Page images
PDF
EPUB

viribus ex Hungaria ejiciendi follicite , sed

peo numero machinae bellicae , ceterique apparatus neceffarii mature comparentur formidandam Turcis euafuram gentis Hunga-,

ricae militiam, atque tum demum non modo 1 bene fperari, verum eciam confidi poffe, VE

citra exterarum copiarum neceffitatein, fola Hungarorum virtute Christiani nominis hos ftes ex Hungaria profligencur. Ex his, quae ex citato Nicolai comitis Zrini libello paucis commemorauimus , perspicue intelligicur, quae tum apud Hungaros obtinuerit de do mesticarum virium suarum magnitudine 0 pinio , vnde enata fiducia cupidiflimam gloriae gentem eo adduxit, vt quo liberatae patriae gloriam fibi propriam faceret, ex teras copias et a belli gerendi, et a victoriae subinde certo certius de Turcis reportandae communione arceri voluerit.

$. VI. Turcarum ad bellum apparatus. Sic dum Hungari de modo Turcas propriis

1

tamen 'nullo cum effectu deliberant, ac in id toco conatu incumbunt, vt legiones exteras, quae pro securitate, faluteque patriae excubabant , ac non leui hoftibus freno erant, e regni finibus omnibus 'educi impetrarent, porta Ottomapnica domefticis Hungaros in. ter, ac principe in disidiis vtendum raca, PALMA Pub

X

magna diligentia bellum apparauit. Huius potislima causa fuit: vt Leopoldum caefarem ad militiam Germanicam e praecipuis Transfiluanixe fortalitiis extrahendam adigeret, ficque et Apafium principem , ec vniuerfam eam prouinciam ab illius dominatu, ata que clientela penitus eliberaret : imo vero id etiam in diuano clam conftitutum erat, vt, fi bellum profpere cederet , Transliluania fub iugum mitteretur, ac copioso mili. te Turcico opportunis locis diftributo, ad ceterarum Bizantino imperio fubditarum prouinciarum morem per Turcas praefectos de! inceps gubernarerur : quo fic non modo doi minatum fuum in perpetuum in Transsilua. nia constabilirent, verum etiam recuperandae aliquando , ac ad obsequium S. coronae reuocandae eius prouinciae fpem omnem Hun. gariae regibus adimerent. Cunctis ad bellum rite dispositis, portaeque feudatariis Vala

chis, ac Moldauis feuero mandato ad bellum 1663 proficisci iuflis, vezirius A. 1663. Bizaprio

digreffus, praemisso in Transliluaniam nuncio, Apafio imperauit, vt Transfiluanicas copias in vicinam Hungariam traduceret, c01junctisque cum Kutsuko balla viribus , rem contra Leopoldum ageret.. Dura fuit et Apafio principi, et prouincialibus ea vezirii denunciatio , quod diuturnis bellis, Tarca: forum , Turcarumue populationibus exhausta prouincia, quiete tum quam maxime opus haberet. At non inulto poft vehementius consternati sunt, dum arcanam mandati huius caufam 'e Valachiae prineipe didicere. Is

[ocr errors]

enim cum copiis fuis illac in Hungariun ad vezirii caftra iter habens, clam Apafium monuerat , eo confilio Transsilvános ad bellumi in Hungaria gerendum cogi, vt eo durante prouinciam omni milite deftitutam Turcico exercicu ex improuiso inundarent, nemine, que resistente fubiugarent. Idem fere arcis Gyulenfis begus Turca, Olai nomine; futurudi vaticinabatur. Hoc vobis, inquiens, consilium a me datum sciatis: diffenfiones per plures annos continuatas seponite, nec contra quemquam auxilia nostra imploretis ; fi enim in succursuns veftrum denuo ingredi compellemur , numquam nos Transsiluania egressuros , iuro per Deum omnipotentem (a): Hoc rerum fuarum policu commoti Transsiluani, id fibi omni poffibili fatione enicandam putauere, ne militiam fuam in Hungáriam fub ligba Turcica transmittere cogerentur. Itaque Apafius internuncio Turcico magni pretii muneribus libi cona ciliato, praeceritorum annorum calamitatibus publicum prouinciae aerarium, et priuatorum facultates ad fundum vsque exhauftas , exiguum item domi ad bellum apparatum , modicas denique militiae vires; vix caesareo militi e fortalitiis Transfiluaniae eiiciendo suffecturas excufauit , atque eiusdem internuncii opera eo vezirium Hexit; vt is 8 fequenda expeditione tum quidet prouincina les absoluerit, ea tamen lege; vt totis viri: bus interea incumberent ; ad Claudiopolim ;

(a) Vide Ioan. Bechten lib. IV; pag. 453

Köuarinum, aliaque Transiluaniae fortalitia, per caesareos milites ipsetla, e Leopoldi manibus vindicanda. Id quod etiam non tam A. pafianarum copiarum vircute, quam praesidiafiorum Germanorum perfidia perfeccum fuit; cum enim longiore tempore nulla gregario militi praebita fuiffent itipendia, coorta feditione, vltro porcas Transfiluanis aperuere, eiurataque caefari fide, ad Apafii figna trans. iere.

$. VII.

Hungarorum in ftatuendo milite promptitudo.

Ceterum vezirii, centum afmatorum millią secuin trahentis, fania non mediocriter aulam caefaream perculit, eo quod, vt iam diximus , oratoris fui Bizantii degentis literis certam prorogandae pacis fpem nunciantibus, delufa nil ad eum dien de bello cogitauerit. Montecuculus caelarearum copiarum du, ctor nonnifi XI. peditum, ac XII. equitum legiones, neque eas consuetum numerum complexas sub imperio suo cenfebat, quorum pars potior fi per finitima Turcis praefidia distribueretur, exiguus eorum, qui in cam. pum educi possent , remanebat numerus: fed peque appropinquantibus iam Turcis, tam cito absentes in Italia legiones domum reuocari, tirones in Germania confcribi , aut

[ocr errors]

ab exteris principibus auxilia impetrari pote erant. Itaque in quo vno fpes elle poterat, palatinum monet caefar, vt quoniam grauiffimum adeffet discrimen , defcriptam tot conftitutionibus, totiesque laudatam insurre. crionem genti Hungaricae imperaret ; factum id quam promptiffime, ac ipfa caefaris exSpectatione celerius: priusquam enim Tur.) cicus exercitus vifcera Hungariae fubiret e vicinis Danubio comitatibus vicenis plura millia, armis, omnique apparatu oprime in-/ structa, sub palatini figna confluxere. Belli adminiftratio ita caefaris voluntate divisa fuit, vt Montecuculus Germanicis, Nicolaus Zrinius Illyricicbanus Hungaricis praeessent copiis, mutuisque confiliis duces ipfi rem agerent. Fauebat imprimis Zrinio fortuna vt, quoties cum Turcis confligeret, triumpharét, quo in minoribus praeliis fuccefsu, atque insuper militum ad ardua quaeuis ductur" suo aggredienda, perficiendaque virtute, et conftantia animatus , vrgere non definebat Montecuculum, vc captata temporis, locique opportunitaje, decretorium cum vezirio certamen iniret, neque de victoria vllatenus dubitaret.in quod Turcae quidem numero, Chriftiani haurem arte militari, virtuteque praeualerent. Verum Montecuculus, clariffimus et ipse aeui sui bellidux, fed cautus admodum , atque cunctator, induci numquam potuit, vt caesaris , et Hungariae falutem vnius praelii aleae committeret , in tanta praesertim copiarum Christianarum paucita. te, quae fi succumberent, nullum iam Tur,

[ocr errors]
« PreviousContinue »