Page images
PDF
EPUB
[ocr errors]

tam iuftitiae adminiftrationem iudicia octaualia ftatis temporibus plena cum autoritate celebrentur. Vi. Quo regnum in tranquillo ftatu conferuetur, cunctis omnino regni or. dinibus, oppidis iten, villis, ac militibus li, herum fit religionis fuae exercitium. VII. Comes palatinus, et ļllyrici banus plena sua, quam leges eis concedunt, autoritate, et iurisdictione fungantur. VIII. Confinibus regni praesidiis de apparatu bellico, et idoneo milite folerter prospiciatur. IX. Ciuitates pon folum liberae, ac regiae, verum etiam montanae suis in priuilegiis, iuribusque conseruentur. X. Sacrosanctum regni Hungarici diadema nullo vnquam praetextu, aut colore e regno efferatur , domique duo. rum coronae cuftodum, communibus fuffra. giis citra religionis, difcrimen lectorum, fidei creditum atleruetur. XI. Limites cum vicinis prouinciis: Polonia, Morauia , Silefia, Austria, Styria, Carinthia , et Carniolia, ex aequo definiantur. XII. Confoederatio Hungarorum cum Transliluanis , Bohemis, ac Morauis, pacificationis Viennenfis tempore inita, falua perfiftat. XIII. Nec pacem cum quoquam fancire, nec bellum mouere, nec exterum militem in Hungariam inducere fas fit, citra ordinum regni consensum. XIV. Arces, eţ dominia: Pernstein, Kobelsa dorf, Gins, Forchtenstein, Eisenstadt , et Hornstein (c) longa iam annorun serie Au

(a) Hungaris: Borostyánkö, Kabold, Köszeg, Fraknó,

Kisimárton, Szervko.

ftriaco aerario, et iurisdictioni obnoxiae , aut absque litro omni, aut perfoluta inseriprionis summa, Hungarico iuri poftliminio reftituantur. XV. Caftruin Lüblyo cum XIII. oppidis Scepufienfibus, deposito pignoris pretio, e Polonorum nianibus vindicentur. XVI. Milites Haidones, Haidonicalium oppidorum incolae, per Botskaium instituti , ac per Mathiam certis immunitatibus donati, porro etiam eisdem fruantur: XVII. Denique Ferdinandus, Mathia rege in viuis agente, solo regis titulo contentus, ab omni regni adminiftratione abstineat, nec quidquam citra expreffam illius voluntatem conftituat (a). Hae fuere conditiones, queis Ferdinandus tum alsentiri coactus fuit: equidem vt alias praeteream, profecto tertiodecimo loco pofita et regis, et regni securitati noxia fuit; cum enim regi nullum exterum statarium militem in regno tenere liceret , quid mirum est, a Gabriele Betblenio , eidemque adhaerenti. bus Hungaris vniuerfam propemodum Hungariam paucarum hebdomadarum spatio occupatam, ac à Ferdinandi regis dominatu fuifse abstractam,

[ocr errors]

(9) Diploma hoc insertum est Ferdinan li II. decreti

A. 1622. art. II. in codice juris patrii.

S. V.

Mathias turbas domesticas morte praeuertit.

Sic tum Ferdinandus II. coronam Hungariae, multas fibi olim curas, et labores daturam, confecutus fuit, ac provide fane euenerat, vt is viuo adhuc Matbia in ompium Auftriacarum prouinciarum fuccellione stabiliretur, breui enim poít tempore, atrox tempeftas non illi toluminodo, verum toti vna augustae domui Auftriacae interitum minitans apud Bohemos cogi coepit. Nam cum eius gentis acatholicis, de libero religionum a Catholicis facris a. lienarum exercitio, nullam coronationis fuae tempore cautionem dediller Ferdinandus, atque ea in re concedenda decellore fuo Diatbia multo fore ditficiliorem inultis collegilsent indiciis, eo ipfo tempore, quo in Hun. garia fumma totius gentis confenfione inau. gurabatur, ad eumdem a solio Bohemico prohibendum, feditionem conciuere, quae nec Mathiae regis mandatis amplius coerceri, nec armis opprimi poterat: quin imo exul. ceratis paulo vehementius animis, eo lubinde proceffere Bohemi, vt Friderico palatino comiti, acatholico principi coronani, regnum

