Page images
PDF
EPUB

Ferdinandi III. temporibus per Hungariam diftributas, nuuis aliquoc legionibus auctas duce Montecuculo in regni limitibus excubare iufsit, quo fic Turcarum irruptionem tempeftiue prohiberet, vique omnem Rákotzium in Hungariam vsque perfequendi occafionem eisdem tolleret, prouido fane conGlio, Mun. katsium, Regetzium, et reliquas Rákotziani iuris in Hungaria arces omnes per Germanos milites occupari , infiderique voluit. Haec caesaris cautio grauiffimas Turcis iniecit suspiciones, quali caelar eo confilio id ageret, vt Rákotzio in principatum repofito Transliluania, a clientela Turcica abstracta, ad priftinam S. coronae Hungaricae subiectionem reuocaretur, Hae Turcarum lulpicio. nes non mediocriter auctae sunt per ea , quae deinceps in Transiluania agebantur. Achatius Bartsai, incertum, qua de causa, a Turcis cuftodiae darus, poftquam recuperata libertate fibi, patriaeque reddicus fuit, coepit patronorum fuorum fidei diffidere; cum aute, multorum popularium animos a se alienari, ac Ioanni Keményio viro bellicofo adhaerere cerneret, vc erat quietis , quam belli amantior , eo demum se permoueri pal. sus fuit, vt, prouincialibus ab obedientiae

fibi debitae lege fuluis, principatum A. 1660 166o. in Keményium vltto trapstulerit. Hic

vt dignitatem tueretur, millis Bizantium le. ġatis confirmari fe flagitauit: åt cum porta Ottomannica mutationi huic, se inconsulta fa

ctae , ailenciri tergiuerfaretur, Keményius A. 1661 1661. Leopoldi caesaris, atque Hungariae

regis patrocinium implorauit, fancte pollici.. tus, se vniuersa cum gente in facrae çoro. nae Hungaricae cliencela , fide, atque obedie encia perpetuo perseueraturum; fi modo caefareis copiis aduersus Turcas adiuuaretur, Leopoldus eam Transsiluaniae in fidem recipiendae occasionem minime negligendam ratus, prolixe omnia addixit, moxque Montecuculo in mandatis dedit, vt quantum fpectata copiarum Germanicarum paucitate liceret , Keményio opem ferret, ante omnia autem aliquot TranMiluaniae fortalitiis oppor, tuno loco pofitis Germanicum miliçem prae. lidio imponeret, quem etiam in finem confentiente Keményio , Claudiopolis, Köuarinum, Déva, Fogarasium, Szamos-Vivarinum, pluraque alia munimenta per caesareos occu . pata funt. Haec caesaris agendi ratio cum vehementer Turcis difpliceret, Bartsaium in arce sua Görgenyienfi priuatam agentem vitam in fpem recuperandi pripcipacus erigere, ac opportunorum

auxiliorum pollicitatione ad bellum Keményio inferendum excitare func condili; oçculta haec confilia vbi Keményius didicit, ad perfonae, dignitatisque fuae fecuritatem plurimum intereffe pucauit , vt ae. mulum nouas, daturum turbas e medio tolle. ret, ac reapse Baitsaium fub amicitiae fpe. cie ad familiare colloquiuin prope pagum Ré pas euocatum; per immiffos fatellites immi. tem in moduín die XII. Maii A. 1661. ob. 166i truncari ; germanum vero illius Andream Fogarafinum abftractum laqueo praefocari curauit. Hunc habuit exitum princeps Bat

Isaius, fato meliore dignus, qui & ab aemua
lorum'impetitionibus, factionibusque done-
fticis femet extricare potuillet , vi erat cle-
menti, excelfoque animo Trapsliluaniam
magna cum laude in pace gubernaturus fuif-
set. Bartsaii caede Bizantium perlata , ac
in diuano proposita , omnium purpuratorum
fententia fuit; totis viribus probibere, ne
Ioannes' Keményius caefari clientela obftri.
ctus in principacu se se constabiliret , quod-
fi id negligeretur , porta Otromannica Tranc-

