Page images
PDF
EPUB
[ocr errors]

.

, FERDINANDVS III. IMP. mitia imperari, augeri , minuiue ea aetato folebat (a). Vt porro ad praesidia muniena da, apparatuque omni prouidenda eo plus herui adesset , placuit decerni , vt' non ignobiles folum, verum etiam praelati', bároncs, ac nobiles, cum fruges, vinaque sua quae ftus faciendi gratia e regno educunt, tricefimam dependant in memoratum finem cona uertendam (6). Cum ad rectain rei bellicae in Hungaria constitutionem vtile videretur, vt consilio bellico eadem optimo constaret : introductum , vt ad idem confilium aulicum gemini ex Hungaris confiliarii adscisceren. tur (c). Et quia ordines régri fua interesfe putabant, cunctorum, quae cum Turcis eaesar agebat, certam habere notitiam , ftatútum, ve Germano' ad portam Ottomanni. cam oratori , aut internuncio collegå Hun. garus adiungeretur (d), ac istud quidem pos tillimum clam vrgebant Transliluaniae principes : ad quorum securitatem pertinebat, nil eorum, quae inter Viennenfem, Bizan. tinamue aulam fecreto interdum tractabantur, ignorare, quo fic Austriacae domus confilia tempestiue potsent 'euertere. Ex aduerso ne pax operofe cum Turcis confe. cta, patriaeque admodum neceffaria

quorumdam cupiditate , guaritia, qui leuitate ab.

(a) Decret. IV. art. 5.-
(6) Decret. I. art. 49, decret. II. art. 29
(c) Decret. III. art. 8.

Decret, III, art. 7 decret.IV, art. 50.

ܐ

[ocr errors]

rumperetur, graves poenae dictatae illis, qui ditiones, subditosue Turcarum hoftili modo inuadere auderent (a). Cum Hungari existimarent exteros rerum , juriumque Hungaricorum haud fatis,gnaros, minus idonea caefari consilia suggerere, renouata vetus conftitutio, vt caefar negotia Hungarica non alio canale, quam per cancellarium Hunga. ricum cognosceret , eidemque inmediace responsa redderet (b). Illud quoque cautum, ne donacionalibus literis regiis . clausulae quaedam recentiore aeuo introduci cceptae, ac olim incognitae, insererentur, quaeque litera'e tales ellent, nullum in iudiciis robur obtinerent (c). Quia ab accurata , fidelique comitatuum adminiftratione recta vniuersi corporis gubernatio, patriaeque felicitas-suapte confequitur, grauiter prohibitum, ne supremi comitis honor aut minorennibus, aut talibus, qui in credito suae moderationi comitatu nulla bona possiderent, conferatur, quod ab illorum imbecilli aerate, horúm autem necellaria fere a comitatu luo absentia merito aliquid detrimenti respublica poffit pertimefcere (d). Pluribus regni locis. in vlum deduci coeperat, vt nobiles illi, qui ex praelatorum, aut magnatum donatione aliquid terrarum, praediorumue in.

ab

[merged small][ocr errors]
[ocr errors]

tra eorumdem dominii 'ambitum poffidebant, in caufis fuis fedis dominalis tribupali fubiicerentur, atque coram eodem literas , jura poffeffionis fuae continentes, exhibere cogerentur : quaestio haec ad generalia regni comitia delata , ac plus fimplici vice agitata, ita demum decisa fuit, vi idmodi nobiles a mecaenatum fuorum iudicatu exempti, eodem cum ceteris regni nobilibus foro deinceps gauderenc (a). Quo exaggerata calamitolis illis temporibus foenerandi licencia coercerecur, publica constitutione fancitum, ne is, qui pecuniam suam ad censum locaffer', plus hoc nomine, quam VI. a centum aufic percipere (b). Praeter ostiarium V. Aorenorum cribuium ad triennium folummodo 'per ordi. nes regni decretum, nouum centum denari. orum a fingulis portis vectigal eum in finem stabilituin fuic, vt LXXV. denarii facrae con ronae conferuatoribus ,' custodibusue cederent, refiduum autem in legatorum, commiffariorumque ftipendia.' conuerterentur (c). Cum libera , regiaque ciuitas Tyrnauiensis, hospitantibus apud le canonicis Strigonienlibus haud' fatis se fauentem praeberet, publica lege decretum, vt capitulo Strigonienfi liceret octo aedes in canonicorum vfum ibidem coemere, quae a taxis regiis ellent

eximiae,

(a) Decret. I art. 2.deeret. II art. 22.decret. IV.art 48.
(6) Decret. II. ari, 144.
6 Decret, 1, art, 5. decret, IV art. 15.

eximiae , immunitate dimidii seculi fpatio dilo ratura : quodfi autem ad priftinam sedem fuam capitulum interea rediret, aedes illae a canonicis relictae; persoluto prius pretio; ad fifcum ciuitatis deuoluerentur (a). Quo praelatorum, quorum potior pars bonorum fub Turcico gemebat jugo, egestas lubleuaretur, communi comitiorum nomine ora. tus fuit caefar, vc Romanum pontificem prợ annatarum relaxatione interpellaret (6). Haec fere sunt praecipua ex illis, quae ad ciuilem tegni adniiniftrationem sub Ferdinando III. conftituta legimus, quae enim ad rem religionis pertinebant; latu alibi fuo loco ex: plicuimus:

[ocr errors]

§. VII: Räkotzianae domus apud Transilvanos ima

perantis vicissitudines, Inde a pace cum seniore RákotzioTransfiluaniae principe conclusa, vil deinceps fiue cum Hungaris, fiue cumTransliluanis negotii habuit caesar: etfi enim atrox illa tempeftas, quae Rákotziam domum é fummo forcunae apice praecipitem egerat, viuente adhuc Ferdinando III. cogi

[merged small][merged small][ocr errors]

coepit, non tamen prius, quam ab huius obitu delaeuiit. luuat rei, quae grauiflimis in Transsiluania, ec Hungaria vicifficudini. bus sub Leopoldo rege postea occasionem de. derat , initia , causasque paulo diligentius

hic loci exponere. Christina regina Sueciae 1655 abdicata A. 1655. sponte corona, heredem

regni , fuccefforemque instituit Carolum G# ftauum e domo Bipontina comitem palatinum Rheni: cui successioni cum Ioannes Cafimirus rex Poloniae , ftirpis sagellonicae vlti. mus, per legatum fuum folenni ritu incercefliiret , ac vna ad sua in Sueciam iura pro viribus fuftentanda et titulis, et insignibus regis Sueciae vteretur: Carolus Gustauus ad vindicandam eam iurium suorum vsurpationem armis aemulum appetere conftituit. Quainuis autem Ioannes Casimirus ob rempublicam Polonicam pessime tum comparatam,miflis oratori. bus, pacem vlera obtulerit, Carolus nihilominus a belli proposito dimoueri se minime pallus fuit tum propterea, quod illuftribus victoriis, quas de Polonis se relaturum fperabat, fub ipsa regni initia inclarescere, vicinisque princi. pibus formidabilem se reddere cuperet, tum vero vt Suecos sub femineo Christinae reginae imperio a bellicis ftudiis desuetos, excusso otio ad arinorum tractationem iterum traduceret. Coeptum laetiflimo vbiuis cum fuccelsu bellum, vt eo certius, celeriusque

conficerer Carolus , Georgium Rákoczium iu. 1648 nioreni, qui patri fuo A. 1648. demortuo

in Transliluaniae principatu fuccefferat, ad ineundam secum armorum contra Polonum societatem inuitauit, pollicitus illi fe mino

« PreviousContinue »