Page images
PDF
EPUB
[ocr errors]

paruit, ac magnates etiam multi Ferdinando fideles consulto ab eo conuentu abftinuere: hos inter omnium maxime defiderabatur Ni. colaus Eszterházi de Galantha comes Beregienfis, et curiae regiae magister , quem non palatinus folum, verum ipse quoque Bethlemius humaniffimis literis eo euocabant: ve. rum is, vt erat infracto , conftantique animo-vir, negauit fe idmodi comitiis , - quae infcio', inuicóque legitimo rege coacta fuiffent , citra perfidiae notam poffe interelles Atque haec et multorum magnatum', et totius status ecclesiastici abfentia in caufa fuit, vt conuentus Polonienfis nulla re conclusa folueretur. Verum caefar non immerito pertimefcens, 'ne Betblenii factio paulo altiores in dies ageret « radices, mipfe vero alienatis iam ab "augufta domo fua plurimis., fenfim totius "Hougariae dominatu exueretur, aliquid de fummo iure cedendum, malumque lenitate potius, et indulgentia fopiendum, quam feueritate exafperandum putauit. Itaque millo-ad-Betblenium oratore , nouem menfium inducias poftulauit , earumque opportunitate poteftatem fecit Forgatsio pala.

tino, generalia regni comitia celebrandis lie
beraliter inluper conceflic, vc ibidein regi-
minis Hungarici ratio, licubi a prisco vsu re-
ceffiffet, ad patriarum legum , ac iurium prae-
scríptum reformaretur ; libertates, et praga
rogatiuae gentis feu per se, leu
fores suos violatae priftino vigori suo resti.
tuerentur į acatholicorum querimoniis,. et
poftulatis ad mentem pacis Viennensis ex ae-

per decer.

[ocr errors]
[ocr errors]

quo satisfieret; communibus denique omnium yoris ea decreta, legesque conderentur quibus stabilis demum Hungariae pax reddi, conferuarique pollit: ne autem factiofi minus üncera voluntate., et scenice solum fe. cum agi pucarent , fide regia pollicitus fuic caesar,. fe ea, quae in comitiis rite conclufa fuerint, non modo rata habiturum, verum etiam Cancte deinceps obferuatusum. Inopinata ea caefaris indulgentia non medio. eriter difplicuit illis, qui exautorato Ferdinando Betblenium ad folium Hungaricum e. uehere firmiter iam apud fe conftituerant atque ideo omnem pacis, ec concordiae cractationem per quamFerdinando ré gnum reftitueretur, fubterfugiendam voluere. Betblenius tamen et inducias certis le gibus admisit, et in comitiorum, vt caesar optabat, celebrationem haud grauate consenfit. Atque hoc tempore Ferdinandus, ve fecundis vbique fucceffibus tumidum hostem aliquantum delipiret , Bethlenium volentem, petentemque principis. Hungariae titulis auxit. Haec ab armis ceffatio nemini magis -neceffaria, ac vtilis fuit, quam caefari, qui refpirandi fpatium nactus, tempus illud corTogandis vnde vnde pecuniariis fubfidiis, nouis

que militum supplementis summa diligentia confcribendis impendit, quam in rem eo intenfiore cura , et solicitudine iucubuit, quo

certius praeuidebat fore, vt ea coinitia ob -contraria partiun. Itudia re infecta abrum. pantur : fed neque callido Betblenii animo quidquam fidendum erat, vt qui durantibus

[ocr errors]

induciis, millo Pragain oratore Emerico Thürzo priftinum cum Bohemis, et Friderico palatino foedus nouis pactionibus innouauit. Interea generalis conuentus praeside Forgá. tsio palatino exeunte vere A. 1620, haberi 1620 coepit Neofolii , quo suos quoque legatos misic caesar ex Germanis Georgium L. B. Teüffel, Wilhelmum Laminger, comitem Cobaltum ; ex Hungaris auten: Paulum Dauid epifcopum Tinnipiensem , Moysen Tziráki , et Laurentium Ferentzfi. Verum neque hic optimae bonorum omnium exfpectationi eventus respondit : eoufque iam anarchiae cupiditas facrioforum aniinos in transuersum egerat, vt grauissimae inftar iniuriae acceperint, quod caesar în fuis ad comitia literis, Hungaros fubditorum, vasallorumque nomine compellauerit : exinde clamoribus, contentionibus, et iůrgiis tempus extrahi coepit, tamque enormia fuere Betblenianorum postulata , vt eis Ferdinandus, falua sua regis Hungariae maiestate, regnique securitate , nullatenus poffet afsentiri, quapropter oratores caesarei, desperata concordia, e comitiis dir. cessere. Atque tum primum procella diu iam coacta in apertum erupit. Procula ibi. dem decreta horret calamus referre. Stabi. litum quidem ex aequo fuit : Catholicis non minus

