Page images
PDF
EPUB
[ocr errors]

concitauit. Multi ob parentes, aut propinquos tribunalis Eperiesinensis sententia fupplicio affectos, vindictae studio accensi, alü praedandi , opesque suas alienis damnis augendi cupidi, protestantes omnium, quae ad euni diem amiserant, recuperandorum fpe avimati, Rákotzium sunt secuti: plurimi tamen , ne quid diffimulemus, copiosi, et illustres viri a coniuratis domi fuae ex im. prouilo obruti, ve intentatam fibi mortem declinarent Rákotzianas

partes atuplecti sunt coacti. Quapropter breui tempore ad. eo creuit coniuratio, vt Rákotzius XX. armatorum millia in caftris numeraret. Deli. beratum poftea fuit de belli gerendi ratio. ne, communique ownium confenfione kotzius confoederatorum ftatuum dux declaratus fuit , qui vt erat flexili, mitique admodum ingenio, ne arte aliqua ad amplectendam aliquando caesaris gratiam poffet permoueri, folenni iuramento cauere debuit, se nihil vnquam, citra confoederati sena . tus confensum, cum caefare acturum, neque pacem initurum : quem in finem lecti ex omni coniuratorum uumero quatuor fupra viginti viri, qui deliberationibus omnibus interessent, literas ad Rákotzium datas, aut ab eo mittendas diligenter prius exami. parent : quae res poftea et Rákotzio ipfi optatam quietem faepius suspiranti, et tam Leopoldo , quam Iofepho I. caesaribus maximas obiecit difficultates, quo minus pax toties tentata confieret. Proxima poft Rákotzium autoritas Nicolao Bertsényio data, vi

To indolis praeferuidae, neque fatis rei militaris perito , cuius coeco impetu non raro res confoederatorum sunt proftratae.

Sic adumbrata apud confoederatos republica, bel. lum geri coepit incredibili cum successu, irreparabili semper cum afflictae patriae damno. Breui temporis fpatio non Caflouia modo cum vtraque Tibisci regione, verum etiam montanae vrbes omnes in confoederatoruin venere manus, vt, fi pauca quaedam fortalitia Germanico munita praesidio demas, tota propemodum fuperior Hungaria Pofonium vfque in Rákotzii venerit poteftatem.

S. XXIX.

Caefaris capropter curas.

Ferali hac procella nihil acerbius Leopoldo euenire poterat: demortuo enim absque he rede Carolo II. Hispaniae rege, sublata Curoli V. caefaris pofteritate, Hispaniae regnum, ad se hereditario iure deuolutum, totis vi. ribus Carolo archiduci secundogenito assere re cupiens, robur copiarum partim in Hispaniam, partim Neapolim dimiferat, vt adco eo temporis articulo, Hungaros quietem colere, illius quam maxime interfuerit. Miles Germanicus

per fortalitia potiffimum diftributus non tanto erat numero, vt aperto Marte immenfae Rákotzianorum multitudini pollet refiftere. In Hungarorum fibi ad eum

[ocr errors]

diem fideliter adhaerentium auxiliis non multum fpei collocari poterat , Rákotzius enim dimiffis in omnem partem agminibus, quotquot pobilitate, opibus, ac dignitatibus conspicuos douerat, in curiis, caftellisue suis comprehendi, intercipi, ac, fi vehementius relifterent, eciani in vincula coniici , atque fic ad figna sua sequenda adigi curauit, ve adeo plurimi , quo Rakotzianorum manus e. uaderent, bonis suis direptioni relictis, Vi. endam se recipere cogerentur. Sola Croacia a feditione immunis fuit, et fponte sua, et Ioannis C. Pálfi Illyrici bani exemplo in fide erga caefarem confirmata. Hic cum eTec rerum caefaris status, crebra de fuftinendo aduerfum coniuratos bello confilia Viennae agitata sunt, nec pauca iis temporum mtiovibus perquam acconimodata conftituta; lic decretum fuit , vt dux Rabutinus cum nouis tironum supplementis citatiffimo itinere in Transliluaniam properaret, atque ibideoi ou mái conatu, vigilantiaque in id incumberet, ne Rákotzius eam prouinciam posset occupare. In Hungaria autem Germanicarum copiarum duces in arcanis habuere mandatis, vt fortalitia ompi apparatu bellico, et an. pona prouisa tenerent, eademque contra Rá. kotzianos, haud fatis oppugnandi peritos, ad extremum vfque fpiritum tuerentur, decretorio autem certamini nonnisi, vbi certa appareret spes victoriae, fortunam committe. rent. Etfi enim non ignorabat caefar, Rá. kóczianos semper numero praeualituros, mulcum tamen in veteranorum ducum fuorum

