Page images
PDF
EPUB

lib; 276 FERDINANDVS III. IMP. periffet , millis ad eum, illiusue administros

exquisiti pretii muneribus, eo rem adduxit 1645 vt Ibraimus subscriptis A. 1645. viginti an.

norum induciis, suos a ferendis deinceps Transfiluano contra caefarem fuppetiis prohibuerit: quo fulcro praeter spem deftitutus Räkotzius, cum insuper vereretur , ne, si caesar cum foederatis Germaniae principibus concordiam iniret , tota belli moles fibi vui rebatur, applicuit animum, induciasque, qua, rum opportunitace. de pacis conditionibus transigerecur, cum caefåre pepigit(a).

[ocr errors]

.:0)

[ocr errors]

$. IV. Belli · Rákotziani exitus. Prinius ad concordiam procurandam conueutus habitus fuit Tyrnauiae, quo ex parte caesaris : Georgius Lippai Strigonienlis archiepiscopus, Nicolaus comes Eszterházi palatinus, cum vero comites Tieffenbach , et Guestenberg conuenerant: fed nis tum tranfigi, potuit , quod Rákotzii oratores adeo enor. mia postulata haberent , vt caefarei legati illis nulla ratione subscribi poffe exiftima.

(a) De bello Rákotziano consule Histor. Hung. CI. Francisci Kazi, et loannis de Bethlen Rer. Transfilu. historiam.

ret.

rent, cum itaque foluto conuentu metus efset, ne bellum recrudescerer, caefar aliam longe pacis conficiendae viam ingreffus, Ioannem Törössium camerae regiae confiliari. um, virum et patriarum rerum cognitione, et negotiorum tractandorum vsu egregie perpolitum, ac fibi denique optime perspectum delegit, qui arcanis mandatis, plenaque a. gendi potestate instructus, remotis arbitris, folo cum principe negotium omne absolue.

Prudenti consilio optatus refpondit fucceffus. Poftquam eniin Törölfius VII. Hungariae comitatibus : Abauiuarienfi, Zempliniensi, Beregienfi, Borsodienfi, Szaboltsenfi, Vgotsiensi, er Szatmariensi vita comite eodem iure , quo olim Gabrieli Bethlenio A. 1622, concessi erant (a), oblatis 1522 Tokaienfem insuper, ac Regerziensem dynaftias, cum pluribus aliis bonis Rákotzianae domui hereditario iure conferendas , caela. ris nomine fpopondisser , tanta ditionum ac. cessione exhilaratus Rákotzius , facile iam de ceteris pacis conditionibus, quae seor. siin in publicas poftea" tabulas sunt relatae (b), conuenic. Harum pleraeque ad li. berum protestantium religionum exercitium pertinent; ea enini, quae ad inftaurundas gentis praerogatiuas, politicamque regni ad

(@) Confer Ferdinandi II. decret. I. art. XXIX. cuna

Ferdinandi Ill. decret. II. art. XX. et XXXII. (6) Has vide Ferdinandi III. decret. II. art, y, ad verbum insertas.

ministrationem veterum legum placitis accom. modandam faciebant , quaeque a caefare nec omnia concedi, nec penitus negari poffe fagaciter perspiciebat Rákotzius, generalibus regni comitiis examinanda , definiendaque, relinqui placuit. Vt autem lectores noftri aliquam celeberrimae huius pacis conditio. pum notitiam vel hic loci habeant, nos fumma folummodo earumdem capita recen. febimus. Conclufum itaque fuit I. Ve in religionis negotio obseruetur decreti A. 1608. art. I. et conditio VI. iuramenti regii in coronatione editi. II. Ne ruricolae, et subditi in religionis fuae exercitio feu a principe, seu a ministris eius, seu denique a terreftribus domipis turbentur. III. Ne miniftri acatholici a staţionibus suis per quem. cunque remoueantur. IV. Acatholicorum

