Page images
PDF
EPUB
[ocr errors]

Arcbiducis Leopoldi in, regem Hungariae in

auguratio. Non Germaniae minus , quam Hungariae neceffaria quiete procurata, primogenito filio regnorum omnium herede, ac fuccellore inftiruto, 'respirare demum a bellicis curis, fubditorumque populorum faluti, felicitatique promouendae liberius iam intendere licebat caesari. At poftquam Ferdinandus IV. egregiis a natura dotibus instruccus, atque non folum optimis praeceptionibus, verum et vsu ipfo ad regendos populos egregie inftitutus princeps praeter omnium exfpeciationem, die IX. Iulii A. 1654. in ipso ae. 1654 tatis Hore, e viuis excessit, nouae patrem optimum et aetate, et laborum mole fatis iam fractum de fucceffore quantocyus conftituendo curae incessere. Habebat is ex pri. ma conjuge Maria Anna, Philippi III. Hilnaniae regis filia , fecundogenitum Leopoldum archiducem, sua fponte potius , quam patris voluntate ordini ecclesiastico destinatum, quem vt primo quoque tempore apud Hungaros in. auguratum cerneret, generalia regni comi. tia ad diem XXIV. Ianuarii A. 1655. Poso- 1655 nium indixit. Hac occafione memor quam optime caesar, quantis, ob Transliluanorum principum potentiam , intimamque cum Hungaris confiliorum communionem ,

noui regis apud Hungaros electio labente aetate inuolui poflit difficultatibus, quam arctis item limitibus eorumdem autoricas circumscribi

foleat per XVII. conditiones, ad quas fide. liter obferuandas iure fe iurando electionis tempore obstringere coguntur , eo cogitationes fuas transtulit, vt poftquain facra Hungariae corona iam inde ab Vladislai II. cum Maximiliano I. caefare tractatibus, augustae familiae Auftriacae generatim obnoxia erat, sublata personaruin eleccione, hereditaria pri mogenitorum eiusdem domus principum lucçeslio apud Hungaros introduceretur : non deerant e praelatis, baronibus ac dicasteriorum membris, qui domesticae tranquillitatis amore huic caefaris menti vltro allentiebantur: fuere, qui grauissimis rationum momentis in scriptum reatis hereditariam fucceffionem popularibus fuis persuadere nitebantur. Illud praeterea, ad felicem negotii exitum in comitiis procurandum , suggestum fuit caesari, vt poft Pauli comitis Pálfi viri clariflimi, caefarisque partibus addicti, obitum suspenfa ad tempus palatini electione Georgium Lippai regni primatei Strigoniensein archiepiscopum , locumtenentis nomine regno praeficeret, quod eius viri maxima eller in rebus agendis prudenția, et apud omnes ordines autoritas. Verum curae hae omnes in irri. tum abiere: apertis quippe comitiis, vna omniuni vox fuit, vt, antequan aliquid de republica ageretur , palatinus, qui conuentui praefit, eligeretur. Cedendum itaque tempori ratus caesar , quaternos proposuit candidatos: Franciscum C. Velfelényi de Hadad, Stepbanum C. Tsáki de Keresztszeg Catholicos : Stephanum C. Tököli de Kes

mark Lutheranum, et Franciscum Redei comitem Marmarofievsem reformatun , quoruni primo Velfelenyio communibus votis electo, sine mora de republica consultationes haberi coepere: in quibus cum caesar ad regui ordinum poftulata aequum praebuisset animum, tum demum Leopoldus archidux quintum fu. pra decimum agens annum vnanimi fuffragatione rex proclamatus fuit die XXVII.Iunii e.a. folenni ritu inauguratus, poftquam ad easdem XVII. conditiones, quibus pater, et 4uus obstricti fuerant, obseruandas ipse quoque iureiurando fidem fuam obligauit (a). Ipse coronationis dies diui Ladislai regis me. moriae confecratus , laetiffimi ominis inftar plerisque fuic : vaticinabantur nempe Leopoldum D. Ladislao minime abfimilem fore: vtqui militarem, politicamque fcientiam cum insigni vitae sanctimonia' copularat, anguftosque id temporis regni Hungarici fines plurimarum prouinciarum acceflione auxerat, fpeciatim autem de infestis Hungariae infidelibus populis praeclare femper triumphauerat. Neque vanum fuit augurium: Leopoldi enim