que Bohemiae clam obtulerint, qui poftquam coniuratis aflensum praebuit, prefla diu leditio in apertum erupic incendium, verum hoc minime amplius (pectare licuit Muthiae, ve qui die XX. Martii A. 1619, Viennae diem 1619 suum obiit, primusque ex Auftriacis fibi, apud PP. Capucciuos ibidem sepulturae locuni

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

elegit. Praefuit Hungariae annos X. menses
IV.quam qua supremus belli administrandi im.
perator,multis annis inuicta fortitudine,et con-
stantia aduersus nominis Chriftiani hoftes de.
fendit , confiliis autem fuis Rudolphi fratris
vice, vt gubernator fat longo tempore pro-
uide, fapienterque moderatus fuit. Atque
hac opportunitate, penitius perspecta gentis
Hungaricae indole , ac moribus, difficilli-
mein populos regendi artem ylu ipso condi.
dicit. * Inligni prudentiae, ac arduis in re-
bus quam promptiffime expediendis dexteri-
tati coniunctuin erat in Matbia fincerum quod
dam in commodu publica , et reipublicae Huu-
garicae, vltra modum discordiis laborantis,
tranquillitatem procurandam ftudium, vnde
factum, vt communis boni caufa, ab aulae
Hitpanicae placitis , et deceflorum fuorum in
guberoando moribus fibi nonnumquam rece-
dendum putauerit. lllius prouidentiae debe-
mus tempeftiue exstinctam feceffionem Bots-
kaianam : qua occasione etli nonnulla lummae
maieftatis iura restringi, diminuiue fiuerit,
id

obtinuit vt augufta do
mus in Hungariae, qua pene iam exuta erat,
poffeflione irerum constabiliretur. Neque
praeclaris Mathiae laudibus id officere debet,
quod Rudolpbum caesarem, germanum suum,
ad cedendam fibi in ditionibus Austriacis suc-
cellioneni, armorum potius oftentatione, quam
vi adegerit: quis enim id illi iure vitio ver.
tat, cum hereditarium ius, quod ipfa pascen.
di conditione censecutus erat, aduersus mini.
Iterii Madritenfis, in aulam Viennensem

pro

tamen

[ocr errors]

libidine dominantis, conflia, et machinatio. nes, tueri, vindicareque voluit. Illud hic ex transitu notandum, Hungaros Matbia im. perante irreparabilem iacturam paffos fuisse, in clariffimo, doctissimoque viro Nicolas lstyávti palatini locumtenente , qui , cum A. 1608. apoplectico ictu Posonii perictus 1608 fuillet, ab omni reipublicae administracione eapropter absolut us , priuatam deinceps egit vitam ad annum vsque 1615. Viri, fago non 1615 minus , quam toga incliti memoriam apud exteros aeque, ac domesticos hodiedum tuetur, ac porro etiam tuebitur historia Hun. gariae, quam Petri Pazmani poftea cardinalis, et archiepiscopi Strigonienfis hortatu diligence calanio confcripferat, eidemque poftea legauerat (a).

S. VI.

Rerum sacrarum fub Mat bia vicissitudo. Matbiae II. regis noinen celebre imprimis reddidit pacificatio Viennensis, cui tamquam bali deinceps omnis rei Hungaricae guberratio inniti coepit, tum vero illud quam maxime, quod primus omnium Christianam alienorum & Catholica religione facrorum tan

(a) Vide Cl. Pray praefationem ad Annalium reg.

Hunig, partem V.

« PreviousContinue »