Page images
PDF
EPUB

$. XIX.

Conditiones, quibus Transsiluania $. coronas

restituta. Ea re cognita , qui in proximo erant, Fera dinandi legati : Thomas de Nádasd iudex curiae', Andreas de Báthor capitaneus genera

lis militiae Hungaricae , Sigismundus B. ab 1551 Herberstein, et Castaldus ineunte A. C. 1551.

Szászsebesini Isabellam regis fui nomine 'adiere', concordiaeque a Ferdinando propositae capita explicuere, eoram haec fere Tumma fuit : Isabella facrum regni Hungarici diadema legatorum manibus confignarer , Tranifluaniam, Hungariamque Tibiscanam cum prae

fidiis omnibus bona fide reftitueret', omni 1938 denique in regnum iuri ex pactis A. C. 1538.

initis renunciaret : ex aduerfo Ferdinandus ofi ferebat dotis CXL. millibus florenoruin'ae. ftimatae loco, centum mille aureos cun Oppolienfi in Silesia ducatu, ac totum infuper patrimonium Zápolyianum, pollicitus vna se Toanni Sigismundo filio , vbi adoleuerit, filia am fuam archiducem Ioannam coniugem daturum. Haec postquam Isabella regina post maturam trium dierum deliberationem pro. bauillet, .comicia regni Claudiopolim indicta sunt: vbi consentientibus proceribus in aede D. Micbaelis poft missarum solennia, data, et accepta verinque iurata fide, S. coronam, ec ad eam spectancia clenodia Nádasdii , et thorii manibus tradidit regina , vt autem, quaun inuito id animo faceret , propalam de.

[ocr errors]

elararet, tradendum inter non fine muliebri gemitu vaticinata fuit , facro illo diademate numquam deinceps Hungarum coronatum iri. Nuptialia porro pacta poftridie in ecclefia Kolosmonostoriendi sunt ligoata. Atque hoc tempore, ac serius etiam, Isabella vrgebat Ferdinandum, vt Ioannem Sigismundum futurum olim generum Viennam deferri curaret, apud fe educandum. Nil hoc confilio opportunius cogitari poterat; quamdiu enim Zápolyac filius in Ferdinandi tutela , ac potestate fuillet, nullam feu regina mater regnum repetendi, feu Transliluani res nouas moliendi babuiflent causam , Solimanno deni, que

omnis bellum mouendi praetextus fuis. fec ablatus : at Ferdinaridus, fiue quod inuifi fibi hominis filium odiffet , feu potior miniftrorum pars id diffuaderet, induci nulla ratione potuit, vt pueri principis curam fufciperet, damno fuo poftea edoctus, peffime se cum rebus suis confuluiffe (a). Subscripta hunc in modum pace, Isabella cum pupilla Caffouiam primunr deceffit: vbi acceptis ex pacto centies mille aureis, Oppoliam fe contulit A.C.1551, At cum ducatus totius reddi. 1551 tus, annuos XII, mille aureos minime aequarent, ac aedes insuper vecuftate pene collaplae, vix tuto incoli poffent, in Poloniam indignabunda receffit: vbi fratris Sigismundi regis, et macris Bonnae reginae liberalitate,

(a) Bethlen libro IV

[ocr errors][ocr errors]

54 FERDINANDVS I. IMP. Panociensi, Crepiciensi, et Wielufienfi ditionibus donata , partim Cracouiae, et Varsauiae, partim Lembergae inquietam agebat vitam; Ferdinandus autem vt Martinusio pro re vtiliter gefta gratiam referret, eumdem vicaria potestate Transfiluaniae praefecit, ad. dito Castaldo, qui caesarearum illic copiarum curam gereret, quin tamen in politicam reis publicae administrationem fe se vllatenus immisceret: quod vtinam Castaldus poftea obseruare voluiffet.

$. XX.

