Page images
PDF
EPUB

vt reliquum, quod erat, prouectae iam aeta. tis tranquillus poffer exigere, consentientibus prouinciae ordinibus principatum Gabrieli Báthori de Somlyó, Stephani Báthori, ac Sophiae Bebek de Pelleötz filio A. 1608. 1608 cellit, qua in re confequenda, ac impetranda etiam a Turcis confirmatione , quia Gabrielis Bethlen de Ictár operam libi vtiliffimam fuis. le sensit Bátborius, trium fedium Siculicali. um: Tsik, Gyergyó, ec Kászon eumdem cre. auit iudicem : atque hac ratione Betblenius, iam ante Hunyadienfi comitatu, bonisque am. pliffimis per Botskaium donatus, noua hac dignitatis accessione paulo iam maiorem non apud Turcas modo, verum etiam apud suos autoritatem confecutus, viam fibi ad supremam principis dignitatem praeparauit. Rue dolpbus caefar noua hac Gabrielis Báthorii electione, altera iam vice Viennensem pacifocationem violari acerbe ferens , pro eo, ac debuit, acriter eidem obstitit, neque prius illi assensus fuit, quam poftquam Bátborius per misfos Pragam oratores , non folum ritu folenni illi , vt Hungariae regi, fidelitatem, et obedientiam profeffus fuit, verum etiam in id confenfit, vt quo facrae coronae in Transfiluaniam iura magis conftabilirentur, praecipuis aliquot ciuitatibus, et locis : mu: nitis Germani militis praefidium imponere.

Poftquanı autem Mathias, cedente Rudolpho fratre, rerum in Hungaria eodem adhuc anno potitus fuit, Stepb. Illésházio negotium dedit, vt Bátborium yna, ac Transfiluaucs, ad pactaViennenfi pacificationi conformia

tur.

[ocr errors]

adigeret', quae cum er princeps ipse, et prouinciae ordines iureiurando roborallent , ea. demque Nicolaus Zegnyei, et Sigisinundus Kornis Transsiluanorum legati postea in coinitiis Poloniensibus retuliilent, quo maius illis robm accederet , decreto tuu edito suur inferta (a). Haec autem eorun fumma fuit : Gabriel Báthori fidelem, ac obedientem re. gis Hungariae cliencem se exhiberet: TransAluaniam cum vicinis quatuor Hungariae comitatibus : Bibariensi, Zarandiensi, Szol. nokiensi , et Marmarosiensi ipte, er heredes fui malculi poffiderene , fi absque herede ob. iret, vniuerfa haec ditio ad regis Hungariae ius reuerterecur: vt autein et de principiś, et de prouincialium in re fide eo certior, securiorue efler, Mathias , celebriores ciuicates, et arces Germanorum praeGdium ad. mitcerent: fed haec sollicite tum, prouide. que conftituta, minime deinceps a Translil. uanis obferuata funt, vt adeo merito mireris, eorum temporum in folennibus jureiu. rando etiam firmaris cum terrae principe traetatibus violandis facilitatem, iureque jam re. jicias illorum querelas, qui Austriaca e dono reges noftros fidein subditis suis datam fallere confueuille, calumniati funt,

(b) Mathiae decreti I. art. XI. et XIX. poft coro.

natioachi.

S. XVIII.

Rudolphum inter, ac Mathiam fratres discordia. Feruente adhuc Botskaiana tempestace, domesticis dillidiis augufta domus Austriaca perturbari coepit: quae tamen minus, quam timeri poterat, damni poftea attulere. Cae. lebs ad eum dien Rudolphus caesar , cum nullam praeterea e Matbia, Maximiliano, et Alberto fratribus, pariter coniugii expertibus, fpem pofteritatis cerneret, consilium fuscepit , Ferdinandum archiducem , Caroli Styriae ducis filium , principem singulari probitate, fapiencia, atque prudentia conspicu. um , ac plurium iam ex Maria Bauara cou. iuge liberorum patrem, cunctis in ditioni. bus Auftriacac domui obnoxiis fuccellorem conftituendi: quapropter vt eum Germaniae principibus magis cognitum redderet, viamque fenfim ad Romanorum regis dignitatem praepararet, femel ac iterum eumdem ad imperii comitia (no loco praelidem ablegauerut. Eadem mente fuit Philippus III. rex Hispaniae, ac id ipfum , vt fieret, pon tam suadebar Rudolpho, quam imperabat. Nlius enim aetatis Habsburgica e domo reges Hispani , quod senioris fratris Caroli V. ad quem iure primogeniturae

omnes Austriacae prouinciae pertinuerant, effent pofteri, multum fibi iuris in Ferdinandi I. heredes, et luc. cellores arrogabant. Illorum confilio, et consensu iunioris lineae primogenici in Germanicis terris fuccedebant, deinceps autem ga

