Page images
PDF
EPUB

torum , deftinationibus suis aduersantium, nupierum diminueret, id abi euincendum putauit, vt non aliis antiftitibus, quam qui in Hungaria proprio capitulo, residentiaque in, structi erant, ad confilia, aut generales regni conuentus aditus pateret, quod fi impetraffet , non folum iam omnes illi episcopi , quos titulares dicimus, verum etiam complures ex dioecesanis, puca : Colocensis Batli, enfi vnitus, Wesprimienfis, Varadinensis, Vacienfis, Quinqueecclefienfis , et Sirmiendis , sessionis, et suffragii iure fpoliati fuis. sent; hi enim dioecefibus fuis per Turcas OGcupatis, residentia, capituloque suo destituti erant, ac alio aliquo beneficio ecclesiastico ex regum gratia prouideri folebant, vnde vi. vendi media acciperent.

Verum Matbias rex, cui arcana Botskaii copllia optime perfpecta erant , itą negotium hoc moderari nouerat, vt nil ea de re publi. ca regni conftitutione innouari pallus fuerit. Botskaii vestigia iisdem ex caugs prel,

fit Betblenius, idque in conuentu suo Neo. 7620 folienfi A. 1620. perferri procurauit, vợ

Colocenfi metropoli', ceterisque dioecelibus omnibus fublatis, fola Strigoniensis se: des cum Agrienli, laurinenfi, et Nitrienli in Hungaria remaneret (a). "At ex rursum fuit , iniquiflimo licet rebus suis tempore, Ferdinandi caesaris in veteribus ordinis eçcle

(9) Hace legi poffunt apud C!. Kami Histor. Hung:

lib. III. pag. 18o.

fiaftici juribus, praerogatiuisque cuendis conftantia , vt postulacum hoc aperte reiecerit, ac neque tum, cum Nicolsburgi de pace agebatur, illi allenium praebuerit. Lis ca. dem anno 1635. in comitiis Sopronienfibus 1635 fufcitata recruduerat, áb iis potissimum luften. tata,

qui episcopatuum Hungariae bona partim Turcarum fauore, partiin Transfiluaniae principum, cum Hungariam hoftiliter inua. serant, gratia, partim propria autoritate per vim diripuerant: verebanturque non immerito, ne meliore fortuna Auftriacis prinçi. pibus aspirante , eiectis aliquando Turcis ipfi quoque rebus male partis decedere co. gerentur; sed neque tum caufam ordinis ec, clefiaftici deftituit caefar, summique per Hungariam ecclefiarum patroni partes egregie expleuit (a). Sub haec ipfa tempora , dum de diminuendo praelatorum numero disceptationes feruebant, Petrus cardinalis Pazmanus, vt oftenderer ecclefiam Hungaricam non nu. mero, fed inopia paftorum laborare , ele gante fçripto caefari autor fuit, vt in fua Scrigonienfi archidioecefi quatuor episcopa. tus erigeret, Neogradienfein, Scepufien em, Rafuauiensem, et Thurotziensem, quo fio muk tiplicatis paftoribus eo facilius ex propinqua ouium saluti inuigilari , efficaciusque prospici poffit, quibus ne propria antiftitibus onera lyfferendi, vitamque pro dignitate traducen

[ocr errors][merged small]

MARIA

di media deessent , pro excelso, liberalique, quo in ecclesiae commoda, animarumque faluten ferebacur, Audio ipse de lui archi. episcopatus prouentibus partem resecandam , eumque in finem deputandam obtulit (a). Pium hoc, fanctumque cardinalis Pazmani consilium, quod fub Ferdinando II. adhaese. rat , noftra demum aetate executioni dedit AVGVSTA

