Page images
PDF
EPUB

Hungarico perfonam egit , vsquedum mira rerum humanarum vicillitudine, e summo forcunae gradu, violenta morte peremtus , deiiceretur,

$. II.

Ferdinandus res Hungaricas Budae ordinat. Hunc in modum, cum profligatas iam effe penitus res aemuli arbitraretur Ferdinandus, res Hungaricas ad rectum reuocare ordinem, atque in Germaniam reuerti conftituit : hunc in finem post initium anni infequentis 1528. 1528 ordinibus regni Budau ad conuentum euocatis, sui ex Hungaria discessus 'causas explicuit, tum vero monuit, 'vt collatis vna con. filiis, totam rei Hungaricae' gubernationem iis legibus, et inftitutis obuallarent, ne absente fe quidquam detrimenti acciperet. Ante omnia igitur placuit, Budae veteri more, senatum, line consilium regium erigi, ad quod conflandum partim e baronum , et magnatum, partim ex equestri ordine lecti sunt XVI. affeffores, qui Stepbano Báthori de Etsed palatino, et Paulo de Varda Strigonien. fi metropolita praesidibus, vicaria regis potestate, cuncta regni negotia expedirent : quibus additus magifter Beregszászi, qui in literis publicis fiue conseruandis, fiue ex. pediendis procancellarii vice fungeretur : porro cum Batborius palatinus implacabili in Stepbanum Verbötzium odio vsque adeo fer,

[ocr errors]

retut, vt opus quoque ab eodem compila-
tum, et sub titulo tripartiti iuris consuetudi-
narii, et a generalibus regni comitiis, et

ab Vladislao rege die XIX. Nouembris. A. 1514 1514. approbatum, deteftaretur, iisdem con

filii regii Budensis affefforibus negotium datum fuit, vt omnia decelforum Hungariae regum decreta in vnum corpus colligerent, juxta quae deinceps de capite. et fortunis ciuium iudicaretur: (a) verum opus hoc tum quidem confici non potuit, vt adeo. Verbö. tzii tripartitum porro etiain fuum in tribunalibus et pretium, et cursum obtinuerit; aerarii regii, et camerarum omniuni praefectura Alexio Thurzo de Bethlehemfalua commissa fuit, hinc eft, quod in eius aetatis nummis aureis, et argenteis initiales illius

nominis literae inscriptae legantur. Ve renggum aduersus vīm" omnem, tutum, fecurum. que redderetur, praelatis, baronibus , atque Dobilibus sub fortunarum, amillionę impositum, vt facultatibus fuis admenfum militem ab armis optime instructum, semper in prom, ptú haberent

fine mota deducendum: (0) cumque ad apparatum bellicum, aliasue publicas necessitates , nouis aerarium regium fubfidiis opus haberet, gemini a sessionibus fingulis floreni comitiorum autoritate eum in finem destinati funt.(c). Quo eo celerius,

[merged small][ocr errors][merged small]

defignata caftra acceptis a rege mandatis , ad

(a) Decreti I. art. III (6) Decreri Il. art. I.

Decreti 1. art. VI. et Decret 11. árt, Vit.

faciliusue obtineretur, vt omnes demum Hun. gari vnum Ferdinandum regem, dominumque fuum agnoscerent: qui ad eum diem ad obsequium venire neglexerant, perduellionis rei declarati funt , illis vero, qui petito, ac obtento etiam a Ferdinando rege faluo conducru yri noluerant , omnis deinceps spes veniae adempta (a). Denique parochianis comitibus, ac procomitibus negotium datum, vt in Ioannis de Zápolya, eiusdemue assecla. rum occulta molimina, atque conlilia vigili intenti oculo, Ferdinandum cunctis de rebus fideliter , et diligenter edocerent (b). Hactenus fatis prouide qmvia , fapienterque sunt dispofita, verum illud vix ab imprudentia excufari poterit, quod facrum regni diade. ma, a longo iam tempore Vislegradenfi in arce sub delectorum, ac ordinibus regni idramiento obftrictorum militum custodia asseruari solitum, non modo ad tutiorem aliquen locum translatum non fuerit, verum etiam vnius Petri de Perény fidei , manibusque fit relictum: qui cum illud parum prouide de loco in locum transfert, anno insequente in itinere interceptus, vna cum facro illo thefauro in Solimanni venit poteftatem. His demum actis, atque conftitutis , Ferdinandus Tbomam de Nádasd arcis , vrbisque Budenfis gubernatorem creauit, relictoque illi Dce. militum Germanorum praesidio, ac ex Huer

Ibidem art. II, et III.
Ibidem'art. IV.

garia, perpetuis mox bellis intestinis dilace. randa, eodem anno fub veris principium Viennam disceflit (a).

S. III.

[ocr errors]

Zápolya, frustra tentata cun Ferdinando pace,

Solimanni patrocinium implorat, et impetrato Interea Ioannes de Zápolya e Transliluania . non minus , quam ex Hungaria per Ferdinandi duces eiectus, Tarnouiae in Polonia apud loci dynaftam Ioannem Tarnouszky refugium reperit. Hic amilli regni dolore amens, vias, et modus omnes fortunae in melius commutandae sollicite circumspiciens, Clementis VII. pontificis, ac plurium Europae principum opem, 'et auxilium, fed incaflum, implorauit. Susceperat quidem exulis caufani: Sigismundus rex Poloniae, milfoque oratore Petro Opolinskio, maiorem in modum Ferdinandum orabat, vt honestam aliquam concordiae rationen victor licet cum

victo iniret, atque aliquid eidem concederet: monebat', ne fecundae ad eum dienr fortunae nimium confideret: multos adhuc elle ex Hungaris, qui aperte, plures autem qui clam exuli studerent, nec defore Christianos prin

Vide Vrlinum Velium lib. II. et sequ. Istu ánfi Histor, lib. IX. Angeles reg. Hung. Toino V. ad

h. a.

cipes, qui aere, militeque illum ad recuperandum regnum effent adiuturi , quodfi 0mni (pe pacis negata, Marte iudice licem prosequi velit, meminiffet Solimannum primo quoque tempore ad oppugnandam totis viribus Hungariam rediturum, eademque, decer. tantibus de corona kemulis, facili negocio potiturum: quodfi hac ratione nobiliflimum regnum in Turcarum veniret poteftatem, culpam, et inuidiam omnem Ferdinandi erga Zápolyam duritiei effe adscribendami. Mo. menta haec adeo grauia vifa funt Ferdinando, vt eadem miniftris suis diligenter discutienda commiserit. Verum poft toc victorias de Zápolya reportaras, tanta erat omnium de fecundis deinceps quoque fucceflibus praefidentia, vt nullam superesse amplius existimarent illius regno reftituendi rationem: palatinus cuinprimis priuato magis in yeteranum aduersarium odio, quani communis falutis ftudio actus, omnem movebat lapidem, vt mitiffimum cetera Ferdinandi animum a concordiae tractatione abftraheret: quapropter datum ex fenatusconsulto oratori Polono responsum : vnam Zápolyae cum Ferdinando in 'gratiam redeundi effe viam, fi di. gnitate, tituloque regis vlcro abdicato, supplex eidem ceu legitimo principi fuo obe dientiam vovere in animum induceret. Pau. lo acerbior, duriorque fuit ea conditio, quam vt eam Zápolya amplecti veller: indecorum fibi existimans, vt qui ante pro legitimo Hungariae rege ab omnibus 'fere domefticis , et a tot principibus exçeris habebatur, nunc in

« PreviousContinue »