Page images
PDF
EPUB
[ocr errors]

portunitate, ad excutiendum domus Auftriacae iugum, priftinamque regis eligendi li. bertatem poftliminio vindicandam confilia, et vires cum hoftibus confociaturos. Ve. rum vbi victricia Hungarorum figna per v. Diuersam Germaniam, Italiam, Belgium, atque ipsos regni Gallici fines circunferri aspexere, opinione sua le delusos proprio damno sunt experci. Ex hoc autem fideli, opportunoque obsequio Mariae Theresiae diuturni eius belli tempore praeftito , Hungari praeter immortalem fide , dextrisque suis reginae feruatae gloriam, id etiam benefici. um longe inaximum consecuti sunt, vt obliterata praeteritorum temporum memoria, noxia illa subditos inter , et principem diffidentia per tam illuftria intemeratae fidei argumenta penitus fit lublata. Sed neque Maria Theresia res ab Hungaris co bello pro fe praeclare , fortiterque gestas aut otiofe spectauit , aut obliuioni tradidit, neque fibi temperare potuit, quin, quanto voluptatis fenfu eapropter afficeretur, datis ad Ioannem comitem Pálfi regni palatinum literis propalam testaretur. Nos earum fragmentum huc adscribemus, ceu perpetuum Mariae Theresiae iv gentem Hungaram benevolentiae, et gratiae monumentum. Sic autem habet: Ex » eo, quod de felici Rheni traiectu ex nun.

ciis publicis intellexiftis, haud dubie vo

bis conftabit, quam ftrenue, et fortiter „ copiae Hungaricae se gellerint. Secuti „ funt initium adeo prosperum, successus

adhuc fortunatiores. Expugnata equidem

„ moenia quafi inuincibilia ad Lauterburgum, „ occupata etiam ipfa haec ciuicas, dispersi

illi, qui in regionibus illis erant, inimici, „ capta horum vexilla, et timpana. Quae

omnia poft omuipotentis auxilium, forti. ,, tudini, dexteritati, et prudentiae nonnili

dictarum copiarum attribuenda sunt, prouti ex literis principis Caroli cognati mei

dilectisliini vberius hic perspicietis. - Non s, ignotum quidem vobis eft, quaucus omni

non tempore fuerit et affectus, et fiducia „ mea erga nationem adeo mihi caram, per

fuafumque vobis erit, et affectum, et fiduciam meam maiorem in dies erga eamdem fieri , cum in dies fpecimina maiora

habeam, quam parum (pes de eadem con. » cepta me fefellerit. Nihil proinde eft,

quod in valore, fideque Hungarorum omni ,, prorsus occafione mihi non promittam, ni.

hilque, quod lubenci, ec grato animo nia

ieftatis noftrae ad regni bonum facere, „ parata non tim ,,. (a). Tam illustri augu. ftae principis de gentis Hungaricae fide, ae

virtute iudicio nihil eft, quod per nos amI plius pofsit adiici.

in

(a) Datae funt literae die XIII. Iulii A. 1743. apud sl. Schinido ia palatinis regni Hungariac in fol. pag 214,

S. VIII.

Mariae Theresiae propensa in gentem Hunga

Tam studia.

Magna quidem haec erant, atque euidentia Hungarorum in augustam domum Auftriacam fidei, constantiaeque argumenta , quae tamen multo vberius, cerciusque Maria Theresia e docta fuit, per auguftiffimum coniugem suum Franciscum, qui cum octennio integro Idcumtenentis dignitate, et poteftate Hungaris praefuisset, et quotidiana cum eis agendi consuetudine, et crebris de reipublica consultationibus, nobiliffimae gentis generofam, excelfamque indolem , inceneratam in prin. cipes suos fidem , intima denique conlilia, animique ftudia, quam optime explorata, perspectaque hubebat , quae ille augustae coniugi suae per otium explicare, gentem. que

decefforibus Auftriacis regibus haud fa. tis notam, magis in dies cognitam reddere non omittebat, vt augusta ipfa et voce laepius, et scripto teftari non eft dedignata (a).

