Page images
PDF
EPUB

in praedam cellit, ex quo quiuis intelliget, quantum ad monarchiae felicitatem interdit cordatusne, et exactus, an ignavus, et incurius princeps eidem imperet : languente fcilicet capite, cetera quoque membra languere, er fenfim emori eft necelle.

S. XII.

Ladislaus rex per Cumanos interficitur. Mira profecco rerum vicisitudine factum eft, vt eoruin scelere, et manibus rex in. teriret , in quorum gratiam famam, et rempublicam prodegerat, prostituta sua viuendi consuetudine, et effufà in quoslibet thoros licentia, adeo iam Cumanis iplis intolerabilis, et inuisus euaserat, vt ipito communi cocius gentis confilio, eumdem e medio tollere de creuerint , fpe firma ducti fore, vt rege fublato ,ipfi quoque magnam Hungariae par. tem fibi fubiugarent , nouique Cumanorum dominatus fundamenta jacerent : parricidii exequend negotium datum fuit tribus popu. li primipilis, Arbutz, Turtul, et Kemenche puncupatis : neque difficile id fuit perfice. re. Ladislaus enim non iam Budae, aut Al, bae-regiae, cuftodibus corporis, et satelliii. bus munitus degebat, fed Cumanos inter, Tartaros, et Neugarios, lub tentoriis habi. tare consueuerat. Quapropter prope castrum

Körösszeg nocturnae quieti vacantem, die 1290 X. lulii A. 1290. aggrelli, multis confodere

vulneribus. Non tamen impune eis abiit

[ocr errors]

,

immane parricidium: Myze enim, feu Moyses antea Ilmaelita Saracenus, poftea Chriftiana facra amplexus, regni palatinus, aflumto in focietatem germano suo Ladislao, et Nicolao Cumano Christiano, primariae pellicis regiae Eduae fratre, fida fatellitum manu itipacus, clam in villam, vbi Arbutz, et Turtul pa ricidae agebant, irruit; vterque comprehensus : ac ille quidem bifariam dillectus, hic autem membratim concilus, criminis atrociflimi in facrofanctum regis caput admiffi poenas dedere. Neque hoc fupplicio con. tentus palatinus , quo maiorem omnibus parricidii horrorem incuteret , in totam fica. riorum familiam quam leueriflime defaeuiit ve hulli sexui, aut aetati , ac ve infantibus guidem parceretur (a). Atque his caedibus, et suppliciis praematuro Ladislai IV. funeri parentatuin fuit, eius corpore Tsanadini condito. Isabella regina coniux aut sub idem tempus in carcere, ad quem detrufa fuit, ani- . mi dolore contabuit , aut certe paulo poft virum eft fecuta : quod nulla illius amplius feu apud domesticos, feu apud exteros fcriptores fit mentio,

Hic exitus fuit Ladislai IV. cognomento Cbuni , aut Cumani, qui ab Elisabet ba regina matre mollius, quam par erat , habitus, ac ab allentatoribus aulae corrupeus, poftquam carnis voluptates, et quidem impune , quia in summo imperio collo

[ocr errors]
[ocr errors]

(a) Chronicon M. Turotrii cap. LXXXI. et notae

ibidem ex Chronico Budenfi adiectae.

catus, exeunte pueritia degustafset, adeo ea. rum illecebris irrecitus fuit, vt et religio. nis, et rationis ipsius feasu obliterato con. iugem pobiliflimam, ren publicam , famam, ac luam denique, et fubditorum falutem cu. piditatibus suis pofthabuerit: qua vivendi ratione, quantum potentiflimo ante Hunga. riae regno damni intulerit, fatis superque ex. plicuimus. Vnde parentes documentum ca. piant, quantum obfint filiis, cum eos beni. gnius habent, vitia diflimulant, ac delinquen. tes pro potestate caftigare negligunt, ignari e recta eorum , qui aliquando reipublicae muniis admouendi sunt, institutione, et sum. mi imperantis, et subditorum pendere feli. citatem.

ANDREAS III.

VENETVS.

REX XXIII.

A. C. 1290.

S. I.

Andreas III. legitimo iure coroslam Hungariae

adipiscitur. Illud in Ladislai IV. occasu funeftiffimum Hungariae fuit, quod nulla fobole relicta de. celferit, ac ipium adeo germanum suum Arie dream Sclauoniae ducem , qui ei hereditario

iure in regno succedere debuerat, ex male. uolorum inftigatione, non modo folum vertere coegerit, verum etiam, fi Polonis fcriptoribus fides, in Polonia latitantem immiflis clam ficariis vltimo regni, et vitae anno perimi procurauerit (a). Vnicus itaque folii Hungarici heres cum fuperftes fuit Andreas, Venetus dictus propterea, quod eum. dem Andreae II. Hierofolymitani filius dux Stephanus ex Thomasina Maurocena coniuge Venetiis sustulerit. Hic, incertum quo anno, regnante adhuc Ladislao IV. non tam huius fortafle, quam procerum voluntate in Hungariam accitus, ditionem aliquam patrimonij nomine obtinuerat, proprioque Hungaricae domus principibus ducis titulo ornatus, priuatain tranquillus aliquamdiu agebat vitam(b): verum subinde Ladislai IV. in vnicum germanum suum Andream Sclauoniae ducem har. barum in modum faeuientis iras, et infidias veritus, in vicinam Auftriam fe recepit , vbi omni humanitatis , et officii genere ab Alberto duce excultus, aliquot exegit menses (c). Intellecta poftea per occultos nuncios Ladislai IV. caede, Andreas Venetus metuens, ne ab Alberto Auftriae duce, qui haud ita

[ocr errors][ocr errors]

(a) Longinus Hiftor. Pol. lib. VII.
(b) Chronicon cap. LXXXII.
(c) Confitetur id Andreas ipse in diplomate A. 1297.

quo Alberti Austriae ducis filiae Agneti coniugi
suae dotein definit. In Annal. reg. Hung. I. pag.
364.

pridem Polonium, Sopronium , Ginsinm, pluresque infuper finitimas ditiones per vim oc. cupauerat, ad pacta aliqua libi, sacraeque coronae iniuria ante difceffum fubfcribenda adigeretur , fumto peregrini habitu , nemine falutato, Vienna abiit, (a) ac recta Hederuarinum ad comitem Kemen de Heder. uara pincernarum regalium magistrum, comitem de Baranya oprime fibi iam an. tea cognitum diuertit : hic dies complures reftitit , vt, quo in se primores regni effent animo , certius intelligeret: nec abs re haec mora fuit: neque enim de Andreas Sclauoniae ducis clam in Polonia demerfi in. teritu omnibus pro certo constabat in Hun. garia, quo viuente, nullum Andreae Veneto ius ad coronam elle potuit: ac reapfe paulo poft repertus fuit impoftor quidam, vultu fortafle , habituque corporis Andreae Sclauo. niae duci non abfimilis, qui eius personam mentiri, hocque nomine coronam Hungariae velut hereditario iure Gibi debitam ambire coepit: fauit aliquamdiu nequiflimo homini fortuna , vt non paucis in superiore Hungaria, Poloniae contermina, in errorem indu. ctis, non leuem in Andream Venetum fub ipfa regni initia feditionem concitauerit: veTum detecta fraude, impostoreque feliciter profligato, tempeftas ompis breui defiit(b).

,6

(a) Hageous, et Historia Australis ad A. 1291. (6) Seditionis a quodam, qui se Andream ducem no

minabat , excitatae, meminit diploma Andreae 11 A. 1291, datum, quod vide in diplomatario Sá. rofienfi pag. 304.

« PreviousContinue »