Page images
PDF
EPUB
[ocr errors]

1608 lerantiam publica comitiorum A. 1608. con

ftitutione in Hungariam incroduxerit. - ta res, vt noua, ac ab , vlitatis ad eum diem apud Hungaros moribus aliena, grauiflimas cum Catholicis omnibus, tum vero fpeciatim praelatis, Hungariae curas faceflivit ut quod verebancur, ne per eam indulgentiam relie gioni Catholicae fatis fuperque tum afflictae, vulius paulo grauius inferretur, quam vc vla la deinceps aetate, ac industria poflit consaDari. Quapropter etfi fpectatis eorum tem. porum, ac rerum rationibus, liberum reli gionum exercitium minime ian acatholicis negari polle plerique aguofcerent, illud. ca. men Franciscus cardinalis Forgács Scrigonien. Gs archiepiscopus, ceterique antiftites porre. cto Matbiue regi libello fupplice efficere ni. tebantur, ne ea conceflio generalium regni comiriorum decreto infereretur (a). At enim id loci iam tum res erant , vt Matbias falua regni recens ad quietem reuocati tranquillitate , huic praelatorun interceffioni mo rem gerere etfi vellet, amplius pon poflet, Quamquam tolerantia haec haud tantum, quantum a quibusdam tunc timebatur, Cacholicae poftea obfuit religioni,, quae potius, coelesti spouso ecclefiae suae opem ferente, caput ex eo tempore altius attollere, maximisque deinceps medios inter turbines,

(a) Libellus hic praelatorum Hung. legi poteft apud

Cl. Péierfi conciliorum Hungariae Tom. II. pag.
192.

[ocr errors]
[ocr errors]

pc tempeftates crescere, propagarique coepit. incrementis. Multum imprimis humana in ter media huc contulie illud, quod Mathias rex pro sincero suo in Cacholica facra itu. dio, fingulari in praelatorum electione vlius circumspeccione non alios , quam viros do, ctrina, morum probitate, zelo, ac prudentia conspicuos vacantibus per Hungariam ecclefiis praefecerit antiftites, qua in re egregie illum poftea fui in regno succeffores Auîtriaci principes imitati sunt, vt eius aetatis praelatorum gefta pofterorum memoriae confignata fatis luperque teftantur. Praeterea grauis illa procella, quae in Catholicae religionis diminutionem per Botskajanos concitata erat, paulo vehementiorem in ecclefiaftico ordine ardorem fuccendit, vt omni iam mora abrupta curas, viresque suas intenderit ad omnia illa adminicula, quae ad eum diem apud Catholicos defiderabantur, quancocyus procuranda, Cum enim priscae religionis in Hungaria ruinam gemino fere ex capite acceleratam fuille in comperto ellet: primum quidem, e facerdotum, parochorumque. penuria , tum vero ex eorum etiam, qui fuppetebant , deplorando vira cutis, ac fcientiae defectu: (a) ante omnia ad deprauatos cleri mores efficacibus remediis corrigendos, augendumque idoneorum facerdotum numerum fumma follicitudine libi incumbendum putauerunt. Saluberrimae huic

(a) Ibidemn pag. 204:

.

10

211 IU

NI

1611 intentioni mox A. 1611. in fynodo prouin

ciali Tyrnauiae celebrata initium fieri coe-
pit. Hic etenim maximo, quo tum licuit,
numero congregati ex omni Hungaria anti-
ftites, profcriptis per feueriflimas fancciones,
quae facrum ordinem tunc foedabant, vitiis,
reuocata ad legum diuinarum, humanarum-
que rigorem disciplina ecclefiaftica, decre.
uere primo, nullis we lumtibus, nullis labo-
ribus parcant episcopi in erudienda iuden.
tute, quae ad facros ordines destinetur , de-
inde vero, vt in facrorum ordinum collatio-
ne summa diligencia obseruecur decretum
concilii Tridentini, vequis videlicet ad eos-
dem promoueatur ,