(a) Teftes huius funt anguftae Mariae Theresiae lie

terae die XXIV. Ianuarii A. 1777. ad Metropolitanum capituluin Colocense exaratae, quarum par tem, quae huc facit , libenter hic loci referimus

De anniuersario iinperatoris caesaris Francisci coniugis noftri defideratifini certi effe jotestis, nihil pos viquain, neque nobis gratius , neque fie de, et natalibus veftris dignius esse facturos, quam fi capitulari lege vestra (tatuatie, It agniuersariyan

Itaque tam Francisci caesaris imniortale apud

nos nomen promeriti hortatu, quam fua et.. jain sponte Muria Theresia ex eo tempore

cogitationes onines eo tranftulit , vt peculiaris suae gratiae, beneuolentiae, fiduciae. que in gentem Hungaram quamplurima ederet argumenta , totoque diuturni regiminis sui tempore ad obitum vsque nullam, veras carissimae libi genti vtilitates , et gloriam procurandi praetermitteret occafionem. lu. var hic nonnulla ad pofterorum memoria

commemorare. Poftquam belli tempeftas con1 quieuit, quanti Hungaros faceret declaratu.

ra, Iosephum filium praecipuum auspicatissimi thalami fructum, tot regnorum fpem Cae rolo comiți, fubinde S. R. imperii principi de Battyán , viro et bellica virtute , et ciui. li prudentia fpectacillima instituendum cre.

illud facrum futuris etiam amnibus temporibus in ecclefia vestra pro defideratissimo coniuge noftro celebretur. Hic enim ille fuafor, et magister 90. fter est, qui nos initio ftatim felicis regiminis no« stri , charam nobis gentein Hungaricana penitius. nascere, aestimare, ac demum ex animo diligere docuit, quod eius iminortale de nobis, deque cha ro noftro Hungariae regno meritum per vos, per: que capitulum veftrum (zrae pofteritati notum er le volumus. Ceterum reftat adhuc vnum , quo vos nobis complacere defideremus, fcilicet,vt cum fummo illi vitae, mortisque arbitro vifum fuerit, humanis nos rebus eximerë, in anniversa. riis folennibus commeinorationibus defideratiffimi coniugis noftri nomini

nomen quoque aoftrung adiungatur, » .

didit. Illud etiam peculiare fuit in Hungaram gentem fiduciae specimen, quod copia. rum Hungaricarum numerum non mediocriter auxerit , easdemque legionibus Germanicis dignitate, iure, et praerogatiuis exaequatas voluerit, neque dubitauerit poftea exercitus fuos Hungaris ducibus in hoftem ducendos confidere. Hos inter ceteris celebriores fu. ere : Franciscus comes de Nádasd Illyrici ba. nus, et Andreas comes ab Hadik, bellici

poftea Viennae tribunelis praeses, qui eo 1756 Hello Boruflico, quod anno 1756. optatam

torius Europae pacem curbauerat, quanta non virtutis folum , verum etiam fcientiae mili. tariş ediderint argumenta , quam illustribus victoriis nomen fuuin immortalitati consecra. uerint, notius eft, quam vt a me defcribi oporteat. Quanti porro illud faciendum eft,

quod turmam praetoriananı e solis nobili. 1760 bus Hungaris A. 1760. conflatam erexerit,

cuius fidei, et cuftodiae fe, vniuersamque auguftam familiam fuam fumma cum fiducia commifit, Juuentuti huic, quia augustae munificentia non modo variarum ad patriae vtilitatem facientium disciplinarum , verum etiam diuersorum idiomacum professores dati funt , multi iam partim fagó, partim toga clariffimi viri ex ea curma prodiere. In ciuili Hungariae administratione multa in meliorem ordinem, Hungaris iplis confilia, operamque praebentibus , Mariae Theresiae prudentia reuocata funt ita, vt nemo effet,

« PreviousContinue »