Page images
PDF
EPUB

puli in Hungaria olim esse oportuerit penuriam , quod eumdem maiores noftri canta cura, nullo pene tum suo lucro ad se actrahere, congregareque debuerint, magis pofterorum, quam sui ftudiofi.

Haec de bofpitibus paulo diffufius explicata funt, quod ad multarum legum noftrarum intelligentiam facere videbantur.

S. XI.

Variarum gentium populi Hungariae

incolae.

Ipfa notitiae , quam de rebus patriis praeuie daturos nos polliciti sumus , series exigit, vt variarum gentium populos, ex quibus Hungaria frequentior eft reddica, paucis attingamus. De iis porro folis agemus , qui maiore numero ad nos commigrarunt, amplioresque regni portiones aut cenuerunt aliquando, aut hodiedum tenent. Primi fint Siculi Transliluani, Hungaris Székely; qui tertiam prope Transfiluaniae, qua Galliciam, Moldauiamque refpicit, partem in feptem diuifi sedes occupant (a). Si Nicolao Olabo (b), ac Siculis ipfis fides, poft collapsum Atilae in Europa imperium, ter mille Hunni

(a) Sedium Siculicalium descriptio petenda ex Imag.

nou. Hung. cap. X. et XI. ex Topographia regni

Hung segment, IV, et ceteris geographis (6) In Aula editionis Viennensis cap. XVIII. pag.

294,

in extremis Transsiluaniae finibus remansere, ex quibus Siculi nostri propagati fin, Arpadianisque Hungaris postea lemet coniunkerint (a). Verum negant id recentiores cri. tici, existimantque Siculos Pacinacicarum , fiue Chunorum fuille tribum , quae ineunte feculo XII. in Transliluaniam demigrauerit (b). Nos nihil fiue inueteratae tradicioni gentis nobiliffimae, fiue recentiorum autori. tati detractum cupientes, ita opinionem vtramque conciliari pofle arbitramur, vt reliquias Hunmrum Atilanorum non quidem in Transsiluaniae finibus, sed in extrema Daciae magnae, seu Moldauiae, pontum Euxi. mum versus, parte reftitiffe vltro conceda. mus. Hic illi multas inter er dominorum , et fatorum vicissitudines feculis aliquot se. des suas tutati sunt, ad Pacinacicarum vsque aduentum , qui in octo tribus diuifi Moldauiam vniuerfam infederant. Pars ex his Atilanorum reliquiis Hungaris Arpadianis vltro fe fe coniunxerunt, ac non fecus, atque Chuni ad Kioviam, in vnam cum iis gentem abierunt , vtilemque in expugnanda Hungaria operam nauauerunt, quorum anonymus Belae regis notarius non vno loco meminit (c): atque hos ego, vix inducar, vt cre

(a) Anonymus Belae regis notarius cap. L. et LI.

Turotzius cap XXIV. (6) Cl. Pray Annal. reter. Hunnoruin, Auar. et Hun.

garoruin pag. 179 et 386. (c) Qua ratione Arpado fe iunxerint Siculi; quid item

ad debell.ndum Menumerothuin egerint, descrit itano nyunus cap. L. et Ll. Chronicon Turqrzii cap. XXIV

dam, fteriliorem, montibusque horridam hodiernae Siculiae regionem, fertilioribus Hun. gariae fua etiam virtute subiugatae plagis, praehabere voluiffe. Itaque pars alia Atilanorum porro etiam fuis in sedibus perftitit, Pacinacitis seu Chunis, atque Cumanis coujuncta : dum denique cladium, quas fiue a Graecis, fiue a Bulgaris saepius perpefli erant, pertaesi, bona Stephani II. gracia circa A. 1121. in extremos Transsiluanarum partium 1125. ab incolis forte tunc defertarum fines transiere. Ab hoc igitur Stephano rege non regales modo. terras, quas colerent, verum amplissinia etiam ac ceteris regni nobilibus paria accepere priuilegia, ea tamen cum conditione : vt limites, quos insederant, aduersus quosuis hostes virtute sua tuerentur. Atque ab hac limitum cuftodia nouae huic coloniae noua appellatio Székely indita fuit. Vox enim haec olim apud Hungaros montium cuftodes designabat (a). Cui muneri quopiam praeclare femper respondere Székelli, seu Siculi, ac praeterea illuftria bellicae fortitudinis non femel edidere specimina, cum ab aliis regibus, tum vero imprimis a Bela, IV. eximia accepere priuilegia (b). Peca

(a) Primus id obferuauit cl. Timon. in Imag. nou.