nisi genus, intitutio
doctrina, miores, ac fides ipfius diligenter
prius examinetur, et exploretur. Porro cum
nulla ad eum diem ftabilia ellent in Hunga-
ria seminaria , 'in quibus iunior clerus eo,
qui laboranti tum ecclesiae Hungaricae ne.
cellarius erat, numero inftitueretur, fed ne.
que

ob dominantes in potiori regni parte Turcas, bellaque intestina, direptis, dimi. nutisué redditibus ecclefiafticis , tantae prae. latis Hungariae vires adeffent, quantas pau. lo amplioris seminarii generalis erectio, at. que doratio expofcebat, primum omnium Paulzem V. pontificem maximum interpellauere orantes, vt is pro paterno suo in ecclebam Hun. garicam zelo, Pragae, Olomucii, Graecii, ac Viennae suos inter pro Germania alumnos, pro Hungaria quoque duodecim clericos luna tibus apoftolicis educandos susciperet, id quod et a Paulo V. P. et ab illius in sede

1

Romana fuccefforibus longa annorum serie, quamdiu necellitas Hungariae expofcebat, quam cumulatissime praesticum elle coinpertum habemus : illud praeterea ab eodem pontifice tum flagitatin fuit, vt in collegio Romano, quod S. Ignatius Loyola societatis Iesu conditor pro Germanis dudum iain erexerat, tot clericis Hungaris locus dare. tur, quot alendis S. Stepbani I. regis fun. datio eodem translata sufficeret (a). His subfidiis a fummo Catholicorum facrorum anti. ftite impetratis, episcopi Hungariae faluberrimo concilii Tridentini decreto morem gefturi ad generale totius regni clericorum seminarium , securo quodam, ac a belli strepitu remoto in loco fundandum applicuere animum. Sed votis his moram iniecic acrox illud, quod poft Matbiae caesaris obitum, sub Ferdinandi II. regis initia, eruperat in.cendium, poftquam autem cum Gabriele Bechlen de Ictar Transfiluaniae principe pax conclufa opracam patriae quietem reftituit, Petro Pazmano S. R. E. cardinale archiepiscopo Strigoniensi autore, curae eaedem A. 1628. 1628 in fynodo Tyrnauiae celebraca sunt refum. tae, atque deinceps in fubfequentibus fynodis magno studio concinuatae (b). Inprimis itaque vt hoc institutum eo celerius perfice

C) Ibidem pag. 217.
U Quid circa cleri iunioris seminaria jis reinporibus
Lancitum fuerit, disce ex fynodis Pazmanianis Apad
CI, Péterfi concil. Hung. Tom. II. pag, 223.

[ocr errors][ocr errors]

.

recur, antiftites, praepofiti, et abbates ad penfum quoddam vita comite de suo quotannis numerandum, a morte autem ad dimi. diam mobilium bonorum fuorum partem feininario relinquendam beneuole femet obftrin. xere: canonici quoque, et ceteri beneficiari

putauere, dum non modo iu viuis aliquid de fructibus suis feminario cedere, veruin etiam quidpiam fubftantiae suae eumdem ist finem legari voluere, ea tamen lege, ne ouus id ad fucceffores tranfiret , aut perpetuum euaderet, non diutius, quam neceffitas poftularet, duraturum. Cum itaque gratuita haec fubfidia variis in dioecefibus per yniuerfum regoum colligenda ellent, diner. fis e capitulis delecti viri conftituci funt, qui eorumdem percipiendorum , ac subinde fenuinario generali relignandorum curam gerérent. Atque haec fuere tam scholarum , quam iunioris cleri seminariorum prima apud nos initia, quae fubinde principum fauore, praelatorum autem , ac vniuerfi corporis ecclefiattici caritate, ac munificentia ita propagata sunt , nulla vt iam eller dioecesis quae proprio iunioris cleri contubernio fcholisue careret. Porro cum facrae huius iuuentutis , tam in virtute , quam in fcientiis institucio ecclesiasticis legibus acconimodata ellet , reftaurata poftliminio disciplina ecclefiaftica, profligata a facro ordine ruditate, aucto facerdotuin, et curiopum numero, id effectüm denique, vt mulcis animarum millibus, indefella horum opera ad priftinum

[ocr errors][ocr errors]
« PreviousContinue »