Castaldi belliducis cum F. Martinusio fimul

tates

[ocr errors]

Ceterum nec Martinusio fauftus fuit magi. Iratus, nec Ferdinando diuturna Transsiluaniae poffessio; malum omne profluxit e priuatis fimultatibus, quas Castaldus cum Martinusio exercebat: hic, quod et Turcarum ad Transfiluanos ab Hungaris feiungendos molimina , et gentis indolem quam optime perfpectam haberet, moderate admodum, et caute" rempublicam gubernabat, suoque confilio cuncta agebåt, quìn aut consuleret

. Castaldum, aut factorum rationem ei vnquam redderet, effecit autem prudentia sua, vt ii etiam, qui alienos prius animos, gerebant a Ferdinando, quietem colerent. Castaldus ex aduerfo parem, quin et fuperiorem affectans autoritatem, pariter imperare cupiebat, ac,

øt erat vir militaris, atque politicarum ar. tium rudis, fummo iure vii, mandata ad provinciales per fe ipsum expedire , tribuia de. {cribere non vna vice attentabar, Martinu. fio conftanter repugnante : gliscenti iam incendio oleum aeftate eiusdem A. C. 1551, 1551 affusum fuit; Solimannus de resignato per Isabellam regno per millos a Petro Petroui. tlio nuncios edoctus , irarum in Martinusium plenus, Belgradensi, et Budensi praefectis leuera mandata miserat, vt collectis, quam pollent, maximis copiis ad eiiciendose Transliluania Ferdinandeos properarent.

Id vbi ad Castaldi aures perueniffet , nulla habita prius de modo bellum prohibendi cum Martinusio consultatione, non modo caesareas copias in vicina Hungaria ftatiua habentes in Trapsfiluaniam attraxit, verum etiam mil. fis ad omnes regni ordines literis noua militum fupplementa , ac insurrectionem, vt aiunt, imperauit. Martinusius id aduersus autoritatem fuam actum aegre ferens, contraria illico ad prouinciales mandata expediuit, queis vetuit quemquam iniuffu suo arma capere : quae res vsque adeo Castaldum irritauit, vt grauiffimis accusationibus Viennam transmislis eumdem Ferdinando suspectum reddere fit conatus, nec dubitarit affirmare, Martinusio superstite, Tranlliluaniam numquam in fide caefaris conftantem futuram, Haec Castaldi denunciatio non mediocriter perculit Ferdinandum, qui habito cum suis confilio id demun Castaldo rescripsit, vt illud de Martinusio conftitueret, quod communi fa

luti vtilius futurum exiftimaret ; quo haud obfcure poteftatem illi faciebat hominem necandi fi prodirionis reum certo com. periffet. Quamquam ex eo, quod diximus, facto nec fraus, nec perfidia adhuc colligi poterat : paucis enim poft diebus Martinufius habito cum regni primoribus confilio, pouos militum delectus decreuit, eo fuccef. fu, vr breui tempore Castaldi ipfius opiniove, et exspectatione maiores copiae conflu. xerint, vnitis cum caesareo exercitu viri. bus contra Turcas pugnaturae. Habita cum belliducibus deliberatione placuit Lippam arcem in Temefienfi comitatu ad Marulium amnem ficam , ac nuperrime a Belgradenfi

praefecto occupatam oppugnare, quae etiam 1551 die IV. Nouembris A. C. 1551. vodique

circumuallari coepic.

[ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors]
[merged small][ocr errors]

Martinusii caedes. Suprema haec fuit Martinusii expeditio: oppido armata manu expugnato, Turcae, qui in arcem fe receperant, desperaris fuppetiis, candidis vexillis expofitis deditionem offerebant , fi fibi abeundi libertas daretur : hanc aperte negandam, Vlamanemque praefectum suis cum praesidiariis in captivitatem redigendum censuit Castaldus: mitius e contra cum victis agendum putauit Martinusius, vtque aliquo clementiae in Turcas argumento jratum fibi Solimannum placaret, non modo

« PreviousContinue »