į quam Augustanae , et Helueticae confeffioni addictis suarum religionum exercitium', datique funt fingulis religionibus fui protectores, qui illarum iuribus, indemni. tatiue prospicerent, verum vna fancituma factiofis, vt praeter Strigonienfem archiepi.

[ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors]

scopum, tres folummodo pro Hungaria Ca.
tholici conftituerentur episcopi ; videlicet
Agrienfis, Taurinensis, et Nitriensis, hi ail-
tem non plus, quam bis mille auri Aorenos
annui redditus loco acciperent : Petro Paz,
mano Strigoniensi archiepiscopo, regnique
primati perpetuum exilium diccacum propter.
ea, quod, vc Betbleniani jactabant, malus
effet patriae ciuis, id eft, quod ipduci non
potuerit, vt, deserto legitimo rege fuo, con,
juratis le fociaret; confimili de causa pari
poena mulêtati sunt Thomas Balásfi Bollnen,
fis episcopus, Nicolaus Eszterházi de Galail-
tha, et Georgius Drugeth de Homonna Pa.
tres societatis pariter, qui foli tum Catholi.
cas fcholas moderabantur, ac in Hungaris ad
pristina facra reuocandis, qua concionibus,
qua scriptis, egregiani nauabant operam, fo-
lum vertere iufli sunr: ex aduerlo acatholi,
corum facrorum miniftri ad ea loca omnia
yode aliquando per caesareos militiae prae-
fectos quacumque ex caufa eliminati erant,
reuerterentur. "Gens Hungara in plenam ve-
terum libertatum, praerogatiuarum, et con,
suetudiņum poffeffionem ex alle restitueretur,
neque aliis, quam antiquis fuis legibus, et
moribus gubernaretur : demum pro comicio-
rum corovide, Gabriel de Bechlen hactenus
Transfiluaniae et Hungariae princeps , vnani.
mi factioforum voce, ob praeclara fua in
Hungariam, quam ferro, et igne quastaue,
rat, merita, rex Hungariae acclamatus eft,
atque ex eo die ip figillis, titulis, ac nu,
mismatibus, clecti regis appellatione vti çoc

[ocr errors]

pit. Quamuis autem facrum regni diadema in poteftate habuit, minime tamen se coronari paffus fuit, atque amicis vehementer id vrgentibus illud responfi loco dare folebat: veteri lege, et longo plurium seculorum v. su apud Hungaros receptum , ftabilicumque effe, ne regis Hungariae joaugurationem ab alio, quam Scrigoniensi archiepiscopo, peragi liceret: quo officio , vt Petrus Pazmanus id temporis Strigoniensis metropolita defun. geretur, Betblerius nullo pacto sperare pot.

Sic ifte tum veterum morum , et con, suetudinum obseruantem se elle Hungaris de. monftrare fatagebats

erat.

[ocr errors][merged small]

Laetior fartuna Ferdinandi Bethlenium ad

pacem ineundam flectit. Haec, aliaque fane quam funesta, patienter aliquamdiu toleranda eranc Ferdinando II, çaelari, donec opportuna pecuniae fublidia ? Belgio, et Hispania aduenirept, foederatique prinçipes validis cum copiis ad openi illi ferendain confluerent, Domi quoque in, terea et belli neruus, et milites vbique magna cura, et 'celeritate colligebantur : Hun. gari demum magnates, et nobiles, qui- legi. timi principis fui partes sectabantur, praeterquain quod viitim ipfi ad arma conuola

« PreviousContinue »