de templis, fcholis, prouentibusque libi ab1638 latis querelae iam anno 1638. caesari pro

pofitae, in proximis regni comitiis exami. nentur, atque communibus ordinum regni fuffragiis complanentur, ve tranquillitas mucuaque iøter diuerfarum religionum subditos animorum concordia perpetuam obtineat stabilitatem, eumdem etiam in finem religionaria negotia omnia fiue Catholicos, Gue acatholicos tangentia, propalam lemper deinceps in comitiis pertraccentur. V. Publicorum in negocio religionis ftatutorum violatores aut Vladislai decreti VI. art. VIII. aut alia denuo decernenda poena mulcten, tur. VI. Cuncta haec ad rem religionariam fyeccantia proximoruin, comiciorum decreto

inferantur. VII. Patrum focietatis Iesu e.
regno exilium, bullae aureae Andreae II. et
plurimarum aliarum legum, in Hungaricae
gentis fauorem ad id vsque tempus perlata-
rum confirmatio, ad eadem comitia reiice-
reptur. VIII. Quae quidem fopitis turbis
domesticis primo quoque tempore indice-
rentur, plena ordinibus regni relicta deli-
berandi, definiendique libertate. IX. Des
nique omnibus, qui Rákotzium ciuili hoc
bello fecuti erant , generalis venia ea forma,
quae in Viennensi A. 1606. pacificatione ob- 1606
feruata fuit, concederetur. His igitur pactis
confecta, atque die XVI. menfis Septembris
A. 1645. fignata pace, vt caefar datam fidem 1645
expleret, generalia regni comitia in calendas
Maii A. 1646. indixit, quae tamen iustis de 1646
caufis dilata , nonnisi die XXIV. Augusti
eodem anno Pofonii conuenere. Comitia
haec integro propemodum anno tenuerunt,
ac cum ob alia plurima, tum vero, ob co-
piosas leges in protestantium fauorem per-
latas famigerata euafere. '. Vt pas operose
confecta constabiliretur, ac fubinde omnium
ftudia , voluntatesque ad neceffarias de pro-
curanda patriae securitate deliberationes trae
ducerentur, ante alia omnia protestantium po-
ftulatis satisfieri oportuit. Itaque concor-
diae cum Rákotzio initae conditiones onines
ordinum regvi calculo funt probatae: templa
numero nonaginta suis cum redditibus, Ano
gustanae , et Helueticae confessionis alumpis
reftituta , mutua denique templorum, scho-
larum , prouentuumque occupatio feueris

[ocr errors]

poenis interdicca (a). His , aliisue idmodi fanctionibus interceflere et praelati, et multi e fecularibus Catholicis, at cụm caesar nullam aliam expeditam quietis, falutisque domesticae viam reperiret, interposita autoricate sua id effecit, vt comitiorum decretis ompes demum affentirentur , alioquin, nisi id fieret, incendium, quod opportune sopitum erat , paulo atrocius euafiffet. Hac fua indulgentia caefar id confecutus fuit, vt fumma oinni

um confenfione, Ferdinandus IV: eius pri1647 iogenitus die XVI. Iunii A. 1647. praesti

to pro more iuramento, in regem Hungariae inauguratus fuerit. Pacara hunc in mo, dum Hungaria, imperio quoque Germanico desideratam diu quietem anno insequente reftituit caefar per celeberrimam pacem Weftphalicani, qua trium: Catholicae, Augustanae, et Helueticae religionum exercitium ftabilitum, Pomerania, et Bremenfis epifcopi ditio Suecis, Allatià Gallis: plures demum episcopatus, capitula , et abbatiae proteftantium principum dominaţuiacceffere (b).

(a) Haec et plura alia cit. decreti art. VI. vsque ad

articulum XIX continentur. (1) Belli tricennalis, ac pacis Westplialicae historiam

ex professo fcripfit Gallice Cl. vir Guilielmus Bougéant Ieluita. Parisus A. 1727.

« PreviousContinue »