Page images
PDF
EPUB

filuani non modo disiuncti deinceps ab Hungaris feculo prope integro viuerent; verum etiam Turcis interdum ad euaftandam Hungariam focia arma coniunxerint, ficque in veteris patriae fuae ruinam , fratruinque fuorum excidium operam fuam locauerint.

8. IX.

Cae areae , et Bizantinae aulae diuersa studia

ad Transfiluanos in fide retinendos. Hunc in inodum Sigismundo Báthorio e principutu excedente: Benedictus Mindszenti cum aliquot fociis Pragam miffus fuit, primum, vt nouum fidelitatis jusiurandum a Transil. vanis recens praestitum caefari referrer, tum vero, vt, qua deinceps ille ratione Translil. vaniam gubernari vellet, cognofceret, interea vero folus iam Georgius Basta rem civilem non minus , quam militarem fumma cum poteftate procurabat: Michaelem enim Valachiae Wayuodam, quod perniciosa eum caesari consilia agitare compererat, die I. Septembris A. 1601. nocte concubia in ten. 1601 torio dormientem , per immiffos militiae praefectos obtruncari curauit : cuius morte die poftero vulgata, conterriti Valachi milites, praecipiti fuga domum rediere: de Valachi, ob arroganciam, auaritiam , ac intolerandam eius militum licentiam toti prouinçiae exofi, caede ecfi plerique gratularentur :

2

plurimis tamen displicuit, quod caesar homi.
nis tam fibi antea er cari, et vtilis caput, ci.
tra vllain caufae cognitionem, vnius Bastae ar.
bitrio, commiserit; cum itaque quisque con.
Gniile fatum libi euenire poffe metueret,

Ba.
ftam adeo ampla vitae, ac necis poteftate in.
structum vereri primum, tum, quod inde
consequi folet, odiffe coeperuor: odia haec
auxit ipfe paulo asperiore cum prouinciali-
bus agendi ratione qua Rudolpbio dominatio-
nis defiderium penitus poftea apud Transsil.
vanos exstinctum fuit : interea dum prouin.
ciae ordines legatorum, quos Pragam mile-
rant, reditum opperiuntur, caefarisque de
forma gubernationis Transsi luanicae mandaca
Lollicite exspectant, aula Bizantina in leere-
tiore fuo fenatu firmiter decreuerat, pulli
labori, aut fumtui parcendum, quo Tranfil.
uanos ad priftinam clientelam, societatemque
reuocaret : proprio quippe iam experimento
didicerat, non magnas a le in Hungaria sub-
iuganda progressiones fieri polle, fi, duin bel-
lum cum Hungaris geritur, a tergo Transsil.
uanos hoftes habeat : quapropter Temelien-
ses Turcae aulae fuae mandata execucuri,
Moysen Székely Sigisnrundi Hátborii copiarum
ducein, qui post acceptam a Bafta cladem
ad se profugerat, validis adiutum copiis in
Transliluauiam remisere, simul autem, quos
partium fuarum studiosos nouerant proceres,
qua pollicitationibus , qua minis hortati funt,
vt excullo Rudolpbi iugo Moysen fibi prin-

cipem constituerent: quod cum Tranfiluani 1603. A. 1603. Bafta cum forte in Hungaria ab

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

sente potioribus fuffragiis praesticiflent, con-
cinuo Moyfi in principatu confirmato non mos
do folica dignitatis insignia, verum copiofa
etiam milicum auxilia per Turcas sunt lubinis.
sa. Verum huic nec felix, nec diucurnus
fuit principarus. Radulo enim Valachiae
Wayuoda, quem Basta paulo prius ad fide.
litatem suam caesari obstringendam adduxerat,
pouum principem prope Coronam vrbem die
XXII. Iulii e. a. aggreffus, canta clade affe.
cit, vt is in fuga intercepois, arque obtrunca-
tus interierit. Noua hac prouinciae defectio-
ne, ac vna Moysis caede audita Rudolpbus,
longam , qua hactenus in ordinandis Trans-
filuaniae rebus non fine monarchiae damno
vsus erac, cunccationem abrupit , millisque
ad Bastam mandatis , decemvirum collegium
e tribus nationibus: Hungaris , Siculis, et
Saxonibus conflari iussit, cuius confiliis

