem regi, paterent. Cum itaque antiftites Hungariae intercluso Gbi ad regis audientiam aditu, nullum graslancibus malis ab eo remedium adferri cernerent , ea faltem , quae in potestate habebant, ad im. pediendam religionis ruinam fibi adhibenda putauere. Quapropter, vt prohiberent, ne Ismaelitae , atque Iudaei non solum S. cano. nibus, verum etiam legibus patriis prohibita cum Chriftianis feminis inirent connubia (a), circumcifos Chriftianarum maritos ad facrum tribunal eyocare, ac quemadmodum a D. Ladislao, et Colomanno regibus conftitutum fuerat, non modo concubinas, verum etiam vxores ab eisdem feparare coeperant, vtque latae a foro facro fententiae eo certius exe, cutioni darentur, pro eo, ac D, Stepbanus decreuerat, regni procerum, atque magiftra, tuum operam adhibebant, . Quam acerbe hanc episcoporum feueritatem tulerint cir. cumcisi, facile quisque arbitrabitur; que. relas igitur ad protectorem suum, comitem palatinum deferunt, connubia fua aduersuni humanas, Diuinasque leges per ecclefiafti. cos turbari lamentantur. Dionysius palatinus circumcisos, etiam cum regni, religionisue jactura tueri certus, regem adit, atque ob latam in causa dotis , et matrimonii Mariae

(6) S. Ladislai decret. ib. I. cap. X.

reginae paulo prius fententiam, ecclefiaftico ordini infensum eo pertrahit , vt edito decreco, causas dotis, matrimonii, huiusque accefloria a foro spirituali ad feculare tribunal transtulerit ; ex aduerfo auteni ecclesiasti. cos omnes , nullo difcrimine, in caufis tam realibus, quam etiam personalibus, fecularibus regni iudicibus fubiecerit. Quantae hinc rurfus domi turbae enatae fint, facilius quisque cogitando affequetur , quam nos ver, bis explicare poflimus. Ecclefiaftici, ne facri fui fori iura per D. Stephanum, La. dislaum, et Colomannum reges publicis ré. gni constitutionibus stabilita, ac duorum , et amplius feculorum praxi, et consuetudine roborata regio quidem decreto, sed dolo , ac fraude palatini extorto, sufferrentur, folliciti, omnem mouere lapidem, ac licet in causis realibus, vt sunt poffeffionariae, ordinariorum regni iudicum autoritatem nulla ratione in dubium reuocarent, negabant tamen se eisdem in caufis pure personalibus. parituros , quod priuilegio canonis, et fori, D. Stepbani , Ladislai, et Colomanni conftitutionibus, et duorum feculorum vsu confirmato Hollent renunciare. Quae cleri in tueudis facri sui ordinis juribus conftantia eo praecipitem egit Dionysium palatinum , vt is nonnullos ex praelatis, qui cupiditatibus eius paulo vehementius obititerant, omni iniuriarum genere impune affecerit: alii ex his facultatum fuarum direptione , alii bonorum ecclesiae propriorum ablatione, alii beneficiorum priuatione illius autoritate fint mulrati, omnium

[ocr errors]

autem praelatorum populi insolitis collectis, et vectigalibus lint lụbiecți. Neque hic illius furor constitit , complures enim ecclesiaftici ordinis viros, ac nominatim Benedictum Scepufienfem, et magiftrum Ioannem Polo, niensem praepofitos impactis barbarum in nio. dum alapis, atque verberibus caedi cura. uit(a. Hac , nifi nos omnia fallant, temporis intercapedine factum fùit, vt complura bona tam ecclefiaftica , quam ea, quae fisca. lia vocamus, início Andrea rege, palatinus inter clientes, partiumque fuarum alleclas distribuerit , quin etiam fubducto fortale sigillo regio, non pauca diplomata, atque priuilegia , non fine magna priuatorum ju. tium conuulfione, emanauerint. Vt adeo Andreas rex fraude serius poftea comperta, nouum figillum confici curauerit, cui haec epigraphe inferipta fuit : Iftud figillum est verun, alia hgilla sunt falfa, atque hoc fi, gilio diplomata ila, quae in doli fufpicionem venire aliquando poterant, roborari oportuit. Haec eadem figilli regii fallificatio in caufa fuit, vt Bela ĮV. rex Andreae in so. lio fuccellor, millis in omnęs regni partes arbitris , earum potissimum poffeffionum , quas quis recentius a patre illius fibi donatas effe contendebat, iura, literasque exhibeși voluerit, quo res legitimis dominis ini.

[ocr errors]

(@) Meminit harum Robertus Strigoniensis. In Ass

mal. xfg. Hung. Tom. I. pag. 23$:

3

que olim ablatae poftliminio reituerentur
(a). Atque haec erat Hungariae Andreu ll,
imperante facies,

S. XI,

Robertus Strigonienfis toti Hungariae Sacris

interdicit. Deplorandam hanc non ciuilium modo, ve, rum etiam facrorum iurium conuulfionem, oppressionem ordinis totius ecclefiaftici, ac lentam denique religionis ipfius euerfionem, vbi e multiplicibus literis, nunciisque didicit Gregorius IX. pontifex , qui A. 1227. 1227 die XIX. Martii Honorio III. in pontificatu successerat , pro eo, ac par erat, grauiter ingemuit: ne tamen inconfulta seueritate exalperato regis animo, mala de fe grauia, multo adhuc acerbiora redderet, omni fibi humanitate, circumspectione, et longanimitate cum eodem agendum putauit: humaniffimis itaque admonitionibus Andream ad remouendos ab auribus suis nequiflimos homines, ad redigendos in ordinem circumcisos, iniurias ecclefiaftico ordini illatas quantocyus reparandas, ac ea denique, quae pro totius mo. parchiae salute per bullam auream fanxerat, adimplenda excitare conatus fuit: cumque haec non proficere intelligeret , ne quid ab,

[ocr errors][merged small]
« PreviousContinue »