Page images
PDF
EPUB

prehenů funt : ex quibus nouem paucos poft dies diuerfis in locis vario supplicii genere vitam finiere, bonis eorum omnibus in fifcum redactis (a): reliqui autem, vt Ioannes Geren. di, Albertus Lonyai, Georgius Szalánczi, et Baltbarar Sziluáfi amicorum interuentu a morte liberati, bonorum publicatione mulctati, folum vertere funr coacri. Seueritas en iis etiam , qui a principis parte Itabant, ve hementer difplicuit, tum quod iuris ordo seruatus non erat, tum vero, quod nec cognato Balthasari Bathori, neque eius vitri. eo loanni Iffiu parcicum fuerit, ceterum peracta trifti ea scena, cum Sigismundus conventum ingrellus', copiuratos exaucoratio. bem, mortemque fibi machinatos fuifle mul. tis verbis exposuisset, ac etiam per literas , vt diximus, interceptas protaffet, comitia ipfa iure caelos, bonisque mulctatos pronun. ciarunt (6). Cum itaque nemo iam esset, qui principis voluntati refragari auderet, lecti funt oratores: Stephanus Botskai, Alpbonfus Carillius theologus, Gregorius Tsaki, Ioan. nes Sigeri, Albertus Siuegh, et Ioannes Firá. tai, qui Pragam proficifcerentur, opratum foedus cum Rudolpbo caesare perfecturi.

[ocr errors]

(a) Fuere hi : Alexander, Gabriel, et Franciscus Ken. di, Ioannes Iffiu, Balthasar Báthori, Gregorius Deák, loannes Forró, Ioannes Bornemisza, et Wolfgangus

Koualsótzi cancellarius. (6) Iftuánfi Hiftor. lib. XXIX. pag. 460

$. VI,

Rudolpbum inter et Sigismundum foederis

conditiones,

[ocr errors][ocr errors][merged small]

Nil optatius es legatione Rudolpbó accidere potuit, vt qui dudum iam vias, nodosque dispiciebat, Transiluaniae ad priftinum ob. sequium reuocandae : itaque Ioannem Kuta G cancellarium laurinensem, Stepbanum Szubai Vacienfem episcopos, Thomam Erdödi Dal. mariae , et Croatiae banum , Nicolaum Pálfi transdanubianarum regni partium capitane. um , Simonem Forgats pincernarum regalium magistrum , et Ioannem los de Kafzaháza, personalis praesentiae regiae in judiciis locumtenentem e luis delegit, qui nuncio pon. tificio, oracore Hispano, et Paulo Trautson aulae mareschallo arbitris , 'de pace cuiu

Traysliluanis tranfigerent. Poft paucorum dierum consultationes his demum conditioni. bus concordia coaluit : Sigismundo Bathorio S. RI. principis titulus cum aurei velleris torque darerur : Transfiluaniam, et vicinos IV. comitatus Partium Hungariae nomine appellaros, quae ad eum diem Wayuodae so. lum titulo et patri , et patruo eius per re. ges Hungariae conceffa erant, ipfe hereditario deinceps ad maleulinum fexum iure, principisque ritulo posfideret, clientem tamen le se s. coronae Hungaricae proficeretur , in cuius clientelae teftimonium , Sigisnundus mox a concluso tractatu fidelitatis facramentum Rudolpbo caefari , qua Hungariae regi,

[ocr errors]

praefaret , eius autem heredes, et fucceflo. res eodem fe fe in ipfo principatus aditu semper obftringerent. Cum vicini Molda. viae, et Valachiae Wayu dae in Sigismundi clientelam vltro concefferint , in has quoque prouincias fupremium maiestatis ius eidem, er heredibus illius permitteretur : quodG Turcae bello Trapsfiluaniam appeterent ; caefar totis viribus clientem fuum Sigismun. dum tueretur : quod cominuuibus armis e Turcarum manibus vindicaffent , id finibus, ditionibusque Hungariae accenferetur : quod Sigismundus propriis viribus bello,