[ocr errors]

(a) Nonnisi XIV. conditio variata fuit: poftquam enim Ferdinandus II. et Ill. arces,

ac dominia Pernstein , Kabolsdorf, Gints , Forchtenstein, Ei. Senstadt, et Hornstein ab Austriae jurisdictione a. uuilas et iuribus, et linitibus regni poftliminio reftituit, id folum adiectuin, vt ditiones hae porro fub ditione, iurisdictioneque S. coronac Hungaricae conseruentur. Quema Imodum videre eft , Leopoldi decret. I. art. 1, condit. XIV,

pietate, et auspiciis, deiecto e diuturna
Hungariae poflessione, profligatoque Otro-
manno Hungaria foedam exuit seruitutem, ac
paucorum annorum interuallo id omne re-
cuperauit, quod duorum prope seculorum
beilis Turcae illi ante detraxerant. Sic tum
Ferdinandus III. filium inaugurari procura-
uit, quin tamen hereditariam, quam tanto-
pere optarat, successionem impetrauerit, quae
felicitas eius pofteris, vltro deinde per Hun-
garos oblata , accellit.

[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][merged small]
[ocr errors]

Quaedam Ferdinandi III. constitutiones. Non eft nobis hic loci propofitum , vt infinitas leges, variis in comitiis fub Ferdinando III. perlatas, vel ftrictim recenseamus : efs folum adferre placet, e quibus fiftema gubernationis Hungaricae, vfitataque eius aetatis Hungarorum cogitandi , fentiendique ratio luculentius poteft intelligi: quo negotia omnia communi principis, ordinumque regni voluntate pertractarentur, ac fi quiit vitii in reipublicae administrationem irrepfitset, eo promptius remedium adferri poilet, mos fingulis trienniis generalem regui conuentum celebrandi stabilitus fuit (a). Quia

[ocr errors]

(b) Ferdinandi III. decreti 11. art. 154.

[ocr errors]
[ocr errors]

vero animaduersum fuit , cum in publicis, tum vero maxime in priuatis caufis, nonnullos muneribus corrumpi., ac ad mutandam fententiam pernoveri, ne prauus hic mos, ac suffragiorum libertati admodum non xius porro ferperet, fub poena infamiae interdiccum, ne quis comitiorum tempore quid quam doni a quoquam adnutteret(a.Cum militis extranei in Hungaria commoratio ec incolis gra. uis, et plerisque inuisa effet , pro receptą jam inde ab A. 1608. consuetudine iterum fancitum, vt exterae copiae omnes intra tri, enpium emigrarent , neque aliter , quam con, sentientibus regni ordinibus easdem reuoca re liceret (b). Ne autem discedentibus e rex gno legionibus Germanicis securitas,quoque omnis inde exularet, praeter praefidiarios, limitaneosue milites Hungaros ,, dudum iam, e gentis aerario ali folitos, polliciți sunt ordines regni, le pedites, equitesque certo, ac determinato numero conferipturos, quis bus dimidiun stipendij ex oitiario plebis iris buto, dimidium autem e propria praelato

ac nobilium crumena ftatis temporibus accurate dependeretur , onere hoc ad futura vfque comitia duraturo; nes, que enim moris tum adhuc fuit , vt aut vectigalia, aut militis ftatuendi onus eflet per. petuum:, hoc enim pro necessitatis 'ratione ad certum, ac determinatum tempus per-eo

rum, baronum

(a) Decreti lll. art 44. (6) Ducrer. IV. art. 19.

« PreviousContinue »