Page images
PDF
EPUB
[ocr errors]

et immanitate quam plurimi vltra modum offenfi fuiffent, adeo exiguo numero Budam conuenere, vt nulla effet comitiorum species, quapropter nil ibidem de republica agi potuit, nisi quod Ioannes rex insignem ad. uerfum fe fidei loannis Bánfi de Alsólindua conftantiam remuneraturus, eumdem regni Hungariae palatinum constituerit(a). Ex hac ipfa comitiorum infrequentia clare perfpicere poterat Ioannes , non ita profligatas ad. huc effe res Ferdinandi, vt nil amplius inde timendum haberet. Ac reuera Ferdinan. dus er fuapte, et Hungarorum fibi fauentium precibus exoratus, vbi primum Soliman. num ex Hungaria disceffiffe comperit, copiofa tam in Germania, quam in Bohemia mili

tum supplementa confcripfic, quibus aemu1330 lum folio deiiceret. Anno insequente 1530.

sed fero admodum, mense Nouembri, quod nullae iam tum a Solimanno suppetiae fperari poterant, per Vilbelmum Rogendorfium Io. annem Budae obfedit , verum quia praesidiariorum virtute non vna vice a moenibus profligatus erat, et cum frigidioris iam coeli intemperies, tum plura alia incommoda prilitem impatientem reddiderant, Rogendorfius inaufpicatam obsidionem foluere coactus fuit: exinde in conficiendis induciis, paceque tentanda annus prope abiit. At Solimannus eam

clientis fui Budae oppugnationem adeo graui. 1532 ter tulit , vt A. 1532. numeroso cum exer.

(a) Wolffgangus Bethles pag. 58.

. 23 citu in Hungariam appulsus, Viennam iterum oppugnare constituerit, verum Ibraimus Ve. zirius, quem Carolus V. caesar multo auro corruperat, ita et itineris rationem, et Soli. manni animum moderari nouerat, vt is Como roli V. qui Viennam propediem aduenturus ovociabatur, fortunam veritus, ab Austria invadenda penitus abstinuerit; rursum tamen innumera crudelitatis suae vestigia in Hungaria reliquit, praeterquam enim , quod in clientis fui Ioannis regno , quacumque iter ha. buit, oppida, et pagos omnes ferro et igne deleuerit, immenfam iterum Chriftianoruny vtriusque fexus multitudinem fecum in feruitutem abduxit. Praeter hanc Turcarum barbariem, a suismet etiam ciuibus Hungaria grauiffimas, iis duorum aemulorüm de regno litigantium temporibus, perpeci debuit calamitates: nemo tum, cuicumque demum parti adhaereret, vitae, rerumque fuarum fe. curus vixit: civitates, oppida, et pagi iam vni, iam alteri, iam vtrique tributa pendere adacti, ad extremam redigebantur inopi. am: dynastae, ac nobiles, quo se a vi, et direptione tạtos praeftarent', illius, cuius ligna, militemque conspexerant , partium le esse profitebantur: fi quando Ferdinandus ad remunerandanı clientum fuorum fidem nonmollis bona contulit, Ioannes armata manu obiecta , eos ab adeunda poffeffione prohibu. it , nifi ad suas partes tranfirent, quod cum Ferdinandres vicillim cum aemuli fui donatariis ageret, id demum euenit, vt plerique, quo ab vtroque rege" donationis literas ima

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]