Hung pag. 98. Nos ipsi in autographo Belaç
IV. A 1256, quo fundationales Tyrnauiensium
S. Clarae fororum A. 1247 datas confirmat, me
tisque auget, diserte legiinus montium Morauiam

versus custodes Székellos appellari.
(6) Cl. Timon in Imag. nou, Hung, pag. 98.

[ocr errors]

liaribus porro , ac a cetera Hungaria diftin. cris iuribus, legibusque et viuebant, et re. gebantur : id quod validum fane argumentum eft, Siculorum noftrorum maiores non fub Arpado, sed pofterius ad Hungaros tranfiilse. Tributum nemini: nec regi, nec aliis vnquam pendebant Siculi, praeterquam quod, cum rex coronatus eft, aut coniugem duxit, aut filius denique ei natus fuit, viritim lingulos boues regi offerre consueuerint (a). Quem frequens ineunte feculo XVI. fuerit Siculorum gens,

vel inde colligitur, quod Nicolaus Olabus afferat, quinquaginta armatorum millia ex eis aetate sua facile conscribi, educique potuiffe (6). Singulae Siculorum sedes fingulos habent iudices regios: toti autem genti comitis Siculorum titulo praeerat Wayuoda Transfiluaniae. Ex quo autem regnum hoc ad S. coronae obsequium poftliminio rediit, reges ipsos suos venerantur comites. Cumani , qui terras, et praedia , quae regum olim iuris erant, cis, et vltra Tibiscum tenent hodie , pofteri supt Pacinacitarum, quos Cbunos, Cumanosque chronica noftra appellant; qui duobus, et amplius seculis in Moldauia dominantes, focii interdum, amicique fuere Hungarorum; interdum autem infeftis fignis in eorum fines incurrebant. Scythica hos etiam origine fatos, vel idem cum Hungaris idioma fatis, super,

(a) Olahus in Atila cap. XVIII. pag. 196.
(6) Idem itidem pag. 195.

que demonstrat (a). Nonnulli ex Pacinecitis Cumanis sub D. Ladislao rege A. 1086. victi, 1086, captique non vitae modo gratiam; verum opimas etiam, vnde viuerent terras accepere. Alii Tataro duce , maiore iam numero fub Steplano II. circa A. 1124. cum coniugibus, 1124 liberis, et vniuersis facultatibus suis appula, fertiliflimos vltra Tibiscum campos, vbi hodie Cumania maior , infedere. Poftrema denique Cumanorum in Hungariam transmigratio facta sub Bela IV. A. 1239. ductore eo- 1239. rumdem rege Kutbeno, quibus perampla circum Pestinum regio , quae Cumania minor audit, assignata fuit. Porro cum pofteriores hi Cumani arcuum , et pharetrarum tractalle darum peritia Hungaris antecellerent, hocque armorum genere non vna vice , maxi. mum ad victoriam de hostibus reportandam momenti attulerint, placuit regibus nostris partem aliquam Cumanoruin deligere , qui fpeciatim arcubus , et pharetris rem bella agerent : Hi Hungarica lingua Iúz, quod sagittarium fignificat, dicti sunt, vnde etiam

(a) Constantinus Porphyrogenita meminit tribum

vnam Pacınacitarum ob insignem fortitudinem pa.
tria lingua Kankar appellatain fuisse. Kankar au.
tein Hungaris etiam nil aliud, quam mafculum,
seu virile brachium denotat : loca ipla, quae Cue
mani in Hungaria tenent, Hungaricis infigniuntur
nominibus : nullius denique alterius, quain Hun,
garicae linguae apud Cumanos Pacinacicarum poy
Heros vestigium reperitur, Consule Notit, rere
Hang. edit, fecundac part, I. pag. 37.

« PreviousContinue »