[ocr errors]
[ocr errors]

nitorum archiducum stipendia, et fortuna ab
illorum arbitrio, ac prouidentia pendebant:
citra aulae Madriteni.s (citum, nec foedera
licebat Auftriacis cum quoquam inire, nec.
bella indicere, Et vero, ne quid diflimule.
mus, perpetuus ille Hispanorum in Austria.
cam aulam dominatus, et submilla ab eis im.
peria , quia et a Germanorum, ec ab Hun.
garoruni moribus , ac institutis plerumque
abhorrebant, peffimos nonnumquain habuere
exitus, multumque ad alienandos sublitorum
a principe fuo animos contulere: hoc tamen,
quainquain graue, įugum Hifpanicum patien.
ter ferendum erat Außriacis, ne lumine libi
peceffariis pecuniaruin, et militum subsidiis,
quae liberaliter ex Hispania accipiebant, ipo-
Liarentur. Horum ex cranficu meminiile Q-
portuit, vt mulcarum rerum , quae et tum,
er deinceps ab Auftriacis acta erant , caufas
eo clarius intelligeremus. Poftquam igitur
huic Rudolphi caefaris, ac Madritensis mini-
Iterii de Ferdinando successore creando de.
stinationi, ceteri fratres onines prova volun-
tate allenferant, vnicus obfticic Matbias ar.
chidux, negans fe admilfurum, ve le caefaris
germano, ac legitimo herede superstire, tam
opulenta successio ad patrui filiuin deuolue-
retur: ob quam intercessionem cum et Rue
dolphum, et Hispanos libi infenlos efle non
ignoraret, fortunam quantocyus experiri, ac
fiue consilio, fiue armis certam fibi reddere
conftituit Auftriacis in terris fucceflionem.
Stephanus Illésházi millus sub id tempus ad
paceni componendam a Botskaignis Viepdam

[ocr errors]
[ocr errors]

legatus, poftquatz ec ex aulicis , et ex Ma.
tbia ipfo domesticae discordiae causam cogno.
uit, anxium, Hucruaptemque huius animum,
Hungaria certo certius potiendi fpe comple.
uit , modo Mathias viciffim id in proximis
regni comitiis operam daret, vt iple regni
palatinus eligeretur. His promislis clani v.
trinque factis, Mathias vocatis ad se, Paulo
Traucson, Carolo Liechtenstein, et Sigefrie
do Preiner potentissimis, ac fibi fidiflimis Au.
ftriae dynastis, mevcem suam de aflirmanda
libi, viuente adhuc caesare, in Austriacis
ditionibus fuccellione aperuit: qui non mo-
do suam illi fidem quam libentiffime obli-
garunt , verum etiam eo fubinde rem addu.
xere, vt vniuerfi fere Auftriae ordines in
idem propoficum conlpirauerint, folennique
èhyrographo cruerint, le Mathiae archidu.
ci constanter fideles fore, auxiliaque contra
quosuis eius aduersarios, ne caclure quidem,
fi obniti porro pergeret, excepto, quan cu-
mulaciflime praestituros. Inopinaca haec Au.
ftriacorum pro Mathia archiduce coniuratio,
igvaro prorsus caesare, A. 1607. ad exitum 1607
deducta fuit. Illésházius autem fidem datam
liberaturus, post terminatam Viennenfem pa-
cem, in Hungariam reuersus, primum omni.
um Georgium Thurzo de Bethlehem-falua, qui
in Rudolphi caefäris fide couftans ad id tem-
pus perseuerauerat, ad sua confilia traduxit,
eidemque vegocium dedit, yt interea cis,
et transdanubianae Hungariae magnates, ac-
que nobiles, ad Mathiae archiducis partes
lequendas , ferendaque, fi res ita ferret, pro

« PreviousContinue »