Giluaniae dominatu in perpetuum exueretur :
id enim, vt alibi meminimus, dudum iam

in diuano fancitum erat , ne idmodi princi-
pem Transliluanis imperare paterentur, qui
cum caesare, qua Hungariae rege, amicitiain
coleret. Leopoldus autem maiorum fuoruin
imitatione, in eo libi elaborandum putauit ,
vt princeps primum, tum vero vniuerfa
Transliluania ad S. coronae Hungaricae clien
telam, et obsequium,poftliminio reduceretur.
Itaque Turcae priusquam Caesareus exerci.
tus nouis legionum Germanicarum acceffio.
nibus in immenfum augeretur, confilia sua

effectui daturi , Ali bajjam numerofo inftrti1661 ctum exercitu ineunte autumno A, 16617 in

Transsiluaniam irrumpere iuffere, qui exu-
to, exautoratoque Keményio alium principem
eligi procurarei. Plenam difcriminis digni-
tatem cun magnates plerique, per Ali balsam
euocati, deprecati füiffent , Saxonum porila
fimum commendatione Michael A pafi prin-
ceps per Turcas declatacus die XX. Nouem-
bris e. a. folenni ritu inauguratus fuit. Cer.

[ocr errors]

tatum poftea fuit Apafium inter Turcicis,
et Keményium caesareis adiutos auxiliis. At
quia Montecuculus, parte copiarum per Hun-
gariae praefidia distributa , adeo exiguum in
caftris habebat militem, vt falua regni Hun-
garici finium securitate, non plus ter mille
equitibus Keményio fuppetias mittere potu.
erit;, Turcae autem. Tranffiluaniam in oble-
quio reținere certi, totis viribus rem fuam
agebant; Keményius die XXIII. Ianuarii A.
1662. prope paguni Nagy-szölös hoftium mul. 1663
titudine obrutus, ac in fuga per equos con-
tritus occubuit. Cuius capuc, a reliquo cor,
pore recifum, Apafius in lignum victoriae ad
sultanum trapsmilit; fublato hunc in modum
aemulo liber Apafius, millis. Viennam orato.
ribus, orabat caefarem, yt, ad lites omnes
cum Turcis praecidendas, bellique certo cer.
tius feçucuri fomitem exstinguendum, Germa-
nicas copias e Transliluaniae praesidiis quan.
tocyus educeret. Caefar ex aduerso
eiscum Szent - Györgyium Vacienfem episco-
pum legatum suum maiorem in modum Apa-
fio autor fuit, vt, dilluta sensim Turcica fo.
cietate intimam fecum iniret amicitiam:
quod cum Kutzukius balsi, Turcicus apud
Transsiluános minifter, in omnia noui prin-
cipis , prouinialiumque consilia intentus fub.
odoratus fuillet, legatum caefareum aduer-
sus iura gentium Temesuarinum abripi iuflit,
vbi etiam vir clariflimus in carceris squalo-
re paulo poft vitam pofuit: Apafio, vero vo-
mine sultani , omne literarum , confiliorum.
que cum caefare commercium feuere intere

per Fran.

[merged small][ocr errors]
[ocr errors]

prae.

molimina bo

dictum fuit. Atque haec Viennensis, et Bizancinae aularum circa Transsilvaniam confi. erupit, occafionem dedere. Turcae enim caefarem ad'educendas e Transfiluaniae @diis, atque limitibus copias vel inuitum ad acturi, iam tum in fanctiore suo confilio bellum in Hungariae viscera transferre decreuerant: vt autem Viennenfis aulae miniftros incaucos fallerent , caesareo Bizantii oratori certiflimam prorogandarum in plures annos induciarum fpem fecerunt, cuius literis, et nunciis vsque adeo delusus fuić praecipuus tum Leopoldi minifter Lobkouitzi. us, vt quamuis Montecuculus et noua mi. litum fuppleulenta, et neceffarium belli apparatum idemtidem vrserit, nil tamen minus, quam de apparando bello Viennae cogitatum fuerit.

$. IV.

Dissidia domestica Sopita potius, quam ex

stincta. Ad hanc in bello apparando leptitudinem ac. *cedebant non leuia regnicolas inter, ac cae. farem diffidia, externi potiffimum militis caufa fufcitata: cum caefar Turcas in Translil. · wapia pro libidine cuncta agere videret, de Hungatiae falute follicitus tantum abeft,

[ocr errors]
« PreviousContinue »