Page images
PDF
EPUB

templa, praesertim quae Catholici aliquando iuris fuille compertum erat , fibi vindicaue. rint, vt adeo paucorum annorum fpatio ter ceptena templa hac ratione occupata finca His aliisque similibus vltra modum commoti protestantes, communi nomine libellos lupa plices ad caesarem trạnismisere, at nullo luce cellu, quod is diuturni belli Germanici mg: le preslus, vix otium reperiret , rebus Hungaricis intendendi , acque idcirco a comitiis etiam pro more, institutoque veteri habendis abstinere cogeretur. Sic cum querimoniis fuis medelam a caefare differri paulo de cerbius ferrent, 'morae impatientes Georgia Rákotzii senioris, Transiluaniae principis , opem, patrociniumque implorarunt ; nihil homini, dudum iam eam turbarum opportiinitatem ambienti, bac proteftancium legatione gratius euenire poterat. Cuin enit legibus prouincialibus vetaretur, ne quidquam bonorum in Transliluania quocuinque demum nomine fibi, familiaeque luxe poileć. addicere, Gabrielis Bechlenii exemplo animatus, ex ruinis Hungariae opes, poten. tiamque domus suae augere auebat; tempus iplunr rei gerendae opportuniffimum erat : Hungaria enim a milite Germanico, vacua non fatis ad vim fuftinendam comparata fuit, neque caefari licebat, durante in Germania bello, justam copiarum fuarum partem domum reuocare : vt adeo Rákotzio de belli succeilu minime dubitandum fuerit. Q11aa propter legatos protestantium fecúros elle iuflit, fe operam fuam per nupcios, et li

teras apud caesarem collocaturum, omnique ratione in id connisuruni , vt eorum poftu. latis ad amuflim fatisfiat, neque fecus, ac promilerat, egit poftea. Clam inprimis nou ua militum fupplementa confcribere, omnem. que belli apparatum diligenter instaurare, praeparareque coepit , fimul autem milla Bizantiuni legatione Ibraimum Turcarum fültanum ad ineundam fecum belli focieratem inuitauit: vbi iufto fe exercitu domi inftrucrum sensit, ac vna de affuturis libi Turcas rum auxiliis certior redditus fuit , literis fastu, et arrogantia plenis, nec fine minarum jactatione Ferdinandum III. admonuit, vt Hungarorum protestantium, ac aliorüm etiam querimoniis primo quoque tempore me. deretur: ad quas cum caefar, fuae regis Hungariae , directique Transliluaniae domini di. gnitatis inemor, homini coronae fuae fiduciario paulo feuerius respondillet, Rákotzius fine mora bellum decreuit, missisque ad Suecos Germaniam tum euaftantes oratoribus arctiffimum cum eis foedus contra caefa rem iniit ; priusquam autem belli facem Hungariae inferret , nequid domi fuae turbarum enafci posset , cognominem filium principeni eligi, inaugurarique procurauit, eidemque Gabrielis principis Bachori, ex Andrea fratre neprem Sophiam, amplissimarum domus Báthorianae in Hungaria dynastiarum heredem vltimam, licet Catholicis facris addictam; folenni matrimonio coniunxit , quo ficimmensarum opum acceffione, Rakotzianam domum ad fumimum porentiae apicem eueheret.

$. III.

[merged small][ocr errors]

1

S. III.

Belli Rákotziani succesfus. Hunc in modum cunctis domi, forisque ad bellum cum lucceffu gerendum rite dispositis, A. 1644. feptuaginta prope millium ex. 1644 ercitum Hungariae finibus infudit , vtque priuatis cupiditatibus fuis iusti belli speciem obcenderet, datis ad vniuerfos comitatus li. teris, caufus, quae eum ad arma caefari inferenda permouerant, appofitis ad tumultum concitandum verborum, fententiarumque fora mulis diuulgauit, has inter praecipuae fue ere : Protestantes, libero religiouum fuarum exercitio, miniftris, teniplisque impune (poliari, per Catholicosi' opprimi, a ciuilibus regni muniis, ac magistratibus folius reli. gionis caufà arceri. Ex aduerfo lutuicas quorum tamen in religione per iuuentutis inttitutionem , conciones, expeditionesque facras propaganda - conatus et caefari, et ancistitibus, et Catholicis vniuerlim, magnopere probabantur , in dies numero augeri, eorumdem colonias in ciuitates, et municiora Hungariae loca deduci, ficque tranquillitarem domefticam perturbari, pacificationem Viennenfem, et decreta in fauoremi gen. tis Hungaricae edita paflim violari. Haec et alia his cousinilia poftquam prolixe re. censuitser Rákotzius , omnes, ec fingulos, quibus religionum libertas, aut patriarum praerogativarum , ac immunicatum conferuaa tio cordi eller; maiorem in modum exhor. PalmaP.III.