[ocr errors]

virtute , et militum fortitudine fpei collocabat. Denique suo Bizantii oracori nego. tium dedit, vt portam Ottomannicam in cui stodienda pacis Carlouitzenfis fide omni itu. dio conseruaret. Ac reapse illud et domui Auftriacae, et Hungariae faluti fùit, quod Turcae nullis pollicitationibus toto eo bello permoueri potuerint, vt cum Rákotzio foe. dus ipirent , id ingeminantes: infelicis illius belli, quo Hungariam amiserant , non aliam fuille caufam , quam quod inducias cum cae. fare olim initas in Emerici Tökölii gratiam violauerint, ficque Diuinae vltionis se reos fecerint.

$. ' ' XXX.

Rákotziani oblatam fibi a caesare gratiam

refpuunt. .

Hic igitur quin fuit ex parte caefaris ad bel. lum apparatus, quo tempore firmiter apud fe conftituerat , eam tempeftatem sustinere fortiter tamdiu , dum Gallis deuictis bel. lum Hispanicum conficeret , evectoque ibi. dem ad auitum folium filio , victrices co. pius ompes in Hungariam poffet traducere, quarum virtute coniuratos debellandos, pero peruoque deinceps iugo subiiciendos minime dubitabat. Spes caefaris crefcebant ex eo, quod Anglos, Hollandosque foederatos ter

[ocr errors]

ra, marique Gibi tam in Hispania, quam in
Italia vtilem nauaturos operam confidebat.
Verum non deerant, qui ob concitatos per
Luilouicum XIV. in auguftam domum Au.
ftriacam complures Germaniae principes,
belluin Hispanicum paulo difficilius euafit.
rum, opinioneque diutius duracurum prae.
fagiebant, ac ideo caefari autores erant, vt
Hungaros oblata gratia, ac cum aliqua eta
iam maiestatis fuae iurium diminutione , ad
arma ponènda reuocare fatageret. Hos in-
ter füit Eugenius dux, qui belluin aduerfus
Gallos in Italia adminiftrabat, qui datis ad
caesarem liceris, pacem qualibet honefta-con-
ditione cum Hungaris ipeundam Yualic , ac
fpeciatim monuit, vt feuere prohiberet cae-
far, ne Germanicae militiae praefecti Hun.
garos,

forte bello captos, inhumapius habe-
rent, inconsultaque hac Teueritace exolce-
ratos alioquin eorumdem animos paulo ve-
hementius exafperarent. Iofepbus ipfe iam
rex Hungariae , tam difficilibus, et multi-
plicibus belli tempeftatibus auguftam domum
vbique premi recogicans, meritoque metu.
ens, ne pater moriens, le bellorum potius
quam regnorum heredem relinqueret , mul.
tis egit precibus, vt, suspenso per inducias
bello, leniora remedia probarentur. An-
nuit filii voluntari Leopoldus,, ac Paulo Szé-

tsényi Colocenfi archiepifcopo per literas die
1704. II. lanuarii A. 1704. exaratas negocium de-

dit, vt feu per literas, seu, fi id magis e re
videretur , ipse per fe cum Rákotzio de re.
Miquenda pace traccaret : fpeciatim autem iul-

1

« PreviousContinue »