THERESIA, nifi quod Thurorzio, et Neogradio Neofolium fubftituerit. lllud quoque tamquam ad affictae illis temporibus ecclesiae Hungaricae salutein apprime neceffarium apud caefarem yrgebat cardinalis. Pazmanus, ve iş sua autoritate interposita id apud fedem apoftolicaur elliceret, ne nominati per regem epi. scopi Hungariae, tam longo tempore, vt ad eum diem fieri folebat, suam koma confirmationem, consecrationemque praestolari cogerentur. ' Immutata enim oecumenici conciHi Tridentini iudicjo vetere circa praelato. rum creationem, confirinationemque disci. plina, sellione XXIV, cap. I. de reformatione fancitum erat, vc faluo eorum, quibus jd competit, praelatos eligendi, promouendique iure, de fide, inoribus, et doctrina electi examen, aut inquisitio, certa forma perageretur, folenneque instrumentum de eadem confectum, Romam deinceps ad, pontificem maximum fubmitteretur: vt ipse ple

(a) Apud Péterfi conciliorum Hung, parte II. page

na totius negotii , ac personarum, ad munus episcopale promouendarum notitia babita, pro gregis dominici commodo de illis, si idonei per examén, feu per inquisitionem factam reperti fuerint, ecclesiis poffit vtilius prouidere. Non minoris census fuit alterum , quo cleri Hunt garici teftandi libertati consuluit Ferdinandus II. cuius haec fuit occasio. Dudum iam im, mortalis memoriae Ferdinandus I. imperator, diploma ediderat, quo ecclefiafticis omnibus de rebus frugalitate, parfimoniaque fua com: paratis liberam concellerat disponendi facultatem: verum iniquitate temporum, et regio. rum quaeftorum auaritia non raro euenerat, vt demortuorum ecclesiasticorum facultates, legitimo licet teftamento prouifae, in aerari, um regium inferrentur : cuius rei exemplum ante omnium ora, oculosque, Polonii A, 1624. renouatum fuit; cum enim Tbomas 1624 Balásfi Bollnensis episcopus , et collegiatae ecclesiae Pofonienfis praepositus diem suum obiiflet, adeo eius fubftantiam omnem auare quaeftor regius diripi curauit, vt cum ni. hil humando decenter cadaueri reliçtum esset, illud triduo integro ipsepultum jacuerit (a). Indigne eam agendi rationem tulere maguates non minus, atque praelati Pofonii cum agentes, grauiterque de ea caesari sunt conquesti. Commodum generalia regoi comitia in annum insequentem 1625. Sopronium in- 1625

(a) Kazi Hiftor. Hung. lib. III. pag. 219.

[ocr errors]
[ocr errors]

dicta fuere ; quorum opportunitate com quaeftoris regii rapacitas propalam graui. bus verbis exaggerata fuillet , Ferdinandus illegitimis idmodi rapinis aerarium suum locupletari noleus , durante adhuc generali re. gni conuentu; folenne diploma edidit, quo Gimul priftinam libere teftandi facultatem ec. clefiaftico ordini confirmauit, fimul autem decedentium ab intestato ecclefiafticorum fa. cultates diuidendi modum, et rationem ac currte descripsit. Decreuit quippe, vt ante omnia funus decenti pompa perageretur , atque tum aliquid pro piacularibus miffae fa. crificiis, atque eleemofynis erogaretur: li. bri omnes per demortuum episcopum relicri capitulo cederent, ve inde bibliotheca, praecipuum promouendae literaturae adiumentum, erigeretur, eiusdem dioeceleos cleri vfibus deferuitura. Quodfi quid praeterea lubftautiae supereller, conflata iude pecunia partim in junioris cleri seminarium, partim in ege. xorum parochorum subsidium conuerteretur, ac denium aliquid ad finitima Turcis fortali. tia communienda deputaretur, Diploma hoc

aeterna ad pofteros memoria diguum die XI. 1625 Decembris A. 1625. editum, lignatumque (a),

vix dictu eft, quantum vniuerfo ecclefiafti co ordini laetitiae attulerit, certe plurimis deinceps ftimulo fuit, vt pia frugalitate ali. quid per vitam omnem facultatum colligere fatagerent, quas, etsi forte ab intestato dece

() Ibidem pag. 249.

« PreviousContinue »