pro-
uincia deinceps gubernaretur: verum' neque
nouo hoc instituto quidquam' ad Translilua-
nos in obsequio retivendos profectum fuit,
altiorés iam communia totius gentis in Ba-
stam odia egerant, radices , quam vc inuifum
hominem diutius apud fe dominari pateren-
tur: itaque iam tum de Gabriele Bethlen de
Icrar, qui a Moysis caede Tenesuarum ad
Turcas effugerat, ad principatum euocando
confilia inibant , quorum votis obfecutus
Becbta Temesientis praefectus , collectis,
quas suo fub imperio habebat; copiis, Betb.
lenium A. 1604. in Transliluaniam inducere 1604
conatus fuit: verum a caefareis ducibus in-
tempesta nocte oppreffi, magna cum caede

in fugam acti, vterque aegre victorum manus eualere. Acque hac tempeftate Stepbanus Bocskai, qui turbas Transliluaniae ali. quot annis e propinquo in Hungaria spectabat , feu sua sponte, seu nonnullorum prouincialium hortatu coepit principatum Transfiluaniae aucupari : itaque datis ad Gabrielem Bethlenium, optime Gibi ante cognitum, ac tum apud Turcas exulantem literis monuit , ne, vt erat minime locuplete e domo ortus, opibus, neruoque proprio desticutus, fortu. nam aduersus caetareas copias incaflum peri.. clicaretur : fibi potius, cui idoneae ad copias confcribendas, bellumque gerendum adellent facultates , et Turcas , et prouinciales con: ciliare studeret, in nauatae ea in re libi operae praemium ampliflimos et honores et bona ab fe iam principe accepturus. His promiffis permotus Betblenius vtrumque guam cumulatiflime praestitit : coneiliatis primum Botskaio Turcis, Transliluanos quoque permouit , vt virum locupletem, ingenio promptum, et negociorum, quae ad eum diem gefta funt, scientisfimum, Stepbano Tsáki, in quem plurimorum jam voluntates conspirauerant, anteferrent. Quod autem Stepbano Botskai expeditum et ad principacus digui. tatem in Transliluania , et ad autorandam partibus fuis Hungariam iter praeftitit, illud erat, quod et TranDiluanorum, et Hungarorum animi, vltra modum cunc a Rudolpho cae. fare diuerfis ex caufis alienati erant , vt mox narraturi sumus.

[ocr errors][ocr errors]

Cum A. 1599. Transliluanian cuin 1599

$. X. Georgii Baftae inconsulta cum Transilvanis

agendi ratio. Georgius Basta parentibus ex Epiro oriun. dis in Italia natus, per omnes militiae gra. dus ad fupremam belli imperatoris dignitatem afcenderat : de eius virture fcientiaque militari fancam, quamuis pro merito , caefar opinionem conceperat, vt pene in eo folo spes Tuas omnes collocatas haberet, eius fidei, et iudicio vnice confideret, neque vllis vnquam, quae de aspera, inhumapaque illius agendi ratione non raro ad aulam deferebantur, querelis aures praeberet : cum icaque arcanum cum eo caesar literarum commercium haberet , quod ille perscripserat , sanctum erat, et, quidquid coulilii suggellerat, probabatur. exercicu subiiffet Bafta, Matbias archidux datis XIV. Nouembris e. anno Vienna lite. ris, grauibus verbis eumdem monuit, vt fumma humanitate, et circumspectione cum Transliluanis ageret: caueret caufus omnes, quibus eorumdem animi poffent a caesare alienari, speciatim autem praecepit, vt creditum fibi militem seuera in disciplina contineret ; pro poteftate prohiberet, ne is 0neri potius eller prouinciae, quam faluti : neue cuiquam aliquid molestiae, praesertim autem illis, qui caesari addicti erant, adfer

« PreviousContinue »