petrarent, eadem verborum formula vtrique fidelitatis facramentum nuncupauerint. Malo huic fane quam deplorando , accessit execranda multoruin perfidia, qui iam hunc, jam illum regem fe fe fequi fimulantes, priuatos dominos , ecclesias, ac ipfam adeo facram coronam bonis, ac poffeffionibus impu. ne fpoliabant. Et vero omnium miserrima fuit Tacri ecclefiarum peculii conditio: cum enim Ferdinandus id a Clemente VII. Pont. impetrallet, ne vlli, quem Zápolya nomipallet , antistiti confirmationem impertiretur, ex aduerso autem. Zápolya nominatos per Ferdinandum a sedibus fuis excluderet, eccles fiarum his de caufis per plures annos proprio pastore suo viduatarum bona profani homines in suam redegere ditionem : fic Ioannes Sze. retsen inuafit episcopatum Quinqueecclefiensem, Nitrienfem Valentinus Török ab Enning: laurinensem cum Sabarienfi praepositura Paulus Bakits : Tsanadiensem Caspar Berufits: Transfiluaniensem Franciscus Bodo : Varadi. pensem Emericus Tzibak, quos fubinde aemuli reges ne a partibus fuis alienarent, in bonoruiñ inique raptorum poffeffione minime ausi sunt turbare. Sub haec eadem tempora , noua de religione doctrina per illapsos e vi. cinis regnis magistros in Hungaria, et Transfiluania disseminari coepit : atque fic intre ducta fenfim de cultus diuini ritu , de moribus, ac fidei dogmatibus opinionum varietate, dudum iam partium Audiis, domesticis. gue difcordiis laborantes Hungari etiam religione, cuius maximum eft ad animorum

14

MIC

[ocr errors]

vnionem niomentum, ab inuicem diflidere
coeperunt, vnde ad mutua odia , ac caedes
iplas fubinde gradus factus fuit (á).

$. VIII.

[ocr errors]

Publica patriae mala Ioannem ad pacem cum

Ferdinando Sanciendam adigunt. Funestam hanc, totique Christianitati noxiam totius regni defolationem, et non com. munia folum Hungariae, verum et priuata fua damna cum reges ipfi fuismet intuerentur oculis, vererenturque, ne Turcae, mutata repente scena, Hungariain fub iugum mitterent, clare iam concordiae inter fe componendae neceffitatem perfpiciebant : Ioan. nes certe non vna vice partim Ferdinandum, partim Carolum V. caesarem de pace interpellauit , modo ea faluo suo regis honore pollet confici: Ferdinandus quoque tempori cedendum putans, a priori conditionum rigore aliquid remittere, Ioannique partem Hungariae cum regio titulo indulgere conftituerat : verum Stephanus Bathorius palatinus priuatum odium, et vindictae ftudium com.

(a) Lege de funestis ejus aetatis vicissitudinibus Ioni.

am, Ioannein Zerınegh, Vrfinom Velium, Ituan-
fum, et Analecta Scepufii faeri, ac profani To-
ino II. fpeciatim ibidem Annales contactos Con.
rali Sperrogel.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

munibus patriae vtilitatibus anteferens, ne.
que vt oportebat futura prospiciens, acerri.
me aequo huic confilio obftitit , extrema
prius experiri, quam vel inanem regis ap-
pellationem aduersario suo concedere certus :
ac reuera ea fuit palatini apud Ferdinandum
autoritas, vt hic, quoad ille vixit, nullam
honeftae alicuius concordiae fpem, eodem
inuito, Ioanni polliceri auderet : verum

poftquam homo arrogantia , et odio tumens 1535 A. 1535. viuere defiit , proniora mox ad ра

cem omuia expertus fuit Ioannes, vt qui du.
dum iam Turcarum focietatem, atque pro-
tectionein cum tapca, Hungariae calamitate
coniunctam tacite oderat, nullam tamen (plen.

didis illis compedibus semet expediendi raz 1532 tionem inueniebat. Iam A, 1532. cụm Solis

maiinus alteram in Auftriam expeditionem ,
quamquam, vt diximus, fine fructu, fufcepe.
rat, acre illi calcar fubditum fuit, vt toto
ftudio Austriacae domus amicitiam expete-
ret: quod iam tum Solimanni erga, se bene-
volentiam vehementer refrixiffe, ac aliquid
finiftri illum animo voluere non obscuris in-
diciis collegerat. luuat et huius, et grauio-
ris adhuc, quae paulo poft confecuta fuit,
Solimanni a Ioanne alienationis causas summa,
ua licebit, breuitate explicare. Ludouicus
Grittus Turcarkan in aula Budensi minifter
seu priuata ductus ambitione , seu, quod id
in arcanis Solimaini mandatis habebat, Io-
annem interpellauit', vt, fi rebus suis quam
optime prospectum, Solimanni autem beneuo.
lentiam

perpetuam esse vellet, se Hungariae

[ocr errors]
« PreviousContinue »