S

tatus eft, vt fibi, velut gentis Hungaricae vindici, arma dextrasque coniungerent. Et valuit fane fpeciofum illud, principibusque Transsiluaniae admodum familiare veluni; nec enim soli nobiles, verum vulgus etiam ab aratro ad arma in patriam ftringenda suh Rákotzii figna conuolauit. Paulo prius, quam tempestas in apertum erumperet, caesar de Rákotzii foederibus, hoftilique in fe animo certior redditus, et literis , et legatione in Trantliluaniam milla, hominis animum ad ae, quiora confilia, litesque in pace terminan, das permouere ftuduit, at vbi oleum, et operam se perdere, Rákotziumque ferociorem potius s quam mitiorem fieri fenfit', ipse quoque ad ineuitabile iam bellum cuncta apparare coepit: ad quod quidem propul. fandum non fatis domi vires comparatae erant ;

cum enim iam inde a comitiis A. 1608 1608. fub Mathia II. celebratis , renouata

idemtidem constitutione, vetitum fuillet regibus nostris, Germanicam militiam in Hungaria tenere , aut eamdem inconfultis regni ordinibus vllo fub praetextu inducere, ex Hungaris autem praecer praesidiarium, con. finiariumue militem, nullae ellent stipendio conduccae legiones, id vnum Ferdinando III. caesari eo temporis articulo reliquum fuit, vt Nicolao Eszterházio palatino negotium daret, imperata ad patriarum leguin menem insurrectione, nobiles aeque, ac ignobiles ad regni defensionem lub ligna regia cogendi: quem in finem omnes, qui legitimi prin. cipis, facrae coronae, patriaeque faluci pro.

[ocr errors]
[ocr errors]

fpicere vellent, per diuulgatas ybiuis regias literas pro potestate euocati funt. Neque spes fua delusit caefarem : tanto' enim nume. ro in ea temporum iniquitate copiae ad palatini caftra confluxere, vt hoftium impetum aliquandiu fuftinuerint , atque habitis non vna vice leuioribus praeltis victores eua ferint. Verum cum Rákotzii exercitus in dies cresceret, Turcaeque pariter ex foedere rem agere coepillent, palatinus confiderata via rium fuarum inaequalitate, ab ineundo decretorio certamine prudenter abstinens, fensim pedem referebat , Vt nouorum tironum acceflione copias suas interea augere, ac, quae venturae propediem ferebancur, legio. nibus Germanicis opportune le postea pollet coniungere : atque hoc tempore Rákötzius ea vsus fuit fortuna , vt vniuersa fere fuperiore Hungaria Pofonium vsque fit potitus, Quamuis autem caefar parte copiarum Gers manicarum praeclaris cum ducibus in Huna gariam traducra , non femper improspero' val teretur fucceffu , quia tamen exhausto jam". aerario publico, tam difficili, diuturnoque bello tot cum hofțibùs profequendo imparemi fe videbat, de modo pacis aliquando tandem conficiendae cogirare coepit, quo et done ficas, et totius imperii Germanici res ad modum turbatas, atque conuullas ad quies tem reduceret.

Prinia omnium cura fuit de Turcis a Rabotzii foedere abftrahendis : quapropter cum Ibraimum Turcarum fulcanum, ignauum cetera principem, auaritiae et cupidicati viçra modum deditum elle coin.

Sa

« PreviousContinue »