aut pace recuperalfet, id eodem , quo Transfiluaniam, feudi titulo fibi recineret. Quodfi principain eumdem deiici, aut depelli contingeret, rex Hungariae eidem de vitae pro principis dignitate traducendae mediis alibi profpiceret. Deficiente autem virili Sigismundi Bd. thorüi ftirpe, cum aliae diciones omnes, tum vero Transiluania ipfa , non in alterius, vt pacia loquuntur, quam in Rudolphi, eiusque Juccefforum Hungariae regum ditionem, et poteftatem , tamquam verum, et infeparabile membrum , absque olla controuersia peruenire debeat, et super boc ipse princeps se, suosque ordines, et omnes fuae ditionis status iuramento fidei ob. stringat. Hoc porro cafu, di Tranfliluani ad priftinam S. coronae iurisdictionem redirenc, falua eis Gint jura , priuilegia , et praeroga. tiuae, quibus ance supt gauili: liberum cuid fit regi Hungariae Wayuodam, auc guber. natorem toti prouinciae vicaria cum potestate praeficere, modo ne is exterus , aut ali,

[ocr errors]

unde , quam e Transfiluaniae nobilitate le-
ctus fit. Haec fumma fuit XII. capitum
quae in solenne instrumentum relata , verius.

que partis oratorum figillis , et subscriptione 1595 die XXVIII. Ianuarii A. 1595. fignata funt:

eadem haec pacta, quia nonnullarum S. co-
ronae ditionum auulfionem coptinebant , et
quia aetatis illius mos. id exigebat, genera-
lium eiusdem anni comitiorum Pofonii habi.
torum examini , et iudicio fuere commilla
quae poftquarr. decreci tum editi articulo LVI.
probata fuilsent, Rudolphus caefar ea demum
die XIV. Martii eodem anno calculo fuo ro.
borauit : foedus hoc, yt eo firmius euaderet,
Rudolpbus caefar Marian Cbristiernam, Caroli
archiducis Auftriae, ac Styriae domini fili-
am, Ferdinandi huius nominis II. imperatoris
fororem Sigismundo despondit, quibus omni.
bus rite confectis, lecciflinia (poula cum a
formae venuftate, tum vero a praeclaris ani-
mi dotibus, et Latini sermonis peritia com-
mendata, in sereniffimae matris Mariae Ba.
yarae, et illuftrium ytriusque sexus perfona-

rum comitatu , in Transliluaniam eft deducca, 1595 ac eodem anno 1595. Claudiopoli in aede vr

bis principe ex ritu ecclefiae Catholicae Si-
gismundo Transfiluaniae principi copulata (a).
Moldauiae

quoque, et Valachiae Wayuodae,
datae antea fidei memores, quamprimum de
coufecto cum Rudolpbo,caesare, foedere funt
edocti, certis pactis in Sigismundi cliente-

[ocr errors][ocr errors]

(a) Nicolai Ifuánfi Hiftor. lih. XXIX.

men, Sinanes magna cum caede orofligatus,

Jam.conceffere ca). Hissicaque foederibus confirmatus princeps Turcarum minas ridere coepit : Bizantina aurem aula ex hac Valachorum, Moldauorum, ac Transfiluanorum cum rege Hungariae coniunctione, tuo in Hungaria dominacui male metuens, vires omnes eo intendere ftacuit, vt foedus illud Gbi tantopere ¡nuisum euerteret: quapropter Sinanem vezirium eodem anno maximis cum copiis ad inuadendam, fubiugandamque TransGiluaniam dimilic: eius aduentu cognito, pil turbatus. Sigismundus, valido exerceu in Vå lachiam traducto', bofti roccurrit şi expugna. toque , quod Turcie acceda oceupauerant, Sia cuticarum legionuti virtuce Bucherestój rek cenci hoc fucceffu animatam milicém recimin Turcas ducit , poft divcornum, er acré certa

domum non fine ignominia redirerecoctus fuit. Inter praecipuos victoriae huius fruk ·ctus cenferi poteft , quod Turcis vehementer animi concidere , creuere ex aduerfo Translituanis, qui formidandum fibi- antea hoftem , fortitudine sua debellari posle proprio didicere experimento : vnde et hi in cüstodiendo deinceps cum Rudolpho foedere et Moldaui vna, ac Valachi in principis Si. 12

(a) Pacta , quibus Michael Valachiae Wayloda fe,

fuos heredes ac gentein vniuerlain Sigismundo - obstrinxit die XX. Maii A. 1595. Albae Iuliae fi.

gnata , lege, fi placet, in doctiffimi Pray dissertatio-
nibus criticis ad Annales suos jag. 152

« PreviousContinue »