Page images
PDF
EPUB
[ocr errors]

Gum deputari iufferit. His igitur magno &
bimorunr motu vbiuis per voiuersum regnuin
acceptis: alii cotam gentis fuae felicitarem
in libertate ficani esle falso arbitrati , ad hanc
armis extorquendam , alii ad religionis fuae
exercitium obtinendum, plurimi denique,
vt in coimuni ea regni perturbatione fpoliis,
et rapinis rem fuam familiarem impune au.
gerent , incredibili plane numero ex omni
ordine sub Bostkaii figna confluxere: is, vt
erat rara prudentia , et longo rerum, nego-
tiorumue tractandorum vsu insigniter inftru.
ctus, vt ea coniuratorum multitudo in fide,
et oflicio facilius contineri poffet , nec quis.
que, quod sibi collibuillet, pro libidine a.
gerer, listema quoddam fibi coniurationis e-
laborandum, atque communi confilio stabili-

endum exiftimauic: itaque in diem XVII. 1605 Aprilis A. 1605. conuentum suis in Zempli.

nienti prouincia ad oppidum Szerents indi.
xit: hic vt inter diuerfarum religionum, 6-
gna sua sequencium, asseclas voluntatum , ftu-
diorumque confenfionem firmaret, faluis, in-
tegrisque Catholicae religionis iuribus reli.
ctis, folis infuper Augustanae, et Helueti.
cae confessionis alumnis liberum decreuit re.
ligionis exercitium: ceteris religionibus per
Hungariam interdictis : hoc quafi mutuae a-
pud suos vnionis fundamento iacto, commu.
nibus fuffragiis lecti sunt, qui seu ciuiles
magistratus, feu militares praefecturas de.
inceps gererent: belli poftea administrandi
ratio defcripta , ac quamuis Rudolpbum Hun-
gariae dominatu exuere fixum , Itacutumque

[ocr errors]
[ocr errors]

fuerit, pacis tamen etiam, fi eius necessitas appareret, cum caesare conficiendae conditio. nes iam tum definitae fuere: a quibus citra coniuratorum fcitum non liceret Botskaio recedere (a).

S. XIII.

Rapida secessionis progressio. His ex fententia prouide constitutis, Stephanus Bocskai Transfiluaniam, caesareo milio te propemodum yacuam, valida cum copia rum manu A. 1605. ingreffus, in comitiis 1605 Claudiopolitanis, communibus votis princeps acclamatus, ac per internuncium Turcicum nomine aulae Bizantinae in dignitate confirmatus, fidelitatis facramentum et accepit a Transfiluanis, et vicislim eisdem reddidit; tum prouinciae administratione Sigismundo Rákóczi interea commiffa, in Hungariam reuolans, vniuersum regnum torrentis inftar ivundauit : nobilium magnatumque pars fidem caesari feruare certa, rebus, bonisque fuis omnibus hoftium direptioni relictis, ad tuciora loca se se receperunt, nonnulli ex improuiso occupati, vt a bonis, fubditisque fuis belli incommoda prohiberent, Botskaia

(a) Vide Ilțuánfi Histor. lib. XXXIV,

nis feu ex animo , feu coacti fe fe coniunxere: arces plurimae, ac ciuirates, praesertim montanae , quod nullo ad defensionem apparatu erant prouilae, maximo aerarii re. gii damno, in feditioforum conceffere pote. ftatem, equidem tam rapida erat feceflionis progressio, vt caefareo milite vbiuis retro. cedere coacto , inde a finibus Tranlliluaniae, Potonium vique vnus dominaretur Botskaius. Miseranda profecto fuit tum Hungariae con. ditio , hinc foederati Botskaianis Turcae , quidquidi caesareae fuit ditionis, foedum in moduin depopulati, ferro, et igne euaftabant, inultaque mortaliuin millia in fuam ra. piebant feruitutein, illinç Botskaiani in pa. triae suae vifcera defaeuiebaut multaque cum popularium suorum caede, exhaustanı alioquin Hungariam in folitudinem redigebant, nec defuere, qui eo crudelitatis pro. grefli funt, vt quos bello coeperanc Christianos , Christiani ipfi Turcis pro pretio venum dederint. Sic tum illi victoriis per ciuium, fratrunque fuorum necem reportatis exultanees, eius gentis, quam barbarum in modum trucidabant , omnique iniuriarum, et calami. tatum genere afficiebant, se libertatem , et salutem procurare iactabant , ad cumulum malorum accessit illud , quod Botskai, vt pares debellandis caesareis copi. is vires in promptu haberet, Tartaros ipfos in auxilium euocauerit, quibus vt expeditius esset in Hungariam iter, milla ad Polonos le. gatione effecit, vt eisdem per Poloniae ti. nes transitus in Hungariam concederetur :

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

puit; peregeri

quot rursum a foeda hac hominum colluuie oppida, et pagi in cineres redacci : quoc hominum millia parcim caesa , partim in captiuiçatem Ginc abducta, quis calculum incat ? his igitur succeslibus vsus Stepbanus Botskai Turcarum rogatu , iņ çampis Pestinensibus meuse Nouembri A. 1605. cum exercitu con- 1605 sedit: vbi die D. Martino Hungariae cucelari lacro, Mebemetes vezirius eidem, portae Ottomannicae nomine, coronam auream, sceptrum, enfem, et vexillum tradidit, totiusque Hungariae iégem pronunciauit: ve. rum ille, ne apud suos inuidiam fibi contiaret, a tegis Hungarorum titulo conftanter abfti. ris fui Acbmetis nomine Botskaiur hortatus fuit , ne vnquam cuin Rudolpho caefare, et cereris Austriacis principibus in gratiam rediret , atque occupatas nunc Hungariae ditiones ipfe vna, et successores sui pro viribus porro cueri fatagerent: quem in finein nonfo. Tum Turcarum auxilia praesto semper futura, veruni eciam ditiones omnes, quas porro poffellurus effet, per decennium jacegrum ab omni tributo pendendo, immunes fore pol. licitus fuit: fidem denique dedic, pacem, et amicitiam, quam Botskaiani cum aula Bir Zantina inibant , ftabilem , ac perpetuani fore. Liberalis haec Turcarum oblacio multis probabatur: verum potior coniuratoruni pars ab ea amplectenda abhorruit, quod fan. guinea amicitiae, et societatis Ottomanniche

veftigia , et cicatrices nonduni" contanatas
paflim fuismet vfurparent oculis, atque hinc
factum fuit, vt aliquot e magnatibus oppor.
tunitatem nacti, a Botskail lignis diłcellerint,
Viennamque se receperint, caelari ad ferale
incendium tempeftiue restinguendum, operam
locacuri (a).

[ocr errors][merged small]
[ocr errors]

Caefaris ad fopiendam seditionem studia, Communi hac totius propemodum gentis ab obfequio suo defectione intellecta , Rudolphus cum vna proximum regni amittendi dilo crimen inde consequi pofle fapienter perfpiceret , fepolicis tantisper altronomicis occupationibus, ferio ad adferendum malis re. medium applicuit animum : verum omnia quae feu per se, feu per Mathiam archidu . cem germanum fuum adhibuit media, optå. to fucceflu caruere: etfi enim totus ordo ecclefiafticus , ac non pauci e magnatibus, praesertim Catholicis, a caefaris partibus ftabant, non éae tamen omnibus his fuere vi. res, vt. Botskaianorum impetum poffent retundere : fed neque vllus ex his ea seu ġra. tia, feu autoritate pollebac apud Botskaizim

(6) Iftuánfi Histor, lib. XXXIV.

« PreviousContinue »