Page images
PDF
EPUB

prehenfi funt : ex quibus nouem paucos post dies diuerfis in locis vario supplicii genere vitam finiere, bonis eorum omnibus in fifcum redactis (a): reliqui autem, vt Ioannes Geren. di, Albertus Lonyai, Georgius Szalánczi, et Baltbarar Sziluáfi amicorum interuentu a morte liberati, bonorum publicatione mulctati, folum vertere sunr coacti. Seueritas es iis etiam , qui a principis parte Itabant, ve hementer difplicuit, tum quod iuris ordo seruatus non erat, tum vero, quod nec cognato Baltbafari Báthori, neque eius vitrieo loanni Iffiu parcicum fuerit, ceterum per. acta trifti ea scena, cum Sigismundus conventum ingrellus', copiuratos exaucoratio. bem, mortemque fibi machinatos fuille mul. tis verbis exposuisset, ac etiam per literas, vt diximus , interceptas protaffet, comitia ipfa iure caelos, bonisque mulctatos pronun. ciarunt (6). Cum itaque nemo jam esset, qui principis voluntati refragari auderet , lecti funt vratores: Stephanus Botskai, Alpbonfus Carillius theologus, Gregorius Tsaki, Ioannes Sigeri, Albertus Siuegh, et Ioannes Firá. tai, qui Pragam proficifcerentur, optatum foedus cum Rudolpbo caesare perfecturi.

[ocr errors]

(a) Fuere hi : Alexander, Gabriel, et Franciscus Ken. di, Ioannes Iffiu, Balthasar Báthori, Gregorius Deák, loannes Forró, Ioannes Bornemisza, et Wolfgangus

Koua sótzi cancellarius. (6) Iftuánfi Histor. lib. XXIX. pag. 400,

$. VI,

Rudolpbum inter et Sigismundum foederis

conditiones,

[ocr errors][ocr errors][merged small]

pace cui

Nil optatius es legatione Rudolpbó acoidere potuit, vt qui dudum iam vias , modosque dispiciebat, Transfiluaniae ad priftinum ob. sequium reuocandae : itaque Ioannem Kuta G cancellarium laurinensem, Stepbanum Szubai Vacienfem episcopos, Thomam Erdödi Dal. mariae , et Croatiae banum , Nicolaum Pálfi transdanubianarum regni partium capitaue. um , Simonem Forgats pincernarum regalium magistrum, et Ioannem Ios de Kafzaháza, personalis praesentiae regiae in judiciis locumtenentem e luis delegit, qui nuncio pontificio, oracore Hispano, et Paulo Trautson aulae mareschallo arbitris , de

Traysliluanis tranfigerent. Poft paucorum dierum consultationes his demum conditioni. bus concordia coaluit : Sigismundo Bathorio S.RI. principis titulus cum aurei velleris torque daretur : Transfiluaniain, et vicinos IV. comitatus Partium Hungariae nomine appellaros, quae ad eum diem Wayuodae so. lum titulo et patri , et patruo eius per re. ges Hungariae conceffa erant, ipfe hereditario deinceps ad maleulinum fexum iure, principisque ritulo posfideret, clientem tamen le se s. coronae Hungaricae proficererur , in cuius clientelae teftimonium , Sigismundus mox a concluso tractatu fidelitatis sacramentum Rudolpbo caefari , qua Hungariae regi,

[ocr errors]

praefaret , eius aucem heredes, et successo. res eodem fe fe in ipso principatus adica semper obftringerent. ' Cum vicini Molda. viae, et Valachiae Wayuodae in Sigismundi clientelam vltro concellerint , in has quoque prouincias supremium maiestatis ius eidem, er heredibus illius permitteretur : qnodi Turcae bello Trapsfiluaniam appeterent ; caesar totis viribus clientem fuum Sigismun. dum tueretur : quod cominuuibus armis e Turcarum manibus vindicassent, id finibus ditionibusque Hungariae acceleretur: quod Sigismundus propriis viribus bello , aut pace recuperalfet, id eodem , quo Transfiluaniami, feudi titulo fibi rerineret. Quodfi principaiu eumdem deiici, aur depelli contingeret, rex Hungariae eidem de vitae pro principis dignitate traducendae mediis alibi profpice. ret. Deficiente autem virili Sigismundi Bd. thorü ftirpe, cum aliae diciones omnes, tum vero Transiluania ipfa , non in alterius, vt pacia loquiuntur, quam in Rudolphi, eiusque Juccefforum Hungariae regum ditionem, et poteftatem , tamquam verum, et infeparabile membrum, absque vlla controuersia peruenire debeat, et super boc ipse princeps se , suosque ordines , et omnes fuae ditionis status iuramento fidei ob ftringat. Hoc porro calu, di Tranffiluani ad priftinam S. coronae iurisdictionem redirenc, falua eis Gint jura, priuilegia , et praerogativae, quibus ante fupt gauili; liberum cuin fit regi Hungariae Wayuodam, auc guber. natorem toti prouinciae vicaria cum potestate praeficere, modo ne is exterus , aut ali.

