Page images
PDF
EPUB

Giluanige cum XVI. millibus Turcarum in prouinciam irruperat ; multumque Ludouico marchioni Badensi; caesarearum ibidem com piarum duci, curarum faceffiuerat, vsquedum tota e prouincia feliciter eiiceretur. 'Sexen: nio poftea varia fortuna continuatum fuit bellum, quo etfi illustres aliquot victoriae de Turcis fint relatae, nihil tamen, praeter Magno-Varadinum Hungaricis finibus accellit Diuturni huius belli nullo memorabili cum fucceffu gesti culpam plerique coniiciunt in Capraram ducem, qui cum pluribus annis caefareis copiis, in superiore Hungaria contra sediciosos rem agentibus, summa cum poteftate praefuisset, nunc Friderico Augusto Saxoniae electori, quem caesar vniuerfo exercitui Christiano imperatorem praefecerat ; fubeffe, obtemperareque dedecori fibi ducens; crebris cum eodem fimultatibus spes caesaris; et fumtus in bellum profusos inutiles reddiderit:

[merged small][ocr errors][ocr errors]

Si XXII:

Pacis Carlouitzenfis occafio, et conditiones. Ed caefarei exercitus ceffatione ; et secuña dis aliquot fucceflibus vsque adeo creuerë Turcis animi , vt in Hungariae poftliminio recuperandae fpem venerint; neque eniin iga norabant ; feruente adhuc bello Gallico ; poriorem exefarearum copiarum partem in

Germania, et Belgio abelle. Ac reipsa hac eadem de caufa nihil magis in votis habebac caesar, quam vt honeftis, fibique vtilibus conditionibus pacem cum Turcis conficeret, quam vt eo fibi vtiliorem obtineret , per Turcas eam a se peti cupiebat. Itaque copias ad mediocrem admodum vumerum red. actas Eugenio principi, Sabaudiae duci, moderandas tradidit, ea diserte adiecta lege, vt in caftris opportuno aliquo ad Petri-Vara. dinum loco fe, fuosque contiveret , nec quocumque demum praetextu decretorio cum Turcis certamine congrederetur. Haec in

ter Mustapha Turcarum imperator immenso 1697 cum exercitu A. 1697. in Seruiam appulit,

fpe Hungariae recuperandae tumidus." Habiro hic militari confilio de belli admini. strandi ratione aliquamdiu deliberatum fuit: purpurátis diuersa suadentibus , Tökölius sul. tano autor fuit, vt exercitum in banatum Temesiensem traduceret, fuperatoque subinde Marufio ad Magno Varadinum oppugnandum contenderet. Hoc Aratagemate id impecratum iri , vt caefarei, quo laboranti Ma. gno Varadino succurrerent, defertis ad Pe. tri-Varadinum caftris , procul a Danubio in interiora Hungariae, remigrare cogerentur, vbi ab immenfo Turcarum exercitu facile circumueniri, vincique possent : vel certe, si Petri-Varadini porro etiam remanere eligerent, id euenturum, vt Magno-Varadinum, vicinaeque aliae arces, idoneis fuppeciis deftitutae, nullo negotio in Turcarum veniant poteftatem. Haec Tökölii sententia prin.

cipio & purpuratis reiecta fuit , traductisque per Tibiscum copiis ad Szegedinum oppugnandum sultanus properauit. Verum cum Eugenius hoc Turcarum itinere minime moueretur , vt e caftris fuis Petri-Varadinenabus pedem efferret, celebrato iterum purpuratorum militari confilio, Tökölii confili. um praetulit , decretaque Magno - Varadini oppugnatione, ftrato ad Szentam oppidum super Tibisco ponte, fuos in aduerfam baDatus Temefienfis ripam coepit traducere. Eugenius , qui ex bassa quodam per hussaros intercepto, omnia hoftium confilia didicerat, ac cam_locorum in Hungaria fitum quam etiam. Turcarum pugnandi morem , non fatis adhuc ad bellicas artes exactum, longo plurium annorum vsu exploratum, perspectumque habebat, cum delecta tam Gerinanorum, quam Hungarorum militum manu citatiffimo itinere Szentam prouolat, ac inclinante iam in occasum die XI. Septembris e. a. rupto machinarum bellicarum impetu ponte , peditatum Turcicum , qui potiori apparatus bellici parte, et equeftri milite mni in aduerfam ripam traducto, folus re. manserat, magna vi vndique aggreditur, tantamque edit ftragem, vt ante folis occasum pene omnes ad vnum fint concisi. Ve. zirjus ipse eo praelio occubuit, pars equitum, quae laborantibus peditibus fubuentu. ra Tibiscum natando superare nitebatur, aut fiftularum ictìbus, aut aquis hausta interiit ferunt XXX. Ianitsarorum millia eo praelio occubuiffe. Mustapba sulcanus , qui cladem

[ocr errors]

fuorum ex aduersa ripa aliquamdiu spectauerat , ignominiae impatiens

impatiens, cum tribus equitum millibus fuga fe Temesuarinum fub. duxit, indeque accelerato itinere Bizantium redux, de pace potius deinceps, quam de instaurando bello cogitare coepit. Ex eo tempore cum Turcae rurfum fipiftra fe

premi fortuna sentirent, miffis pļus fimplici vice ad Eugenium nunciis, inducias petiere , quarum opportunitate delecti vtriusque partis arbitri de pacis conditionibus transege. runt. Neque difficilem ad id fe praebuit Lea

poldus : quamuis enim per Rifùicensem pa. 1697 cem die XX. Septembris A. 1657. Carolo XII,

rege Sueciae arbitro conclusam, Europa ad quietem reuocata, ipse quoque cum Gallis concordiam die XXX. Octobris e, a. joi. erat, quia tamen occulta Ludouici XIV. ad excludendam a succeffione Hispanica augustam domum Habsburgicam confilia , atque moliminia subodoratus erat, ac filiorum fuorum alterum Carolum archiducem Hispanis regem imponere cupiebat, nil aeque in votis habuit, quam vt, pace cum Turcis compofica, Hungariam quoque quietam . conservarer, Quapropter vtriusque partis oratores Carlo. uitzii conuenere, pacemque in XXV. annos bis fere conditionibus fanxere : Leopoldus, quidquid bello occupauerat, retineret : 'Trans. diluania a quauis Turcarum subiectione, et clientela inmunis in caesaris

qua regis Hungariae fide , vna cum principe suo Mi. çbaele Apafi perfifteret: Turcis Temefienfis dicio certis limitibus definita relinqueretur,

[blocks in formation]
« PreviousContinue »