unde , quam e Transfiluaniae nobilitate le-
ctus fit. Haec fumma fuit XII. capitum
quae in solenne instrumentum relata , verius.

que partis oratorum figillis , et subscriptione 1595 die XXVIII. Ianuarii A. 1595. fignata funt:

eadem haec pacta, quia nonnullarum S. co-
ronae ditionum auulfionem coptinebant , et
quia aetatis illius mos. id exigebat, genera-
lium eiusdem anni comitiorum Pofonii habi.
torum examini , et iudicio fuere commilla
quae poftquarr. decreci tum editi articulo LVI.
probata fuilsent, Rudolphus caefar ea demum
die XIV. Martii eodem anno calculo fuo ro.
borauit : foedus hoc, yt eo firmius euaderet,
Rudolpbus caefar Marian Cbristiernam, Caroli
archiducis Auftriae, ac Styriae domini fili-
am, Ferdinandi huius nominis II. imperatoris
fororem Sigismundo despondit, quibus omni.
bus rite confectis, lecciflinia (poula cum a
formae venuftate, tum vero a praeclaris ani-
mi dotibus, et Latini sermonis peritia com-
mendata, in sereniffimae matris Mariae Ba.
yarae, et illuftrium ytriusque sexus perfona-

rum comitatu , in Transliluaniam eft deducca, 1595 ac eodem anno 1595. Claudiopoli in aede vr

bis principe ex ritu ecclefiae Catholicae Si-
gismundo Transfiluaniae principi copulata (a).
Moldauiae

quoque, et Valachiae Wayuodae,
datae antea fidei memores, quamprimum de
coufecto cum Rudolpbo,caesare, foedere funt
edocti, certis pactis in Sigismundi cliente-

[ocr errors][ocr errors]

(a) Nicolai Ifuánfi Hiftor. lih. XXIX.

Jam.conceffere (a). His itaque foederibus confirmatus princeps Turcarum, midas trideré coepit : Bizantina aurem aula ex hac Valachorum, Moldauorum, ac Transfiluanorum cum rege Hungariae coniunctione, fuo in Hungaria dominacui male mecuens, vires Omnes eo intendere ftacuit, vt foedus illud libi tantopere inuifum euerteret: quapropter Sinanem vezirium eodem anno maximis cum copiis ad inuadendam, fubiugandanique TransGiluaniam dimilic: eius aduentu cognito, pil turbatus. Sigismundus, valido exercitu in Va lachiam craducco', bofti roccurricui expugnasoque, quod Turcie' atcea occupauerant, Sid cuticarum legionut virtuce Bucherestó, re cenci hoc fucceffu animatum milicém recie in Turcas ducit , poft diuturnum, er acre certai men, Sinanes magna cum caede profligatus, domum non fine ignominia redire ccnctus fuit. Inter praecipuos victoriae huius fraGius cenferi poteft, quod Turcis vehementer animi concidere , creuere ex aduerfo

Transliluanis, qui formidandum fibi antea nostem, fortitudine fua debellari pole proprio didicere experimento : vnde et hi in custodiendo deinceps cum Rudolpho foedere et Moldaui vna , ac Valachi in principis Si.

(a) Pacta , quibus Michael Valachiae Waytoda fe,

suos heredes ac gentern vniuersam Sigismundo obftrinxit die XX. Maii A. 1995. Albae Iuliae fie gnata ; -lege, fi-placet, in doctissimi Pray dissertatio. nibus crucicis ac Annales suos jag. 1520

« PreviousContinue »